Art. 199a

Pokaż w całym akcie

Art. 199a Ordynacji podatkowej
Art. 199a.
§ 1. Organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności.
§ 2. Jeżeli pod pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności prawnej, skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej.
§ 3. Jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa.

art. 199a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 199a o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 lutego 2009 r., I FSK 1700/07

   …§ 4 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a., przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 122, art. 187 § 1 i art. 199a § 3 O.p. Nie jest bowiem przede wszystkim trafny pogląd strony skarżącej, że Sąd pierwszej instancji zaakceptował naruszenie przez organy podatkowe…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 stycznia 2008 r., II FSK 1611/06

   …co następuje. 7. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z jej treści wynika, że podstawowy zarzut sprowadza się do naruszenia art. 199a § 3 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż organy podatkowe nie miały obowiązku wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25 lutego 2015 r., I FSK 93/14

   …kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności", z drugiej zaś strony zarzuca Sądowi, że nie powołuje się nigdzie w uzasadnieniu na art. 199a O.p., podczas gdy "powinien uznać, że w przedmiotowej sprawie konieczne było wystąpienie do sądu powszechnego o ustalenie istnienia stosunku…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 7 stycznia 2010 r., II FSK 3/09

   …ustawodawcy. W uzasadnieniu pierwszego zarzutu skargi kasacyjnej został również sformułowany zarzut naruszenia art. 127 i 229 oraz art. 199a § 3 O.p. Skarżąca starała się wykazać, że obowiązkiem Dyrektora IS, w sytuacji gdy stwierdził konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego, co…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 maja 2009 r., I FSK 382/08

   …Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a., art. 3 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 199a § 3 O.p. Przesłanką wystąpienia do sądu powszechnego na podstawie art. 199a § 3 O.p jest stwierdzenie wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25 kwietnia 2017 r., I FSK 1226/15

   …podatkowy mógł nie uwzględnić skutków podatkowych, wynikających jedynie z tych czynności, które mają charakter pozorny. To, że stosownie do art. 199a § 1 O.p. organ podatkowy w trakcie ustalania treści czynności prawnej ma obowiązek badania zgodnego zamiaru stron i celu czynności, a nie tylko…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 stycznia 2016 r., II FSK 3162/13

   …i procesowym, sedno sprawy sprowadza się do oceny, czy Dyrektor IS, a w ślad za nim WSA w Gdańsku prawidłowo przyjął w świetle art. 199a § 2 o.p. w związku z art. 83 § 1 k.c., że spółka T. w 2006 r. pod pozorem wniesienia do spółki N. w formie aportu (w zamian za objęcie udziałów) i…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 11 lipca 2017 r., I FSK 2254/15

   …zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności. Jeśli zaś chodzi o art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, to wynika z niego, że jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 czerwca 2008 r., I FSK 783/07

   …w związku z naruszeniem art. 199a § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne zakwestionowanie istnienia umów pożyczek. W myśl art. 199a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 kwietnia 2010 r., I FSK 412/09

    …przyjął, że prowadząc postępowanie w sprawie organy podatkowe nie naruszyły art. 121 § 1, art. 122, art. 125, art. 187 § 1, art. 191 i art. 199a § 3 O.p. odnośnie ustaleń i rozstrzygnięcia dot. fikcyjnego charakteru umów i faktur. Oddalając skargę w tej części Sąd pierwszej instancji dokonał…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 199a (1726)

Historia zmian

Bez zmian od 21 kwietnia 2026 r.