Art. 83

Pokaż w całym akcie

Art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 83.
1. Ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.
1a. Przepisy art. 24a i 27a stosuje się odpowiednio do rent z tytułu niezdolności do pracy przyznanych w trybie określonym w ust. 1.
2. Przepis art. 82 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 czerwca 2015 r., III UK 198/14
2. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 marca 2015 r., II UK 184/14
3. Sąd Najwyższy, wyrok z 18 października 2004 r., I UK 123/04

   …Społecznych dotycząca zmian w prawie do świadczeń przyznanych w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), w tym także decyzja o ustaniu prawa…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 kwietnia 2001 r., II UKN 310/00
5. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 października 2006 r., I UK 129/06
6. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 października 2006 r., I UK 96/06

   …ustawy emerytalnej, a decyzja organu rentowego o przyznaniu renty ma charakter deklaratoryjny, to w przypadku świadczenia przewidzianego w jej art. 83 prawo do świadczenia powstaje z mocy decyzji o jego przyznaniu. Źródłem prawa do renty jest więc decyzja Prezesa ZUS. Decyzja ta ma charakter…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 11 lutego 2005 r., I UK 173/04

   …przez organ rentowy niezwłocznie przekazany Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie jako organowi właściwemu do jego załatwienia (art. 83 i 124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz.…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 14 października 2010 r., I OSK 781/10

   …do otrzymania renty w trybie zwykłym. Okoliczności faktyczne istotne w tej sprawie w aspekcie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227), zostały bowiem ustalone przez organ, nie były i nie są…

9. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 7 sierpnia 2000 r., II SA 815/00

   …w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz.U. nr 162 poz. 1118 ze zm./ ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy…

10. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 12 października 2000 r., II SA 1243/00

    …również dalej powstanie tego prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych /Dz.U. nr 162 poz. 1118 ze zm./ członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 83 (2343)

Historia zmian

Bez zmian od 22 października 2025 r.