Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2019 r., II FSK 2020/17
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2019 r., II FSK 2020/17Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA del. Małgorzata Bejgerowska, protokolant Bartłomiej Ryś, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 27/17 w sprawie ze skargi H. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 3 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od H. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 27/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA") oddalił skargę H. spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: "Dyrektor IS") z dnia 3 listopada 2016 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
3 Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. Dyrektor IS utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 8 września 2016 r. o oddaleniu skargi Spółki na czynności egzekucyjne dotyczące zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier dokonane protokołem zajęcia z dnia 5 maja 2016 r. przez poborcę skarbowego Izby Celnej w S., w ramach zlecenia rekwizycyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 9 i 10 września 2015 r. wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w S.
4 Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka wniosła do WSA skargę, w której zarzuciła naruszenie:
5 - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "kpa") oraz art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 z późn. zm., dalej: "u.p.e.a."), przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, gdyż zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej Spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych;
6 - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 54 § 5a u.p.e.a. oraz art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych ( Dz. U. z 2016 r., poz.1339, dalej: "rozporządzenie"), przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w sprawie, doszło do sporządzenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym w dacie wystosowania zawiadomienia wzorze zajęcia, przy czym zgodnie z treścią naruszonej normy prawnej, podstawę stosowania środków egzekucyjnych stanowi zawiadomienie sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, zaś jakiekolwiek modyfikacje ustalonego wzoru dopuszczalne są jedynie w zakresie przewidzianym w tym wzorze.
7 W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
8 W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA wskazał, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IS w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną organu rekwizycyjnego z dnia 5 maja 2016 r. w postaci zajęcia ruchomości.
9 Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonej wobec Spółki egzekucji w dniu 5 maja 2016 r. dokonano zajęcia ruchomości w postaci 12 automatów do gier. Z przeprowadzonej czynności sporządzono protokół zajęcia ruchomości, który został podpisany przez poborcę skarbowego oraz osoby uczestniczące przy tej czynności. W protokole wskazano wartość szacunkową zajętych ruchomości. Zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem pracownika Urzędu Celnego w K. Odpis protokołu zajęcia ruchomości wraz z pismem z dnia 18 maja 2016 r. doręczono Spółce w dniu 24 maja 2016 r. Na powyższą czynność egzekucyjną Spółka wniosła skargę do organu, zarzucając dokonanie czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia, w zażaleniu zaś poprzez dokonanie zajęcia ruchomości w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie wskazał w protokole zajęcia ruchomości wierzyciela, gdyż Dyrektor Izby Celnej w S. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powołanego w tytule wykonawczym. Powyższe, zdaniem Spółki, stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że prowadzenie egzekucji z zajętych ruchomości jest niedopuszczalne, bowiem nie stanowią one własności zobowiązanej. W skardze do WSA Spółka podniosła zarzuty niewyjaśnienia okoliczności jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona a nadto, że doszło do sporządzenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym w dacie wystosowania zawiadomienia wzorze zajęcia.
10 Jak wynika to z akt administracyjnych w niniejszej sprawie tytuły wykonawcze w oparciu o decyzje w sprawie kary pieniężnej wystawił wierzyciel – Dyrektor Izby Celnej w S., organem egzekucyjnym był Dyrektor Izby Celnej w W. Zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych zleceniem rekwizycyjnym z dnia 5 kwietnia 2016 r. Dyrektorowi Izby Celnej w S. zostało zlecone wyłącznie "dokonanie zajęcia i odbioru i sprzedaży automatów" wskazanych w tymże zleceniu. WSA wskazał, że jeżeli według Spółki, w sprawie tej wierzycielem uprawnionym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego powinien być inny podmiot, że doszło do wadliwego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, okoliczność ta mogła być zaskarżona w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - brak upomnienia w administracji, przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Pouczenie o prawie wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, zawarte jest w załączonym do akt sprawy w tytule wykonawczym zawierającym także adnotacją o sposobie ich doręczenia. Ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, okoliczności podlegające ocenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów, nie mogą być przedmiotem rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne. Wobec tego WSA uznał wskazane zarzuty skargi za nieuzasadnione.
11 Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi co do sporządzenia protokołu na nieaktualnym wzorze tj. naruszenia art. 67 § 1 u.p.e.a w zw. z § 1 rozporządzenia, to WSA stwierdził, że wzór protokołu zajęcia ruchomości wynikający z rozporządzenia z dnia 16 maja 2014 r., jak i z rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r. różnią się pouczeniem co do trybu zaskarżenia zajęcia egzekucyjnego. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. zostało wydane w celu uwzględnienia zmian prawnych jakie dokonane z dniem 1 stycznia 2016 r. w zakresie rozpatrywania skarg na czynności egzekucyjne. Zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 54 u.p.e.a. organem I instancji uprawnionym do rozpatrzenia skargi w trybie art. 54 u.p.e.a jest organ egzekucyjny, a nie organ nadzoru. W protokole z dnia 5 maja 2016 r. zawarte było zaś pouczenie, zgodnie z którym na zajęcie egzekucyjne przysługuje skarga, którą wnosi się do organu nadzoru za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Niewłaściwe pouczenie nie miało jednak negatywnego wpływu na prawa Spółki, gdyż złożyła ona skargę w ustawowym terminie, która została rozpatrzona przez właściwy organ I, jak i II instancji.
12 WSA wskazał, że w badanym protokole brak jest elementu tj. oznaczenia godziny, zawiera on oznaczenie daty i miejsca jego sporządzenia. Wskazać zatem należy, że aktualizacja wzoru zajęcia ruchomości dokonana przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2015 r., poprzez skonkretyzowanie informacji dotyczących sporządzenia protokołu i zastąpienie sformułowania "oznaczenie miejsca i czasu" formułą "oznaczenie miejsca, daty i godziny", bezspornie miała na celu dokładniejsze umiejscowienie w czasie dokonywanych czynności egzekucyjnych, z uwagi na dyspozycję art. 52 u.p.e.a., zgodnie z którym dokonywanie czynności egzekucyjnych w dni wolne od pracy lub w porze nocnej pomiędzy godziną 21 a godziną 7 wymaga posiadania przez egzekutora odpowiedniego zezwolenia od organu egzekucyjnego. W niniejszej sprawie Spółka nie zarzuca, że czynność egzekucyjna została dokonana w porze innej niż pomiędzy godzinami funkcjonowania organu i magazynu depozytowego tj. pomiędzy godziną 7.30 – 15.30.
13 W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, a także zasądzenie kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
14 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
15 - art. 3 § 1 p.p.s.a.i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 oraz art. 97 § 2 u.p.e.a. i art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w nawiązaniu do art. 18 u.p.e.a., poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i oddalenie skargi na skutek bezpodstawnego uznania przez WSA, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa m.in. poprzez nieuwzględnienie zarzutu odnoszącego się do okoliczności, że zajęte ruchomości nie stanowią własności zobowiązanego wskazując, że poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada oraz wskazując, że nie jest ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność jaką jest ustalenie, czy ruchomości których dokonania zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka powinna zostać uchylona, a okoliczność ta nabiera jeszcze większej istotności w przypadku (jak w niniejszej sprawie), gdy zajmowane zostają ruchomości, którymi zobowiązany ani faktycznie nie włada, ani nimi nie dysponuje;
16 - art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 54 § 5a u.p.e.a. oraz art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia, poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i oddalenie skargi na skutek bezpodstawnego uznania przez WSA, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do sprzędzenia protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym w dacie wystosowania zawiadomienia wzorze zajęcia, przy czym zgodnie z treścią naruszonej normy prawnej, podstawę stosowania środków egzekucyjnych stanowi zawiadomienie sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych zaś jakiekolwiek modyfikacje ustalonego wzoru dopuszczalne są jedynie w zakresie przewidzianym w tym wzorze.
17 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.
18 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
19 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
20 Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
21 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Kontroluje zatem zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej i nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym w zarzutach przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach powołanych podstaw kasacyjnych.
22 Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania (pkt 2). Przy czym stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut taki może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to obowiązek uzasadnienia przez skarżącego, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia.
23 Przed przystąpieniem do rozważenia zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że w analogicznym stanie faktycznym i prawnym zapadły już wobec Spółki wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyroki z dnia 5 kwietnia 2019 r., o sygn. akt: II FSK 1423/17, II FSK 1424/17, II FSK 1426/17, II FSK 1347/17 oraz z dnia 17 kwietnia 2019 r., o sygn. akt: II FSK 913/17, II FSK 1512/17, II FSK 1624/17, II FSK 2863/17, II FSK 3074/17 i II FSK 3518/17 (opublikowane w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w tych orzeczeniach, wykorzystał argumentację w nich zawartą.
24 Autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie przepisów postępowania: art. 3 § 1 p.p.s.a. (regulującego ogólną zasadę kontroli administracji publicznej), art. 133 § 1 p.p.s.a. (stanowiącego o momencie wydania wyroku i podstawie wyrokowania) i art. 151 p.p.s.a. (będącego podstawą wyroku).
25 Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyjaśnić należy, iż art. 3 § 1 p.p.s.a. ma charakter ustrojowy, ogólny, to przepis o charakterze tylko kompetencyjnym i nie zawiera samodzielnej treści normatywnej. O jego naruszeniu można mówić jedynie w sytuacji wykroczenia poza kompetencje sądu, zastosowania środka nieprzewidzianego w ustawie, względnie w sytuacji, gdy Sąd uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której w tym przepisie mowa. Przepis nie określa wzorca, według którego kontrola ta ma być wykonana. Tak więc okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej nie oznacza naruszenia tego uregulowania (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2019 r., o sygn. akt I GSK 3208/18, opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
26 Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego to, że dokonana przez WSA ocena dowodu w sprawie nie jest zbieżna z oceną Spółki, nie może być podnoszone w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zarzut naruszenia przez Sąd tego przepisu byłby uzasadniony wtedy, gdyby skład orzekający nie wziąłby pod uwagę dokumentu znajdującego się w aktach sprawy (np. w rozpoznawanej sprawie protokołu zajęcia ruchomości), który miał istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2018 r., o sygn. akt II OSK 2376/16, opublikowany w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
27 Natomiast art. 151 p.p.s.a. jest przepisem wynikowym i jego naruszenie mogłoby nastąpić w sytuacji, gdyby WSA oddalił skargę, pomimo stwierdzenia określonych uchybień. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, ponieważ WSA uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa ani materialnego, ani procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, WSA w prawidłowy sposób wywiązał się z obowiązku kontroli zgodności z prawem (legalności) kwestionowanego postanowienia Dyrektora IS, wynikającego m.in. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. Sąd zastosował przy tym adekwatny do wyniku tej kontroli środek. Skoro bowiem stwierdził, że kwestionowane orzeczenie nie narusza prawa, w tym przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zasadnie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
28 Spółka naruszenie powyższych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powiązała z zarzutami naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
29 Należy wskazać, że kwestia uprawnień właścicielskich nie stanowi podstawy do złożenia skargi na czynność egzekucyjną i wobec tego nie podlega rozpatrzeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. Jak prawidłowo wskazał WSA - do ochrony interesów osób trzecich w przypadku kierowania egzekucji wobec rzeczy lub prawa majątkowego nienależącego do zobowiązanego służy art. 38 u.p.e.a. Zatem, niemożliwe było uwzględnienie podnoszonych w tej kwestii racji Spółki w postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną, ponieważ odbyłoby się to z przekroczeniem zakresu tego środka prawnego.
30 W powyższym zakresie należy podzielić stanowisko WSA, że poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany włada. Zgodnie bowiem z art. art. 97 § 2 u.p.e.a. zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. W piśmiennictwie przyjmuje się, że poborca nie jest ani zobowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (tak: L. Guzek, Egzekucja administracyjna zobowiązania podatkowego, Monitor Podatkowy 2000/11, s. 25). Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd doktryny, że taka konstrukcja pozwala na zajęcie zarówno ruchomości, które znajdują się we władaniu zobowiązanego, jak i tych będących we władaniu innych osób.
31 Natomiast osoba roszcząca sobie prawa do zajętej rzeczy może bronić swych praw, zgłaszając wniosek o wyłączenie danej rzeczy spod egzekucji. Zgodnie bowiem z art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.
32 Należy podkreślić, że nawet uzyskanie przez poborcę skarbowego informacji o prawach osób trzecich nie zwalnia go z dokonania zajęcia. Poborcy skarbowemu nie służy prawo do rozstrzygania o słuszności zarzutów roszczenia prawa osób trzecich do zajętej ruchomości. O prawach tych rozstrzyga organ egzekucyjny, który rozpozna żądanie i wyda postanowienie w sprawie wyłączenia spod egzekucji w terminie 14 dni od dnia złożenia żądania. Termin ten może być przedłużony o dalsze 14 dni, gdy zbadanie dowodów w tym terminie nie było możliwe (art. 38 § 2 u.p.e.a.). Po wniesieniu żądania organ egzekucyjny ma obowiązek zaniechania dalszych czynności egzekucyjnych wobec kwestionowanej rzeczy do czasu wydania postanowienia w sprawie (art. 38 § 3 u.p.e.a.).
33 Z przytoczonych regulacji wynika jednoznacznie, że to osoba trzecia jako uprawniona powinna wystąpić w odpowiednim terminie do organu egzekucyjnego z żądaniem wyłączenia zajętej ruchomości spod egzekucji, a w razie odmowy uwzględnienia żądania osobie tej służy powództwo cywilne do sądu powszechnego (zob. W. Grześkiewicz [w]: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz [red. D.R. Kijowski], Wyd. II, Lex 2015).
34 Słusznie zatem stwierdził WSA, że prawo do wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie ruchomości przysługuje jedynie osobie trzeciej, a nie zobowiązanemu. W sytuacji, gdy zobowiązana Spółka miała świadomość, że zajęte ruchomości nie stanowiły jej własności, lecz własność osoby trzeciej, powinna o fakcie zajęcia powiadomić taką osobę, której prawa majątkowe zostały naruszone, żeby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem o wyłączenie ruchomości spod egzekucji. W niniejszej sprawie, co nie jest kwestionowane, taki wniosek nie został złożony.
35 W związku z powyższym zarzut naruszenia przepisów art. 3 § 1, art. 151 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 97 § 2 u.p.e.a. i art. 7, art. 77 § 1 kpa nie zasługiwał na uwzględnienie.
36 Bezpodstawny okazał się również zarzut dotyczący wadliwości protokołu zajęcia ruchomości, poprzez brak podpisów wszystkich osób uczestniczących w czynności zajęcia. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że na końcu protokołu znajdują się zarówno podpis poborcy skarbowego, jak i dwa podpisy świadków z imiennymi pieczątkami tych osób (k. 11-13 akt administracyjnych). Poza tym na załączniku do protokołu również znajdują się podpisy poborcy podatkowego oraz dwóch świadków z imiennymi pieczątkami tych osób (k. 9-10 akt administracyjnych). Załącznik do protokołu stanowi integralną część protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, precyzującą opis zajętych ruchomości i ich wartość szacunkową. Nie stanowi on odrębnego dokumentu, protokół zaś jak wspomniano został podpisany przez wszystkie osoby uczestniczące w czynności. Wbrew zatem twierdzeniom autora skargi kasacyjnej protokół spełnia wymogi wynikające z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa oraz art. 54 § 5a oraz 67 § 1 u.p.e.a.
37 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził brak podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
38 W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 209 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 144
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 209
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 54
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 67
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 97 (§ 2)
Cytowane w
Cytowane w 2 orzeczeniach.