Art. 12
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 151 [PDF]. Stan prawny na
Art. 12.
1. NIP nadany podatnikowi nie przechodzi na następcę prawnego, z wyjątkiem: #
1) przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa lub przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy; #
2) przekształcenia spółki cywilnej w spółkę handlową lub spółki handlowej w inną spółkę handlową; #
3) przekształcenia stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie. #
1a. Do celów identyfikacji podatkowej za przekształcenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, uznaje się również wpis spółki cywilnej do rejestru na podstawie art. 26 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96). #
1b. NIP nadany przedsiębiorcy przechodzi na przedsiębiorstwo w spadku i wygasa wraz z wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego, a jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony – wraz z wygaśnięciem uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego. #
1c. W przypadku gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony, przedsiębiorstwo w spadku może do dnia wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego podawać NIP przedsiębiorcy, jeżeli osoba, o której mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, kontynuuje prowadzenie przedsiębiorstwa pod firmą przedsiębiorcy i w terminie wskazanym w art. 12 ust. 10 tej ustawy dokona zgłoszenia do naczelnika urzędu skarbowego o kontynuowaniu prowadzenia tego przedsiębiorstwa. #
1d. Jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i nie dokonano zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1c, podawanie NIP lub firmy przedsiębiorcy nie wywołuje skutków podatkowych dla przedsiębiorstwa w spadku. #
2. W przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika nadany NIP wygasa, z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. 1–1b. #
3. (uchylony) #
3a. (uchylony) #
Art. 12 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników Art. 12. 1. NIP nadany podatnikowi nie przechodzi na następcę prawnego, z wyjątkiem: 1) przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa lub przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy; 2) przekształcenia spółki cywilnej w spółkę handlową lub spółki handlowej w inną spółkę handlową; 3) przekształcenia stowarzyszenia zwykłego w stowarzyszenie. 1a. Do celów identyfikacji podatkowej za przekształcenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, uznaje się również wpis spółki cywilnej do rejestru na podstawie art. 26 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18 i 96). 1b. NIP nadany przedsiębiorcy przechodzi na przedsiębiorstwo w spadku i wygasa wraz z wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego, a jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony – wraz z wygaśnięciem uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego. 1c. W przypadku gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony, przedsiębiorstwo w spadku może do dnia wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego podawać NIP przedsiębiorcy, jeżeli osoba, o której mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, kontynuuje prowadzenie przedsiębiorstwa pod firmą przedsiębiorcy i w terminie wskazanym w art. 12 ust. 10 tej ustawy dokona zgłoszenia do naczelnika urzędu skarbowego o kontynuowaniu prowadzenia tego przedsiębiorstwa. 1d. Jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i nie dokonano zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1c, podawanie NIP lub firmy przedsiębiorcy nie wywołuje skutków podatkowych dla przedsiębiorstwa w spadku. 2. W przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika nadany NIP wygasa, z wyjątkiem przypadków wymienionych w ust. 1–1b. 3. (uchylony) 3a. (uchylony)
art. 12 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2026 r. poz. 151)
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I FSK 8/06
…wyroku, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a mianowicie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników /Dz.U. nr 142 poz. 702 ze zm./. Wadliwości zaskarżonego orzeczenia autor skargi kasacyjnej…
- NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z , III SA 954/99
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1213/15
…nie miały natomiast podstaw prawnych do rozstrzygania o ich skuteczności, gdyż nie upoważniał ich do tego ani art. 207 O.p., ani art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 2 względnie art. 6 ust. 1, ust. 1a i ust. 10 u.z.e. O nieuwzględnieniu jednego ze zgłoszeń aktualizacyjnych organy podatkowe mogłyby…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II FZ 858/14
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 2951/11
…o NIP i wyjaśnił, że ustanie bytu prawnego jednostki skutkuje wygaśnięciem z mocy prawa decyzji NIP, z wyjątkiem przypadków wymienionych w art. 12 ust.1 i ust. 1a ustawy o NIP. W sytuacji połączenia się przez przejęcie jednej spółki przez drugą, następuje ustanie bytu prawnego spółki…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1926/10
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , III SA/Wa 605/06
…w stosunku do art. 93a O.p., zakres sukcesji będzie najszerszy i to nawet mimo treści zapisów art. 12 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Konsekwencją tego będzie np. wstąpienie spółki nie mającej osobowości prawnej w prawa…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., wyrok z , I SA/Go 79/12
…w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część; przepisy art. 14 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. Powołany w treści art. 12 ust. 1 przepis artykułu 14 ust. 1 stanowi, iż przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych z zastrzeżeniem ust. 4 i 5 , jest ich…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrok z , I SA/Kr 1552/10
- Sąd Rejonowy w Toruniu, wyrok z , IV U 35/20
…jest ściśle przypisany do podatnika i ma charakter niepowtarzalny, nie może być nadany innemu podatnikowi (zob. art. 5 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 12 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników; Dz. U. z 2020 r., poz. 170;…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 12 (14)
Historia zmian
Bez zmian od 3 lutego 2026 r.