Art. 108

Pokaż w całym akcie

Art. 108 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Art. 108.
1. Kto niszczy lub uszkadza zabytek, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
2. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
3. W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 polegające na zniszczeniu zabytku sąd orzeka na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków nawiązkę w wysokości do wartości zniszczonego zabytku.
4. W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 polegające na uszkodzeniu zabytku sąd orzeka obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, a jeśli obowiązek taki nie byłby wykonalny – nawiązkę na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków w wysokości do wartości uszkodzenia zabytku.
5. W razie skazania za przestępstwo określone w ust. 2 sąd może orzec na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków nawiązkę w wysokości od trzykrotnego do trzydziestokrotnego minimalnego wynagrodzenia.

art. 108 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292)

Orzecznictwo

1. Sąd Rejonowy w Legionowie, uzasadnienie z 12 maja 2026 r., II K 67/26

   …ochroną prawną poprzez wpis do rejestru zabytków województwa (...), stanowiąc ciąg przestępstw z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a nadto czyny z punktu XIV i XVI wypełniając dodatkowo znamiona występku z art. 288 § 1 k.k. zostały…

2. Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie, uzasadnienie z 28 lipca 2017 r., II K 305/16

   …oraz bez uzyskania zgody (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T., tj. o przestępstwo z art. z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jednolity Dz. U. 2014 r. 1446 j.t z późn. zm..) w zb. z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.…

3. Sąd Okręgowy w Olsztynie, wyrok z 6 kwietnia 2023 r., II K 74/21

   …uszkodził zabytek powodując szkodę w kwocie 51 059,38 zł, który to czyn kwalifikuje jako przestępstwo z art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 840) i za to na podstawie w/w przepisu skazuje go, a na podstawie art. 108…

4. Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrok z 2 marca 2021 r., IV Ka 103/21

   …Dzikowskiego po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2021 r. sprawy R. K. (1) oskarżonego z art. 278 § 1 kk i art. 108 ust. 2 Ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 12 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 64 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez…

5. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku, wyrok z 19 listopada 2015 r., XI K 242/14

   …treści powodując szkodę w wysokości 236 zł na szkodę (…) w W., czyn ten kwalifikuje jako występek z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003, nr 162 poz. 1568 z późn. zm.) i za to na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie…

6. Sąd Rejonowy w Kędzierzynie-Koźlu, zarządzenie z 10 października 2014 r., II K 933/11

   …jako zabytku, uszczuplając o poszczególne elementy materię tego obiektu tj. o przestępstwo z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dokonując analizy ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił materiał dowodowy zgromadzony…

7. Sąd Rejonowy w Olsztynie, wyrok z 17 kwietnia 2014 r., II K 757/13

   …i historycznych opisanego zabytku, tj. za winnego przestępstwa z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zb. z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 11§ 2 k.k. i za to na mocy…

8. Sąd Rejonowy w Złotoryi, wyrok z 17 lutego 2017 r., II K 284/15

   …na kwotę 30 złotych, dostosowując ją do dość dobrej sytuacji materialnej oskarżonego) i na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 11§3 kk przy zastosowaniu art. 37a kk orzekł, jak w punkcie I części dyspozytywnej wyroku.…

9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 21 listopada 2018 r., VII SA/Wa 720/18

   …też M. Bojarski, W. Radecki, Pozakodeksowe przepisy, s. 285; por. M. Kulik, A. Szczekala, Odpowiedzialność karna, s. 132; M. Kulik, Komentarz do art. 108, teza 29). Zniszczenie zabytku to jego unicestwienie; może się przejawiać całkowitym unicestwieniem rzeczy lub wartości (historycznej,…

10. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, uzasadnienie z 4 grudnia 2023 r., VI Ka 1250/22

    …do słusznego wniosku o winie oskarżonego w ramach postawionego mu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Oskarżony w dniach 10-15 czerwca 2020 r. w W. przy ul. (...) pełniąc funkcję rektora Uczelni (...) im.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 108 (51)

Historia zmian

Bez zmian od 3 czerwca 2026 r.