Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2018 r., II FSK 1229/16
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2018 r., II FSK 1229/16Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 1121/15 w sprawie skargi O. [...] S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 6 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz O. [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1121/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi O. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "spółka", "skarżąca", "strona") uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 6 lipca 2015 r. oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 2 kwietnia 2015 r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania odwoławczego od decyzji Burmistrza K. określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w Warszawie zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia istnienia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawartej pomiędzy poprzednikiem prawnym O. S.A. – T. [...] S.A. a T. [...] sp. z o.o.
3 Ze stanu faktycznego przedstawionego przez sąd pierwszej instancji wynika, że Burmistrz K. decyzją z dnia 23 grudnia 2014 r. określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. Od powyższej decyzji spółka wniosła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r. zawiesiło z urzędu, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: o.p.), postępowanie odwoławcze od decyzji organu pierwszej instancji do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia istnienia umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. dotyczącej sprzedaży przez spółkę kanalizacji kablowej. Organ odwoławczy wskazał, że umowa ta została zakwestionowana przez Prezydenta Miasta G., który w dniu 12 listopada 2014 r. wniósł do Sądu Okręgowego w Warszawie pozew o ustalenie, czy istnieje umowa sprzedaży i leasingu zwrotnego między T. [...] SA (obecnie spółka O.) a T. [...] sp. z o.o. Takie same powództwa wnieśli Prezydent W. (w dniu 16 października 2014 r.) i Prezydent [...] W. (24 listopada 2014 r.). Zdaniem Kolegium, wyrok sądu powszechnego jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p., a tym samym z dniem 16 października 2014 r. – kiedy to wniesiono pierwszy pozew do sądu powszechnego – nastąpiło w niniejszej sprawie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009 r.
4 Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na to postanowienie Kolegium utrzymało swe postanowienie w mocy.
5 W skardze na to postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, spółka zarzuciła organowi naruszenie:
6 1) art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez błędne uznanie, że w sprawie istnieje zagadnienie wstępne,
7 2) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 o.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
8 Uwzględniając skargę sąd pierwszej instancji uznał, że skoro to nie SKO w Koszalinie wystąpiło z powództwem na podstawie art. 199a § 3 o.p. do sądu powszechnego, to nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 3 o.p. Zdaniem sądu, wystąpienie z powództwem o ustalenie do sądu powszechnego przez inne organy podatkowe nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania podatkowego w niniejszej sprawie.
9 Od powyższego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
10 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
11 1) naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez niewłaściwą ocenę zastosowania przez Kolegium przepisu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd dokonał błędnej wykładni tego przepisu poprzez przyjęcie, że warunkiem zaistnienia przesłanki unormowanej w tym przepisie jest wystąpienie z powództwem do sądu powszechnego wyłącznie przez Kolegium, które tylko w takim przypadku mogło zastosować tę przesłankę zawieszając postępowanie;
12 2) naruszenie prawa materialnego – art. 4 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) przez niezastosowanie przez Sąd tego unormowania w procesie rozpatrywania skargi, co skutkowało wadliwością stanowiska Sądu, że nie powstało zagadnienie wstępne orz art. 70 § 6 pkt 3 o.p. przez błędną wykładnię, która spowodowała przyjęcie, że nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania z uwagi na to, że z powództwem do sądu powszechnego wystąpił inny organ podatkowy, niż SKO.
13 W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego oraz zażądała przeprowadzenia rozprawy rzez Naczelny Sąd Administracyjny.
14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
15 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
16 W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty naruszenia zarówno prawa procesowego (art. 145 § 1 pkt 1 plit c p.p.s.a. w związku z art. 201 § 1 pkt 2 o.p.), jak i materialnego (art. 4 ust. 9 u.p.o.l. oraz art. 70 § 6 pkt 3 o.p.).
17 Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem SKO, przepis ten został naruszony przez sąd pierwszej instancji dlatego, że sąd ten niesłusznie uznał za niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Ten przepis z kolei stanowi, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, zastosowanie tego przepisu jest uprawnione także wówczas, gdy inny, niż prowadzący postępowanie w sprawie organ podatkowy, wystąpi z powództwem ustalającym do sądu powszechnego, wystarczy bowiem, że od wyniku tego postępowania zależeć będzie rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. O tym, że rozstrzygnięcie sprawy niniejszej było uzależnione od wyniku postępowania przed sądem powszechnym, świadczy, zdaniem autora skargi kasacyjnej, przepis art. 4 ust. 9 u.p.o.l., który stanowi, że wartość części budowli położonych w danej gminie, w przypadku budowli usytuowanych na obszarze dwóch lub więcej gmin, określa się proporcjonalnie do długości odcinka budowli położonego na terenie danej gminy. Jak podkreślono w skardze kasacyjnej, aby obliczyć proporcjonalną wartość budowli, niezbędne jest uprzednie obliczenie wartości całej budowli, a do tego potrzebne jest stanowisko sądu powszechnego. Zatem, zdaniem SKO, należało przyjąć, że z dniem wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa (przez jakikolwiek organ podatkowy) następuje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego po myśli art. 70 § 6 pkt 3 o.p.
18 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowiska tego nie sposób podzielić.
19 Jak przyjmuje się w orzecznictwie, na "zagadnienie wstępne" w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. składają się następujące elementy konstrukcyjne: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. wyroki NSA: z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 627/10; z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1559/07; z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07; z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1891/11; CBOSA). Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (por. wyroki NSA: z dnia 7 marca 2001 r., sygn. akt III SA 32/00; z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2315/13; CBOSA). Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 1998 r., sygn. akt II SA 534/98). Inaczej mówiąc, zagadnienie wstępne dotyczy sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 634/08, CBOSA).
20 Zagadnienie wstępne oraz postępowanie podatkowe w sprawie głównej muszą pozostawać ze sobą w związku. Ustalenie tego związku i przesądzenie, czy dana kwestia jest zagadnieniem wstępnym dla sprawy głównej, należy do oceny organu podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 1999 r., sygn. akt III SA 2307/98). Ocena organu w tym zakresie podlega kontroli sądu. Organ podatkowy nie może swobodnie decydować, czy zawiesić postępowanie, czy nie, jeżeli istnienie zagadnienia wstępnego zostało ustalone (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt III SA 5601/98). Zawieszenie postępowania ma bowiem charakter obligatoryjny, gdy zachodzi jedna z okoliczności wskazanych w art. 201 § 1 o.p.
21 Rozpatrując kwestię "zagadnienia wstępnego" należy również podkreślić, że pomiędzy tym rozstrzygnięciem a prowadzonym postępowaniem musi zachodzić związek bezpośredni, a więc bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (por. wyroki NSA: z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1891/11; z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 627/10, CBOSA). Jeżeli zaś powstałe w toku postępowania zagadnienie wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrywaną sprawą, wówczas nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego i jego powstanie nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 970/03; z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 536/09, CBOSA). Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie warunkiem wydania decyzji o określonej treści (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2011/13, CBOSA). Zagadnienie wstępne wiąże się zatem z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania podatkowego.
22 Analogiczną przesłankę zawieszenia postępowania przewiduje p.p.s.a. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 tej ustawy umożliwia sądowi administracyjnemu zawieszenie postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Kluczowe w tym przepisie jest więc słowo "zależy", według którego, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ (Inny Słownik Języka Polskiego, praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Warszawa 2000, Tom P - Ż, s. 1231). Chodzi więc o sytuację, w której sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, które powstało lub wyłoniło się w toku postępowania sądowego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II FPS 4/08,ONSAiWSA z 2009 r. Nr 4, poz. 62).
23 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie przez sąd powszechny (Sąd Okręgowy w Warszawie), w wyniku wniesienia pozwów przez Prezydentów W., G. i W., czy doszło do skutecznej sprzedaży kanalizacji kablowej w drodze umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r. zawartej pomiędzy poprzednikiem prawnym skarżącej spółki (T. [...] S.A.) a T. [...] Sp. z o.o. nie stanowi dla niniejszej sprawy zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Pomiędzy prowadzonym postępowaniem podatkowym w sprawie opodatkowania skarżącej podatkiem od nieruchomości a prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego we wskazanej wyżej sprawie z powództwa innego organu podatkowego nie występuje zależność uniemożliwiająca rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji przez organ drugiej instancji.
24 Jak trafnie zauważono w wyroku NSA z dnia 10 marca 2017 r., sygn.akt II FSK 2398/16 (CBOSA), zapadłym w analogicznej sprawie skarżącej spółki, wyroki, jakie zostaną wydane we wskazanych postępowaniach przed sądem powszechnym z powództw innych organów, wytoczone na podstawie art. 1891 k.p.c., nie będą korzystały z rozszerzonej prawomocności (erga omnes) i nie będą wiążące dla organu podatkowego rozstrzygającego w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast art. 366 k.p.c. stanowi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
25 Prawomocność materialna wyroku wydanego przez sąd w innej sprawie odnosi się do faktu jego istnienia i przejawia się w mocy wiążącej, ocenianej od strony podmiotowej oraz przedmiotowej. Granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej określa przedmiot rozstrzygnięcia i jego podstawa faktyczna, natomiast jej granice podmiotowe obejmują tożsamość obydwu stron procesu, a więc powoda i pozwanego, a także ich następców prawnych. Zatem, związanie sądu prawomocnym orzeczeniem, zapadłym w innej sprawie, na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. (rozumiane jako rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej) występuje w zasadzie przy tożsamości nie tylko przedmiotowej, ale i podmiotowej obu tych spraw (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt III AUa 1935/12).
26 Stwierdzenie, że art. 365 § 1 k.p.c. przypisuje prawomocnemu orzeczeniu sądu moc wiążącą nie tylko wobec stron i sądu, który je wydał, lecz również innych sądów, organów państwowych oraz organów administracji publicznej, a w wypadkach prawem przewidzianych także innych osób, oznacza jedynie tyle, że żaden z wymienionych podmiotów nie może negować faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i jego treści, niezależnie od tego, czy był, czy nie był stroną tego postępowania.
27 Jeżeli zaś nie zachodzi tożsamość podmiotowa (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), to rozstrzygnięcie określonego zagadnienia prawnego w jednej sprawie, nie wyłącza dopuszczalności jego badania i oceny w innej sprawie. Oznacza to, że osoby niebędące stronami, których nie obejmuje rozszerzona prawomocność materialna wcześniejszego wyroku, nie są pozbawione możliwości realizowania przysługującego im prawa we własnej sprawie również wtedy, gdy łączy się to z kwestionowaniem oceny wyrażonej w innej sprawie, w zakresie przesłanek orzekania. Wiąże się to z koniecznością zapewnienia stronie prawa do sądu umożliwiającego właściwą ochronę jej praw (por. wyrok SN z 19 września 2013 r., sygn. akt I CSK 727/12).
28 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie zdaje się nie zauważać, że zawieszenie postępowania następuje wówczas, gdy organ prowadzący postępowanie we własnym zakresie nie jest władny rozstrzygnąć o uprawnieniach, prawach bądź obowiązkach strony, a rozstrzygnięcie tej kwestii leży w kompetencji innego organu lub sądu (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2153/11, CBOSA). Organy podatkowe mają zaś prawo i obowiązek samodzielnego ustalania faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia (art. 122 o.p.). Bez wskazanych wyroków sądu powszechnego organ może prowadzić samodzielnie postępowanie, w tym w zakresie oceny skutków zawartej umowy leasingu dla określenia podatku od nieruchomości za badany okres. Będące przedmiotem analizy w niniejszej sprawie postępowanie sądowe nie stanowi bowiem przeszkody w samodzielnym działaniu organów podatkowych celem ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego oceny pod kątem skutków podatkowych, gdyż organy podatkowe są nie tylko uprawnione, lecz zobowiązane do samodzielnego czynienia wszelkich istotnych ustaleń faktycznych niezbędnych dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy podatkowej. Stosownie bowiem do art. 199a § 1 o.p. organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Jeżeli pod pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności prawnej, skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej (art. 199a § 2 o.p.). Zgodnie natomiast z art. 199a § 3 o.p. jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa (por. wyroki NSA: z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1847/10, POP z 2012 r., nr 3, s. 343; z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 5/11, publik. CBOSA). Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby organ podatkowy występował do sądu powszechnego z takim pozwem.
29 Naczelny Sąd Administracyjny ma świadomość, że stanowisko zawarte w wyroku sądu powszechnego może być przydatne organowi podatkowemu w prowadzonym postępowaniu, jednak wynik tamtego postępowania nie warunkuje prowadzenia przez organ postępowania podatkowego w niniejszej sprawie. Wprawdzie oceny te powinny być skorelowane, jednakże są to odrębne postępowania, a organ podatkowy ma uprawnienie do samodzielnej oceny spornej umowy sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia 31 stycznia 2009 r.
30 Umowa z dnia 31 stycznia 2009 r. dotyczy obiektów znajdujących się na terenie całego kraju. Akceptacja poglądu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prowadziłaby do niemożliwego do zaakceptowania wniosku, że w sytuacji gdy jeden organ podatkowy wystąpi do sądu powszechnego z powództwem na podstawie art. 199a § 3 o.p., we wszystkich innych tożsamych sprawach podatkowych wszystkie organy podatkowe obowiązane byłyby do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem powszechnym, niezależnie od tego czy powzięły wątpliwości, o których mowa w art. 199a § 3 o.p. Takie zaś działanie (a w istocie wstrzymanie się z rozstrzyganiem sprawy podatkowej) byłoby niezgodne z celem tego przepisu i w praktyce oznaczałoby swoiste ubezwłasnowolnienie wszystkich organów podatkowych, spowodowane działaniem (wątpliwościami) jednego organu.
31 Podsumowując: sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ podatkowy nie miał podstaw do przyjęcia w niniejszej sprawie, że wyroki, które zapadną z powództwa innych podmiotów (innych organów podatkowych), stanowią zagadnienie wstępne w toczącym się postępowaniu podatkowym, a co za tym idzie – że wystąpiła przesłanka z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. zobowiązująca organ odwoławczy do zawieszenia postępowania. Oceny tej nie zmienia fakt, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę treści przepisu art. 4 ust. 9 u.p.o.l.. Z treści tego przepisu w zestawieniu z art. 201 § 1 pkt 2 o.p. nie można wszak wysnuć wniosku, że skoro wartość części budowli położonych w danej gminie, w przypadku budowli usytuowanych na obszarze dwóch lub więcej gmin, określa się proporcjonalnie do długości odcinka budowli położonego na terenie danej gminy, to od ustalenia istnienia umowy przez sąd powszechny zależy określenie wartości proporcjonalnej do długości odcinka budowli położonego na ternie danej gminy, czy też – innymi słowy, że wątpliwości co do przejścia własności tych budowli będą stanowić zagadnienie wstępne.
32 Konsekwentnie, za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 70 § 6 pkt 3 o.p. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd ten trafnie uznał, że organ nie miał podstaw do twierdzenia, że doszło do przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. To mogłoby bowiem nastąpić tylko wtedy, gdyby do "wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa" doszło za sprawą stosownej aktywności procesowej organu prowadzącego postępowanie w sprawie, a nie innego organu podatkowego.
33 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 tej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2 a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 189¹
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 365 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 366
- Ordynacja podatkowa, art. 70 (§ 6)
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 199a (§ 1, § 2, § 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 201 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 4
Cytowane w
Cytowane w 4 orzeczeniach.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 lipca 2020 r., I SA/Op 28/20
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 lipca 2020 r., I SA/Op 29/20
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2019 r., II FSK 3209/17
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2019 r., I OSK 1213/17