Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 10

Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 1590 [PDF]. Stan prawny na

Art. 10.

1. Prawo pochowania zwłok ludzkich ma najbliższa pozostała rodzina osoby zmarłej, a mianowicie: #

1) pozostały małżonek(ka); #

2) krewni zstępni; #

3) krewni wstępni; #

4) krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa; #

5) powinowaci w linii prostej do 1 stopnia. Prawo pochowania zwłok osób wojskowych zmarłych w czynnej służbie wojskowej przysługuje właściwym organom wojskowym w myśl przepisów wojskowych. Prawo pochowania zwłok osób zasłużonych wobec Państwa i społeczeństwa przysługuje organom państwowym, instytucjom i organizacjom społecznym. Prawo pochowania zwłok przysługuje również osobom, które do tego dobrowolnie się zobowiążą. #

2. Zwłoki niepochowane przez podmioty wymienione w ust. 1 mogą być przekazane do celów dydaktycznych i naukowych uczelni medycznej lub innej uczelni prowadzącej działalność dydaktyczną i naukową w zakresie nauk medycznych lub federacji podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki prowadzącej działalność naukową w zakresie nauk medycznych. Decyzję w sprawie przekazania zwłok wydaje, na wniosek uczelni lub federacji, właściwy starosta. #

2a. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, tryb i warunki przekazywania zwłok do celów naukowych, w tym: #

1) warunki uzasadniające przekazanie zwłok do celów naukowych w przypadkach, o których mowa w ust. 2, #

2) tryb przekazywania zwłok, #

3) sposób ponoszenia kosztów transportu zwłok #

kierując się koniecznością zachowania godności należnej zmarłemu oraz bezpieczeństwem sanitarnym.

3. Zwłoki niepochowane przez podmioty, o których mowa w ust. 1, albo nieprzekazane uczelni lub federacji podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki są chowane przez gminę właściwą ze względu na miejsce zgonu, a w przypadku osób pozbawionych wolności zmarłych w zakładach karnych lub aresztach śledczych – przez dany zakład karny lub areszt śledczy, z wyjątkiem zwłok osób, które uwolniły się z zakładu karnego lub aresztu śledczego, oraz osób, które przebywały poza terenem zakładu karnego lub aresztu śledczego, w szczególności w trakcie korzystania z zezwolenia na czasowe opuszczenie tego zakładu lub aresztu bez dozoru lub asysty funkcjonariusza Służby Więziennej. #

4. Obowiązek pochowania zwłok, określony w ust. 3, nie wyklucza żądania zwrotu kosztów na podstawie innych ustaw. #

5. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób postępowania ze zwłokami osób pozbawionych wolności zmarłych w zakładach karnych i aresztach śledczych, uwzględniając w szczególności powiadamianie osób, o których mowa w ust. 1, o zgonie, sposób tego powiadamiania, wskazanie podmiotów wydających zgodę na pochowanie zwłok, tryb postępowania ze zwłokami, które nie zostaną odebrane, oraz sposób ponoszenia kosztów pochówku zleconego przez zakład karny i areszt śledczy, kierując się koniecznością zachowania godności należnej zmarłemu i bezpieczeństwem sanitarnym. #

5a. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, postępowanie ze zwłokami cudzoziemców umieszczonych w strzeżonym ośrodku lub przebywających w areszcie dla cudzoziemców, w szczególności sposób powiadamiania osób, o których mowa w ust. 1, o zgonie cudzoziemca, podmioty wydające zgodę na pochowanie zwłok, tryb postępowania ze zwłokami, które nie zostaną odebrane, oraz sposób ponoszenia kosztów pochówku zleconego przez strzeżony ośrodek lub areszt dla cudzoziemców, kierując się koniecznością zachowania godności należnej zmarłemu i bezpieczeństwem sanitarnym. #

6. Zwłoki do celów naukowych mogą być również przekazane uczelni, o której mowa w ust. 2, na podstawie pisemnego oświadczenia osoby, która pragnie przekazać swoje zwłoki tej uczelni. #

7. Koszty transportu zwłok w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 6, ponosi uczelnia. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 1646/10

    …pozbawiono prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. 6. Wreszcie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 2 (w zakresie użytego w tej konstrukcji normatywnej pojęcia "krewni zstępni") w związku z art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o cmentarzach i…

  2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 1620/08

    …przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu nie jest trafny. Po pierwsze, należy mieć na względzie, że przepis art. 10 ust. 1 zd. ostatnie ustawy o cmentarzach stanowi, że prawo pochowania zwłok przysługuje również osobom, które do tego dobrowolnie się zobowiążą.…

  3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 435/15

    …ponoszenie opłat na rzecz Zarządu Cmentarza itp.; niemajątkowym zaś elementem prawa do grobu jest uprawnienie do pochowania w nim zmarłego (art. 10 ucm; uzasadnienie uchwały SN z 2.12.1994 r., III CZP 155/94, OSNC 1995/3/52; uzasadnienie wyroku SN z 6.2.2015 r., II CSK 317/14, Lex 1667716).…

  4. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OW 96/15

    …sposób szczegółowy ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 118, poz. 687 ze zm.), która w art. 10 ust. 1 potwierdza prawo pochowania zwłok ludzkich jako przysługujące najbliższej rodzinie osoby zmarłej, a mianowicie: pozostałemu małżonkowi,…

  5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 1383/10

    …wnioskodawcy i nie posiadał informacji o innych osobach uprawnionych do decydowania o miejscu pochówku O. i J. H. Argumentował, iż zgodnie z art. 10 w zw. z art. 15 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, do osób mających prawo do pochowania zwłok, a co za tym idzie uprawnionych do żądania…

  6. NSA oz. w Katowicach, wyrok z , II SA/Ka 1110/99
  7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 5508/21

    …jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; zwanej dalej "u.d.i.p."), w związku z art. 30 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 3-5, art. 10 i art. 12 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2023 r., poz. 887 ze zm.) upatrując niewłaściwego…

  8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II GSK 1275/21

    …na umotywowaną prośbę osób, ale osób uprawnionych do pochowania zwłok. Krąg tych osób został wskazany w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j.: Dz. U. 2020 r., poz. 1947 ze zm., dalej: ustawa o cmentarzach). Wskazał, że z wnioskiem o…

  9. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OW 319/17

    …reguluje w sposób szczegółowy ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2017 r., poz. 912 ze zm.), która w art. 10 ust. 1 potwierdza prawo pochowania zwłok ludzkich jako przysługujące najbliższej rodzinie osoby zmarłej, a mianowicie: pozostałemu małżonkowi,…

  10. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OW 17/17

    …Sąd Administracyjny. Problematykę chowania zwłok ludzkich reguluje w sposób szczegółowy ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych, która w art. 10 ust. 1 potwierdza prawo pochowania zwłok ludzkich jako przysługujące najbliższej rodzinie osoby zmarłej, a mianowicie: pozostałemu małżonkowi,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 10 (186)

Historia zmian

Bez zmian od 6 listopada 2025 r.