Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 25

Tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 499 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2025 r. poz. 1172 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 370 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 731 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 846 [PDF]. Stan prawny na

Art. 25.

1. Wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do: #

1) profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych; #

2) osób, które przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub radcy albo wykonywały zawód komornika; #

3) osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód adwokata albo notariusza; #

3a) osób, które zajmowały stanowisko asesora sądowego przez okres co najmniej 2 lat; #

4) osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. lub egzamin notarialny po dniu 22 kwietnia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat: #

a) zajmowały stanowisko asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego lub #

b) wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 i 1268 oraz z 2023 r. poz. 1860) lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub #

c) były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego; #

5) osób, które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat: #

a) zajmowały stanowisko referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub #

b) wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub #

c) były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego, lub #

d) były zatrudnione w Trybunale Konstytucyjnym lub międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka, i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego. #

1a. W okresie zajmowania stanowiska, wykonywania czynności lub zatrudnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 5, nie jest wymagane posiadanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych. #

2. Do egzaminu radcowskiego składanego przed komisją, o której mowa w art. 361, bez odbycia aplikacji radcowskiej mogą przystąpić: #

1) doktorzy nauk prawnych; #

2) osoby, które przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione na stanowisku referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, asystenta prokuratora, asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego lub były zatrudnione w Sądzie Najwyższym, Trybunale Konstytucyjnym lub w międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego; #

3) osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu wykonywały na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego lub adwokata w kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 8 ust. 1, lub kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze; #

4) osoby, które po ukończeniu wyższych studiów prawniczych przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej na rzecz tych urzędów; #

4a) osoby, które po ukończeniu aplikacji legislacyjnej przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w urzędach organów władzy publicznej lub w państwowych jednostkach organizacyjnych i wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane z tworzeniem projektów ustaw, rozporządzeń lub aktów prawa miejscowego; #

5) osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, notarialny lub komorniczy; #

6) osoby, które zajmują stanowisko radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej; #

7) osoby, które w terminie określonym w art. 241 nie złożyły wniosku o wpis na listę radców prawnych; #

8) osoby, o których mowa w art. 292 ust. 2. #

3. Osoby, o których mowa w ust. 2, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 24 ust. 1 pkt 1, 3–5. #

4. W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5 oraz w ust. 2 pkt 2–4, podlegają proporcjonalnemu wydłużeniu. #

5. Do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. NSA w Warszawie (przed reformą), uchwała z , OPS 6/99
  2. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z , II SA 1246/98

    …1997 r. ustawą o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 75 poz. 471/. Przepis art. 25 ust. 2 cyt. ustawy otrzymał brzmienie: "Rada okręgowej izby radców prawnych, aplikantom radcowskim wpisanym na listę po odbyciu zakończonej…

  3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 1779/11

    …decyzji z dnia [...] lipca 2010 r., to jest art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 2a oraz w związku z art. 5 ust. 3, art. 24 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy o radcach prawnych. Faktem jest, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK…

  4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 1072/14
  5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 458/10

    …Analizując akta sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd I instancji, powołanego w skardze kasacyjnej art. 25 ust 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych. Jak wskazano wyżej, formułując ten zarzut kasator nie sprecyzował na czym polega naruszenie tego przepisu.…

  6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 552/08

    …z dnia [...] sierpnia 2007 r. Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę na merytoryczny jej związek z oceną konstytucyjności przepisu art. 25 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jt. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w brzmieniu nadanym…

  7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 227/08
  8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 1200/20

    …oceny spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek, o których mowa w art. 24 i 25 u.r.p. z pewnymi wyjątkami np. w stosunku do osób wymienionych w art. 25 ust. 2, na etapie rozpoznawania sprawy z wniosku o wpis na listę organy samorządu radcowskiego nie badają spełnienia przez wnioskodawcę…

  9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 620/15

    …Gminy O.. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w punkcie I petitum skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. c) u.r.p. poprzez jego błędną wykładnię, jak podnosi kasator: "w istocie sprowadzającą się do braku wykładni, z uwagi na…

  10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 819/09

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 25 (145)

Historia zmian

Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.