Art. 12

Pokaż w całym akcie

Art. 12 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Art. 12.
1. Zwłoki mogą być pochowane przez złożenie w grobach ziemnych, w grobach murowanych lub katakumbach i zatopienie w morzu. Szczątki pochodzące ze spopielenia zwłok mogą być przechowywane także w kolumbariach.
2. Przenoszenie lub przewożenie zwłok w otwartych trumnach jest wzbronione.
3. Groby ziemne, groby murowane i kolumbaria przeznaczone na składanie zwłok i szczątków ludzkich mogą znajdować się tylko na cmentarzach.
4. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia może w drodze rozporządzenia określić wyjątki od zasad ustalonych w niniejszym artykule oraz ustalić szczegółowy sposób stosowania przepisów niniejszej ustawy do tych wyjątków.

art. 12 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1590)

Orzecznictwo

1. NSA oz. w Katowicach, wyrok z 19 maja 1997 r., SA/Ka 1717/95

   …z jego zwłokami, jak i miejsce, w którym ma być pochowany. Sposób pochowania zwłok został określony w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych stanowiącym, że zwłoki mogą być pochowane przez złożenie w grobach ziemnych, w grobach murowanych lub…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 października 2023 r., III OSK 5508/21

   …zwanej dalej "u.d.i.p."), w związku z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 3-5, art. 10 i art. 12 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2023 r., poz. 887 ze zm.) upatrując niewłaściwego zastosowania powyższych przepisów w ustaleniu przez…

3. NSA oz. w Lublinie, wyrok z 5 grudnia 2002 r., II SA/Lu 402/02

   …murowanych zmierza do obejścia wymagań sanitarnych terenu pod cmentarz i narusza bezwzględnie obowiązujący przepis ustawy o cmentarzach (...) /art. 12 ust. 1/, według którego na lądzie zwłoki mogą być pochowane przez złożenie w grobach ziemnych, w grobach murowanych lub katakumbach. Mogłoby to…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 lutego 2008 r., II CSK 474/07

   …sankcjonuje pozbawienie jej prawa kultu osób zmarłych; przepisów § 5 ust. 2 rozporządzenia z 1972 r. w zw. z art. 12 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (tekst jedn.: Dz. U. z 1972 r. Nr 47, poz. 298 ze zm. – dalej: „ustawa z 1959 r.”) i art. 65 § 1 i 2 k.c. przez…

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 9 września 2021 r., III SA/Łd 551/21

   …czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze. zm., dalej "k.p.a."), w związku z art. 1 ust. 3, art. 3 i art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1947) uchylił w całości decyzję Państwowego…

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrok z 30 maja 2023 r., II SA/Ol 17/23
7. Sąd Rejonowy w Giżycku, wyrok z 24 marca 2021 r., II W 41/20

   …górna i dolna również takich nisz nie posiadają (k. 209-210, 211v,242). Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U.2020.1947 t.j. z dnia 2020.11.04) zwłoki mogą być pochowane przez złożenie w grobach ziemnych, w…

8. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 22 marca 2024 r., I ACa 889/22

   …z sentencji określenia „stałym”. Apelująca zarzuciła naruszenie art. 189 k.p.c.: 1) w zw. z art. 7 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, poprzez ustalenie, że powodowi przysługuje prawo do dysponowania grobem stałym, mimo że przepisy prawa nie…

9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 10 października 2023 r., III SA/Łd 422/23

   …r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 338), art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 3, art. 3 i art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1947 ze zm.), Łódzki…

10. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, zarządzenie z 25 stycznia 2023 r., IX U 701/21

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 12 (18)

Historia zmian

Bez zmian od 6 listopada 2025 r.