Art. 53

Brzmienie zmienione z dniem 4 sierpnia 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 53 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
Art. 53.
1. Usytuowanie budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic kolejowych i przejazdów kolejowych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji, działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, a także niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego.
2. Budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości niemniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m, z zastrzeżeniem ust. 4.
3. Odległości, o których mowa w ust. 2, dla budynków mieszkalnych, szpitali, domów opieki społecznej, obiektów rekreacyjno-sportowych, budynków związanych z wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży powinny być zwiększone, w zależności od przeznaczenia budynku, w celu zachowania norm dopuszczalnego hałasu w środowisku, określonych w odrębnych przepisach.
4. Przepisu ust. 2 nie stosuje się do budynków i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej oraz do obsługi przewozu osób i rzeczy, w tym do dróg pieszych i rowerowych, oraz do budynków lub budowli istniejących, stanowiących zabytki w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

art. 53 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 1324)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 7 listopada 2013 r., II OSK 1276/12

   …57 Utk, wedle którego w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 cyt. ustawy oraz wykonywania robót ziemnych na podstawie art. 54 Utk. Ta wykładnia powyższych przepisów doprowadziła WSA w Warszawie do wniosku,…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 listopada 2019 r., II OSK 23/18

   …organami administracji oraz sądami administracyjnymi. W ocenie NSA, nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Przepis ten stanowi, że odległości, o których mowa w ust. 2 tego przepisu, dla budynków mieszkalnych, szpitali,…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 24 listopada 2021 r., II OSK 646/21

   …o którą z czterech jednostek redakcyjnych tego przepisu chodzi, należy wskazać, że przepisy te regulują kwestę sąsiedztwa linii kolejowej. I tak art. 53 ust. 2 wprowadza zasadę, że budynki i budowle mogą być sytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1866/19
5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 23 maja 2019 r., II OSK 2400/17

   …pola elektromagnetyczne przekraczające dopuszczalne normy, znajdują się w strefie zakazu zabudowy, wynikającej z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Wobec powyższego występowanie pół elektromagnetycznych o wartości powyżej 0,1 W/m² emitowanych przez przedmiotową…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 8 czerwca 2017 r., II OSK 2548/15

   …w jakiej znajdują się wnioskowane o wycięcie drzewa i krzewy od osi skrajnego toru kolejowego, w kontekście art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1594 z późn. zm. – dalej jako: u.t.k.) i § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 stycznia 2017 r., II OSK 1045/15

   …niezasadne. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 36a ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 53 ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie było konieczne uzyskanie przez…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 stycznia 2013 r., II OSK 1691/11

   …obiektów do granic obszaru, a zatem tym bardziej zakazane jest sytuowanie innych obiektów wewnątrz obszaru kolejowego. Ustawa ta w przepisie art. 53 ust. 1 przewiduje bowiem, że usytuowanie budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych,…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 grudnia 2008 r., II OSK 1657/07

   …przez pełnomocnika strony skarżącej – adwokata - w której zarzuca się: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności: art. 4 pkt 8; art. 53 ust. 1; art. 54 ustawy o transporcie kolejowym i § 5 rozporządzenia z dnia 10 listopada 2004 r. oraz § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 sierpnia…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 lutego 2019 r., II OSK 942/17

    …i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy H.; - art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. w związku z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1594 z późn. zm.), § 7 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 53 (44)

Historia zmian

Zmiany od 4 lipca 2026 r.

1. 4 sierpnia 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia