Art. 37a
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 663 [PDF]. Stan prawny na
Art. 37a.
1. W przypadku sprzedaży przez osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, niestanowiącego własności Skarbu Państwa gruntu: #
1) oznaczonego jako las w ewidencji gruntów i budynków lub #
2) przeznaczonego do zalesienia określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, lub #
3) o którym mowa w art. 3, objętego uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją, o której mowa w art. 19 ust. 3 #
Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Lasy Państwowe, przysługuje z mocy prawa prawo pierwokupu tego gruntu.
1a. Okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogą być ustalone na podstawie oświadczenia sprzedającego złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Notariusz sporządzający umowę sprzedaży poucza sprzedającego o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia i zamieszcza o tym wzmiankę w akcie notarialnym. #
2. Jeżeli nabycie gruntu, o którym mowa w ust. 1, następuje w wyniku: #
1) zawarcia umowy innej niż umowa sprzedaży lub #
2) jednostronnej czynności prawnej #
Lasy Państwowe reprezentujące Skarb Państwa mogą złożyć oświadczenie o nabyciu tego gruntu za zapłatą równowartości pieniężnej.
3. Jeżeli równowartość pieniężna, o której mowa w ust. 2, nie wynika z treści czynności prawnej, Lasy Państwowe reprezentowane przez nadleśniczego ustalają ją w oparciu o wartość nieruchomości określoną zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli podmiot, który dokonuje zbycia gruntów w przypadkach, o których mowa w ust. 2, nie zgadza się na równowartość pieniężną ustaloną przez Lasy Państwowe reprezentowane przez nadleśniczego w oparciu o wartość nieruchomości określoną zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami, może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia oświadczenia, o którym mowa w art. 37d, wystąpić do sądu o jej ustalenie. Sąd ustala równowartość pieniężną w oparciu o wartość nieruchomości określoną zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami. #
4. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się: #
1) jeżeli nabywcami są: #
a) małżonek zbywcy, #
b) krewni lub powinowaci zbywcy w linii prostej bez ograniczenia stopnia, #
c) krewni lub powinowaci zbywcy w linii bocznej do trzeciego stopnia, #
d) osoba związana ze zbywcą z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, #
e) jednostka samorządu terytorialnego; #
2) w przypadku dziedziczenia; #
3) (uchylony) #
4) w przypadku zbycia gruntów objętych zalesieniem dokonywanym na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013, lub na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020, lub na podstawie przepisów o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, w czasie trwania zobowiązania beneficjenta wynikającego z wykonania zalesienia. #
5. W przypadku gdy prawo pierwokupu gruntu, o którym mowa w ust. 1, z mocy prawa przysługuje kilku podmiotom, pierwszeństwo w wykonaniu prawa pierwokupu przysługuje Lasom Państwowym. #
6. Przepisu ust. 5 nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 5i ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. #
Art. 37a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach Art. 37a. 1. W przypadku sprzedaży przez osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, niestanowiącego własności Skarbu Państwa gruntu: 1) oznaczonego jako las w ewidencji gruntów i budynków lub 2) przeznaczonego do zalesienia określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, lub 3) o którym mowa w art. 3, objętego uproszczonym planem urządzenia lasu lub decyzją, o której mowa w art. 19 ust. 3 Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Lasy Państwowe, przysługuje z mocy prawa prawo pierwokupu tego gruntu. 1a. Okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogą być ustalone na podstawie oświadczenia sprzedającego złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Notariusz sporządzający umowę sprzedaży poucza sprzedającego o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia i zamieszcza o tym wzmiankę w akcie notarialnym. 2. Jeżeli nabycie gruntu, o którym mowa w ust. 1, następuje w wyniku: 1) zawarcia umowy innej niż umowa sprzedaży lub 2) jednostronnej czynności prawnej Lasy Państwowe reprezentujące Skarb Państwa mogą złożyć oświadczenie o nabyciu tego gruntu za zapłatą równowartości pieniężnej. 3. Jeżeli równowartość pieniężna, o której mowa w ust. 2, nie wynika z treści czynności prawnej, Lasy Państwowe reprezentowane przez nadleśniczego ustalają ją w oparciu o wartość nieruchomości określoną zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli podmiot, który dokonuje zbycia gruntów w przypadkach, o których mowa w ust. 2, nie zgadza się na równowartość pieniężną ustaloną przez Lasy Państwowe reprezentowane przez nadleśniczego w oparciu o wartość nieruchomości określoną zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami, może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia oświadczenia, o którym mowa w art. 37d, wystąpić do sądu o jej ustalenie. Sąd ustala równowartość pieniężną w oparciu o wartość nieruchomości określoną zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami. 4. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się: 1) jeżeli nabywcami są: a) małżonek zbywcy, b) krewni lub powinowaci zbywcy w linii prostej bez ograniczenia stopnia, c) krewni lub powinowaci zbywcy w linii bocznej do trzeciego stopnia, d) osoba związana ze zbywcą z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, e) jednostka samorządu terytorialnego; 2) w przypadku dziedziczenia; 3) (uchylony) 4) w przypadku zbycia gruntów objętych zalesieniem dokonywanym na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013, lub na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020, lub na podstawie przepisów o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, w czasie trwania zobowiązania beneficjenta wynikającego z wykonania zalesienia. 5. W przypadku gdy prawo pierwokupu gruntu, o którym mowa w ust. 1, z mocy prawa przysługuje kilku podmiotom, pierwszeństwo w wykonaniu prawa pierwokupu przysługuje Lasom Państwowym. 6. Przepisu ust. 5 nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 5i ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
art. 37a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2026 r. poz. 663)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrok z , I SA/Wr 748/19
…ust. 1 pkt 7, art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 3 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l.; art. 3, art. 4 ust. 1-3, art. 11 i art. 12, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37, art. 37a, art. 38, art. 38a, art. 38d, art. 38e, art. 39, art. 39a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2018 r., poz. 2129 ze zm.; dalej:…
- Sąd Rejonowy w Słupcy, wyrok z , I C 60/24
…o lasach. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli nadleśniczy uzna, że cena określona w umowie sprzedaży lub odpowiednio w umowie, o której mowa w art. 37a ust. 2 pkt 1, lub jednostronnej czynności prawnej, o której mowa w art. 37a ust. 2 pkt 2, rażąco odbiega od wartości rynkowej gruntu, w…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrok z , II SA/Ol 1072/23
- Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z , III Ca 828/22
- Sąd Okręgowy w Kielcach, postanowienie z , II Ca 1090/23
…w konsekwencji równocześnie powstanie prawo nabycia na podstawie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (art. 4 u.k.u.r.) oraz ustawy o lasach ( art. 37a ) - por. np. G. M., P. B., Prawo pierwokupu oraz prawo nabycia przysługujące Skarbowi Państwa na podstawie ustawie o lasach , Rej. (...), s. 9 i…
- Sąd Okręgowy w Białymstoku, postanowienie z , II Cz 170/23
…NASTĘPUJE: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie zachodziły przesłanki art. 37a ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1356) – dalej u.o.l., skutkujące powstaniem po stronie…
- Sąd Okręgowy w Olsztynie, wyrok z , I C 760/21
- Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrok z , XVI GC 1090/18
…kwocie (...) zł pod warunkiem, że Skarb Państwa reprezentowany przez Lasy Państwowe nie wykona prawa pierwokupu przysługującego na podstawie art. 37a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach. Pozwany zatem chciał, aby do rozliczenia stron przyjąć wartość nieruchomości…
- Sąd Apelacyjny w Białymstoku, wyrok z , I ACa 431/21
…pod warunkami, że: 1. Skarb Państwa Lasy Państwowe nie wykona prawa pierwokupu przysługującego Skarbowi Państwa Lasom Państwowym na podstawie art. 37a ust. 1 pkt 2) ustawy o lasach, 2. Gmina S. nie wykona prawa pierwokupu przysługującego jej na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a…
- Sąd Okręgowy w Sieradzu, postanowienie z , I Ca 63/22
…pierwokupu, prowadząc do oddalenia wniosku z dnia 24 czerwca 2021 r., 3. art. 353¹ k.c. w zw. z art. 597 k.c. i w zw. z art. 37a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż wynikające z ustawy prawo pierwokupu nie stanowi przeszkody do…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 37a (16)
Historia zmian
Bez zmian od 14 maja 2026 r.