Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r., II FSK 1036/09

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r., II FSK 1036/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędziowie NSA Grzegorz Borkowski, del. WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant Ewa Morawska, po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 577/08 w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 17 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od H. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 19 marca 2009 roku (sygn. akt I S.A./Ol 577/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę H. K. (Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z 17 listopada 2008 roku w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu i pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.

3 Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, podstawą faktyczną rozstrzygnięcia sądu były następujące ustalenia poczynione przez Dyrektora Izby Skarbowej.

4 W dniu 26 września 2008r. za pośrednictwem urzędu pocztowego wpłynęło do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej odwołanie od jego decyzji z 28 sierpnia 2008 roku ustalającej Skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2003 rok. Z uwagi na fakt, iż na kopercie - na stemplu pocztowym była niewyraźna data nadania korespondencji, organ I instancji zwrócił się do Urzędu Pocztowego o podanie daty nadania przesyłki oznaczonej PRIORYTET POLECONA Nr [...] (zawierającej odwołanie z dnia 22.09.2008r.). Pismem z dnia 30.09.2008r. Poczta Polska Centrum Poczty Urząd Pocztowy poinformowała, że wymieniona przesyłka została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 25.09.2008r. Organ odwoławczy kierując się treścią art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdził, że odwołanie zostało złożone dwa dni po upływie 14-dniowego terminu do złożenia odwołania. Nadto pouczył stronę o treści art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej

5 W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - potwierdzenia nadania przesyłki poleconej skierowanej przez Skarżącą do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 22.09.2008r. na okoliczność zachowania przez nią terminu do wniesienia odwołania od decyzji, uwzględnienie skargi przez Dyrektora Izby Skarbowej w trybie autokontroli, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

6 Skarżąca zarzuciła postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 12 § 6 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez pozostawienie bez rozpoznania jej odwołania.

7 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił dowód z potwierdzenia nadania przesyłki poleconej skierowanej przez skarżącą do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 22.09.2008r. a następnie, zaskarżonym wyrokiem, skargę oddalił wskazując, że organ podatkowy prawidłowo ustalił na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu. Sąd wskazał również, że dowód przedstawiony przy skardze w postaci uwierzytelnionego notarialnie potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej nr [...] zawierającej odwołanie w dniu 22.09.2008r. mogący wskazywać na wniesienie środka zaskarżenia w ustawowym terminie, nie był znany organowi podatkowemu drugiej instancji przy wydawaniu postanowienia, które z mocy prawa jest postanowieniem ostatecznym. Zatem powołany dowód, zgłoszony dopiero w skardze, nie mógł być brany pod uwagę przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, skoro nie był znany organowi podatkowemu a ponadto w związku z ustaleniami dokonanymi na podstawie ponownej informacji z Urzędu Poczty, nie mógł stanowić podstawy do dokonania przez organ autokontroli w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd zaś orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a co do stanu faktycznego - na podstawie akt sprawy (zasadniczo administracyjnych). Jeżeli zatem przedstawiony dowód nie był znany organowi, to nie można przyjąć, że organ nieprawidłowo zastosował przepisy. W ustalonym przez Dyrektora Izby Skarbowej stanie faktycznym bez wątpienia przesyłka pocztowa zwierająca odwołanie została nadana w polskiej placówce pocztowej dwa dni po terminie. Przestawiony zaś środek dowodowy może być poddany ocenie jedynie w trybie wznowienia postępowania podatkowego (vide art. 219 Ordynacji podatkowej).

9 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca złożyła skargę kasacyjną zarzucają zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest :

10 1 art. 133 §1 w ww. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz §2 art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwana p.p.s.a. ) poprzez uznanie, że zgłoszony w skardze dowód z dokumentu w postaci potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej, który został przeprowadzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny trybie art. 106 § 3 w/w ustawy w ramach uzupełniającego postępowania nie mógł być brany pod uwagę przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy zaskarżony akt z naruszeniem dającym do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit.b p.p.s.a.

11 2. art. 106 § 5 w zw. § 3 tego artykułu p.ps.a. w. z art. 244 k.p.c. i art. 252 k.p.c. poprzez odmowę uznania mocy dowodowej dokumentu w postaci potwierdzenia nadania przesyłki pocztowej nr [...] w braku zakwestionowania prawdziwości tego dokumentu przez Dyrektora Izby Skarbowej w O.

12 oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych.

13 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

15 Skarga kasacyjna nie była uzasadniona i jako taka podlegała oddaleniu.

16 Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 133 §1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz § 2 art. 145 p.p.s.a.

17 Zarzut naruszenia art. 133 §1 p.p.s.a. mógłby zostać uznany za uzasadniony, gdyby Skarżąca wykazała, że sąd wydał wyrok bez przeprowadzenia rozprawy i na podstawie materiału nie znajdującego się w aktach sprawy, nie uwzględniając stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.

18 Skarżąca powołując powyższy przepis w kontekście art. 145 §1 pkt 1 lit. b w związku z art. 145 §2 p.p.s.a. dążyła do wykazania, że uwzględnienie nowego, dopuszczonego przez sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nowego dowodu w postaci potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu i nie znanego organowi winno skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

19 Pogląd powyższy jest nieprawidłowy.

20 W tym miejscu wskazać należy, że artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a wymaga dokonania podziału przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego na takie, które są tożsame z "naruszeniem prawa" (oczywiście prawa procesowego) i na przesłanki, którym nie da się przypisać tej cechy. Tylko pierwsza z tak wyodrębnionych grup przesłanek jest miarodajna dla działania sądu administracyjnego i daje mu możliwość uchylenia decyzji. Pozostałe przesłanki nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd, gdyż uchylenie takie byłoby niezgodne nie tylko z analizowanym przepisem, ale i z ogólnym celem działania sądów administracyjnych (wyrok z 17 stycznia 2008 roku, sygn. akt. I FSK 157/07, 6 listopada 2009 roku sygn. akt II GSK 284/09,. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97, OSP 2000/1/16). W drugim z cytowanych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego sprecyzowano, że przesłanki wznowienia tożsame z "naruszeniem prawa" to przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1-4 i 6 k.p.a., a przesłanki, którym nie da się przypisać tej cechy to przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 k.p.a. Oznacza to, że w sprawie, która rozpoznawana była przez organy na podstawie przepisów ordynacji podatkowej, nie jest możliwe uchylenie przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu w razie zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.(który to przepis stanowi odpowiednik art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Okoliczność, że organ administracji wydał rozstrzygnięcie bez uwzględnienia dowodu istniejącego w dacie wydania rozstrzygnięcia, ale nieznanego organowi nie może być traktowana jako naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Ujawnienie dowodu nieznanego organowi w dacie rozstrzygania sprawy administracyjnej ale istniejącego w tej dacie daje natomiast stronie możliwość wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania.

21 Sąd pierwszej instancji nie naruszył więc również art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. Z przepisu tego wywieść można normę kompetencyjną upoważniającą sąd do przeprowadzenia dowodu z dokumentu w razie zaistnienia określonych przesłanek. Działanie sądu, który pomimo przeprowadzenia powyższego dowodu nie uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji z uwagi na art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. uznać należy za prawidłowe z przyczyn, które wskazane zostały powyżej.

22 Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje również, że zarzut naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, kiedy sąd administracyjny pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a skarżący wykaże, że zastosowane przez sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie oceniał natomiast wiarygodności przedstawionego dowodu w postaci potwierdzenia nadania przesyłki poleconej.

23 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.