Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 88

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 639 [PDF]. Stan prawny na

Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Art. 88.

1. Osoba pełnoletnia opuszczająca dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz okręgowy ośrodek wychowawczy, zakład poprawczy, schronisko dla nieletnich, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę i młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zwana dalej „osobą usamodzielnianą”, zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem przez pracę socjalną, a także pomocą: #

1) pieniężną na usamodzielnienie; #

2) pieniężną na kontynuowanie nauki; #

3) w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu treningowym lub wspomaganym; #

4) w uzyskaniu zatrudnienia; #

5) na zagospodarowanie – w formie rzeczowej. #

2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie usamodzielnianej, w przypadku gdy skierowanie na pobyt całodobowy do domu pomocy społecznej, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego albo młodzieżowego ośrodka socjoterapii zapewniającego całodobową opiekę nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu. #

3. Pomoc pieniężna na usamodzielnienie i pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki przysługuje osobie, która przebywała w domu pomocy społecznej, okręgowym ośrodku wychowawczym, zakładzie poprawczym, schronisku dla nieletnich, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę albo młodzieżowym ośrodku wychowawczym co najmniej rok. #

4. Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie usamodzielnianej opuszczającej dom pomocy społecznej, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy albo specjalny ośrodek wychowawczy, w przypadku gdy osoba ta jest zdolna do samodzielnej egzystencji. #

5. Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie opuszczającej dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, jeżeli bezpośrednio przed przyjęciem do takiego domu przebywała co najmniej rok w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, w domu pomocy społecznej, w okręgowym ośrodku wychowawczym, w zakładzie poprawczym, w schronisku dla nieletnich, w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, w specjalnym ośrodku wychowawczym, w młodzieżowym ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę albo w młodzieżowym ośrodku wychowawczym. #

6. Warunkiem uzyskania pomocy, o której mowa w ust. 1, jest zobowiązanie się osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie. #

7. W realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia osobę usamodzielnianą wspiera opiekun usamodzielnienia, którym może być pracownik socjalny powiatowego centrum pomocy rodzinie, wychowawca, psycholog lub pracownik socjalny domu pomocy społecznej, okręgowego ośrodka wychowawczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego, młodzieżowego ośrodka socjoterapii zapewniającego całodobową opiekę, młodzieżowego ośrodka wychowawczego, albo inna osoba wskazana przez osobę usamodzielnianą. #

8. W przypadku, gdy osoba usamodzielniana otrzymuje pomoc dla osób usamodzielnianych w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 2899/15

    …opuściły rodzinę zastępczą albo placówkę opiekuńczo-wychowawczą, albo pobierają pomoc przyznaną im na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie są to przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy…

  2. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OW 103/15

    …opuściły rodzinę zastępczą albo placówkę opiekuńczo-wychowawczą, albo pobierają pomoc przyznaną im na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza, to a contrario, że w…

  3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1263/12

    …dziecko nadal przebywa w tej rodzinie, kontynuując naukę w szkole rozpoczętą przed osiągnięciem pełnoletności, - art. 88 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez jego błędną wykładnię, poprzez przyjęcie, iż do okresu pobytu w rodzinie zastępczej, od którego uzależnione…

  4. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OW 100/09

    …jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem przez pracę socjalną, a także pomocą, w tym m.in. pieniężną na kontynuowanie nauki (art. 88 ust. 1 pkt 2). W myśl art. 90 ust. 1 ustawy pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki udziela starosta…

  5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrok z , IV SA/Gl 33/08

    …istotny wpływ na wynik sprawy Z uwagi na fakt, iż przesłankę odmowy uwzględnienia wniosku strony stanowił zapis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który w swej treści sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej pomijał wychowanków [...] ośrodków [...]…

  6. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrok z , IV SA/Wr 881/04

    …osobie usamodzielnianej w rodzinie. Należy podkreślić, że ustawa nie używa tu już pojęcia "rodzina zastępcza", ale pojęcia "rodzina". Zgodnie z art. 88 ust. 1 w zw. z art. 78 ust. 5 oraz art. 79 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, rodzina zastępcza kończy bowiem swój byt z chwilą osiągnięcia przez…

  7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrok z , II SA/Ke 11/17

    …specjalny ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę i młodzieżowy ośrodek wychowawczy (art. 88 ust. 1 Ups). Koniecznym warunkiem przyznania świadczenia z pomocy społecznej jest co do zasady spełnienie kryterium dochodowego określonego w…

  8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrok z , III SA/Gd 1065/16

    …opuściły rodzinę zastępczą albo placówkę opiekuńczo-wychowawczą, albo pobierają pomoc przyznaną im na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 251 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ustawa…

  9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, wyrok z , II SA/Lu 328/12

    …sprawie było przyznanie świadczenia z pomocy społecznej na zagospodarowanie w formie rzeczowej. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), przywoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa" – w brzmieniu…

  10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , I SA/Wa 513/08

    …orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Stosownie do art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593), osoba, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej, zwana "osobą usamodzielnianą",…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 88 (51)

Historia zmian

Bez zmian od 28 kwietnia 2026 r.