Art. 111

Pokaż w całym akcie

Art. 111 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Art. 111.
1. Wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego:
1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia,
2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176,
3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty
a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.
2. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony na zasadach określonych w art. 15, mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia.
3. Podstawa wymiaru emerytury lub renty, ustalona na zasadach określonych w ust. 1 i 2, podlega wszystkim waloryzacjom przysługującym do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie tej podstawy.

art. 111 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 lipca 2007 r., I UK 36/07

   …drugiej jej podstawy – naruszenia przepisów postępowania. Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 111 w związku z art. 117 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz wydanych na podstawie art.…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 maja 2003 r., III UZP 2/03

   …za pracę, o ile ustalony wskaźnik podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego (art. 111 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. Nr 162 poz. 1118 ze zm.). 2 U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 15 lutego 2006 r., II UZP 16/05
4. Sąd Najwyższy, wyrok z 20 stycznia 2005 r., I UK 120/04
5. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 października 2010 r., II BU 4/10

   …emerytury ubezpieczonego przez ustalenie na nowo podstawy wymiaru świadczenia w trybie art. 111 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a więc według dochodów wnioskodawcy z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 5 kwietnia 2007 r., I UZP 7/06

   …Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 5 października 2006 r. [...] „Czy na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2004 r. emeryt pobierający uprzednio rentę z tytułu…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 października 2006 r., I UZP 2/06

   …w okresie następującym po ustaleniu prawa do renty - art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej) podlegała ponownemu ustaleniu w trybie art. 111 przedmiotowej ustawy. Zgodnie z ustępem pierwszym tego artykułu, wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, od podstawy wymiaru ustalonej…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 kwietnia 2005 r., II UK 27/05

   …nabytej w ‘starym systemie’ i podlegającej obecnej ustawie przy zastosowaniu kwoty bazowej ‘ostatnio’ przyjętej do obliczenia świadczenia (art. 111 ust. 2), czy też aktualnej na dzień złożenia wniosku, czy też że ‘nowo ustalona podstawa podlega wszystkim kolejnym waloryzacjom od dnia…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 marca 2001 r., II UZ 15/01

   …że wnioskodawca był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy i domagał się przeliczenia pobieranej renty stosownie do przepisu art. 111 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118). Należy…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 kwietnia 2014 r., II UK 393/13

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 111 (600)

Historia zmian

Bez zmian od 22 października 2025 r.