Art. 1
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 191 [PDF]. Stan prawny na
Art. 1.
1. Podatkowi podlegają: #
1) następujące czynności cywilnoprawne: #
a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, #
b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, #
c) (uchylona) #
d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, #
e) umowy dożywocia, #
f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat, #
g) (uchylona) #
h) ustanowienie hipoteki, #
i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności, #
j) umowy depozytu nieprawidłowego, #
k) umowy spółki; #
2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4; #
3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2. #
2. Przepisy ustawy o: #
1) umowie spółki i jej zmianie – stosuje się odpowiednio do aktów założycielskich spółek, statutów spółek i ich zmiany; #
2) czynnościach cywilnoprawnych – stosuje się odpowiednio do przedmiotów opodatkowania określonych w ust. 1 pkt 2 i 3; #
3) umowie o dziale spadku oraz umowie o zniesieniu współwłasności – stosuje się odpowiednio do: #
a) nabycia własności rzeczy wspólnej lub wspólnego prawa majątkowego albo ich części przez niektórych dotychczasowych współwłaścicieli na dalszą współwłasność – w części spłat lub dopłat, #
b) odpłatnego wyodrębnienia własności lokali na rzecz niektórych lub wszystkich współwłaścicieli. #
3. W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się: #
1) przy spółce osobowej – wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania; #
2) przy spółce kapitałowej – podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty; #
3) przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego spółki kapitałowej; #
4) przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim: #
a) rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego, #
b) siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego #
także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego.
4. Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są: #
1) rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; #
2) rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. #
4a. Umowa zamiany podlega także podatkowi, jeżeli co najmniej jedna z rzeczy znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jedno z praw majątkowych jest wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. #
5. Umowa spółki oraz jej zmiana podlega podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się: #
1) w przypadku spółki osobowej – siedziba tej spółki; #
2) w przypadku spółki kapitałowej: #
a) rzeczywisty ośrodek zarządzania albo #
b) siedziba tej spółki – jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego. #
6. (uchylony) #
7. (uchylony) #
8. (uchylony) #
Art. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych Art. 1. 1. Podatkowi podlegają: 1) następujące czynności cywilnoprawne: a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, c) (uchylona) d) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, e) umowy dożywocia, f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat, g) (uchylona) h) ustanowienie hipoteki, i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności, j) umowy depozytu nieprawidłowego, k) umowy spółki; 2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4; 3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2. 2. Przepisy ustawy o: 1) umowie spółki i jej zmianie – stosuje się odpowiednio do aktów założycielskich spółek, statutów spółek i ich zmiany; 2) czynnościach cywilnoprawnych – stosuje się odpowiednio do przedmiotów opodatkowania określonych w ust. 1 pkt 2 i 3; 3) umowie o dziale spadku oraz umowie o zniesieniu współwłasności – stosuje się odpowiednio do: a) nabycia własności rzeczy wspólnej lub wspólnego prawa majątkowego albo ich części przez niektórych dotychczasowych współwłaścicieli na dalszą współwłasność – w części spłat lub dopłat, b) odpłatnego wyodrębnienia własności lokali na rzecz niektórych lub wszystkich współwłaścicieli. 3. W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się: 1) przy spółce osobowej – wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania; 2) przy spółce kapitałowej – podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty; 3) przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego spółki kapitałowej; 4) przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim: a) rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego, b) siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego. 4. Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są: 1) rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 4a. Umowa zamiany podlega także podatkowi, jeżeli co najmniej jedna z rzeczy znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jedno z praw majątkowych jest wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 5. Umowa spółki oraz jej zmiana podlega podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się: 1) w przypadku spółki osobowej – siedziba tej spółki; 2) w przypadku spółki kapitałowej: a) rzeczywisty ośrodek zarządzania albo b) siedziba tej spółki – jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa członkowskiego. 6. (uchylony) 7. (uchylony) 8. (uchylony)
art. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 191)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z , III FPS 2/21
…przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, nie stanowi prawa majątkowego w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 111 ze zm.). Uwzględniając powyżej zaprezentowane zasady wykładni prawa oraz…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1477/15
…spółek Z treści art. 9 pkt 11 lit. a), art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. f) oraz art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649 ze zm.) wynika, że opodatkowaniu przy przekształceniu…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 978/05
…wspólnie przez spółkę oraz Kazimierza K., powtórzono zarzuty podniesione w odwołaniu tj. zarzucono organom podatkowym naruszenie przepisów art. 1 ust. 2 i ust. 3 pkt 4 oraz art. 9 pkt 10 lit. "g" ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podnosząc, że pożyczka została udzielona spółce w…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1209/14
…na usprawiedliwionych podstawach należało uznać podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. i w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 10 ust. 2 i 3 u.p.c.c. Jak trafnie zarzucono w skardze kasacyjnej doprowadziło…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , III FSK 271/21
…wątpliwości zagadnienie prawne treści następującej: Czy stanowi prawo majątkowe w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 815) dodatnia wartość firmy (tzw. goodwill), rozumiana jako nadwyżka ceny…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1643/11
…(art. 10 i art. 249 TWE art. 9, art. 32 ust. 1, art. 87, art. 90 ust.1 i art. 93 ust. 3 Konstytucji RP i art. 2 Aktu Akcesyjnego oraz art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k), art. 1 ust. 3 pkt 2, art. 1 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b) i art. 7 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 10 ust. 2…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , FSK 617/04
…umowy spółki nie można zastosować do spółki powstałej w wyniku podziału innej spółki. Ponadto należy podkreślić, że uprawnienia, o których mowa w art. 1 ust. 7, 8 czy art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych mają charakter ulg podatkowych. Z tego powodu, biorąc pod uwagę…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 739/06
…Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2006 r. II FSK 978/05, który uznał, że "zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych /Dz.U. nr 86 poz. 959 ze zm./, w stanie prawnym obowiązującym w dniu dokonania czynności, w przypadku…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II FZ 278/11
…gdyby Rzeczpospolita Polska nie byłą członkiem Unii Europejskiej, zasadnym prima facie byłoby zastosowanie do w.w. stanu faktycznego przepisów art. 1 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit k/, art. 1 ust. 3 pkt 3 oraz art. 6 ust.1 pkt 8 lit. f/ u.p.c.c. Jednakże przy uwzględnieniu…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II FSK 2130/08
…0,50 % lub niższej. Republika Grecka określi, które operacje zostaną zwolnione z podatku kapitałowego." Ustawodawstwo krajowe. 13. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) oraz ust. 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jednolity – Dz. U. z 2005 r. nr…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 1 (1553)
Historia zmian
Bez zmian od 16 lutego 2026 r.