Art. 373

Brzmienie zmienione z dniem 10 czerwca 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 373 Prawa upadłościowego
Art. 373.
1. Sąd może orzec pozbawienie na okres od jednego do dziesięciu lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub w ramach spółki cywilnej oraz pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego, członka rady nadzorczej, członka komisji rewizyjnej, reprezentanta lub pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tej działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia osoby, która ze swojej winy:
1) będąc do tego zobowiązana z mocy ustawy, nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości albo
1a) faktycznie zarządzając przedsiębiorstwem dłużnika, istotnie przyczyniła się do niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie, albo
2) po ogłoszeniu upadłości nie wydała lub nie wskazała majątku, ksiąg rachunkowych, korespondencji lub innych dokumentów upadłego, w tym danych w postaci elektronicznej, do których wydania lub wskazania była obowiązana z mocy ustawy, albo
3) jako upadły po ogłoszeniu upadłości ukrywała, niszczyła lub obciążała majątek wchodzący w skład masy upadłości, albo
4) jako upadły w toku postępowania upadłościowego nie wykonała innych obowiązków ciążących na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądu albo sędziego-komisarza, albo też w inny sposób utrudniała postępowanie.
1a. Mimo zaistnienia przesłanki, o której mowa w ust. 1 pkt 1, sąd może oddalić wniosek o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli został złożony wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego, postępowania układowego lub postępowania sanacyjnego, a rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli jest nieznaczny.
2. Przy orzekaniu zakazu, o którym mowa w ust. 1, sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli.
3. Sąd może orzec pozbawienie na okres od jednego do dziesięciu lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub w ramach spółki cywilnej oraz pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego, członka rady nadzorczej, członka komisji rewizyjnej, reprezentanta lub pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tej działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia osoby, wobec której:
1) już co najmniej raz ogłoszono upadłość, z umorzeniem jej długów po zakończeniu postępowania upadłościowego;
2) ogłoszono upadłość niedawniej niż pięć lat przed ponownym ogłoszeniem upadłości.

art. 373 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913)

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 stycznia 2010 r., II CSK 364/09

   …którym dłużnik obowiązany był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, to niemożliwe jest powołanie się w przyszłości na okoliczności określone w art. 373 ust. 1 pkt 1-4 p.u.n., zaistniałe w tym okresie. Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości powoduje wprawdzie przesunięcie terminu prekluzyjnego,…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 27 czerwca 2008 r., III CZP 51/08

   …pełnomocnictwa procesowego w sprawie, która dotyczy rozpoznania wniosku o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej (art. 373 Prawa upadłościowego i naprawczego)?" podjął uchwałę: Umowa zlecenia stałego prowadzenia spraw i obsługi prawnej, obejmująca również reprezentowanie…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 30 listopada 2011 r., III CSK 44/11

   …zasadnicze znaczenie ma w tym wypadku nie sam fakt doprowadzenia do upadłości, lecz związek przyczynowy pomiędzy uchybieniami wymienionymi w art. 373 ust. 1 pkt 1-4 p.u.n., a obniżeniem wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiarem pokrzywdzenia wierzycieli (por. postanowienie SN…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 4 marca 2009 r., IV CSK 423/08

   …1 pkt 1 p.u.n.), zakaz może być orzeczony w razie dokonywania przez dłużnika czynności utrudniających prowadzenie postępowania upadłościowego (art. 373 ust. 1 pkt 2-4 p.u.n.), a także wobec dłużnika lub reprezentanta przedsiębiorcy, którzy celowym działaniem lub rażącym niedbalstwem doprowadzili…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 grudnia 2008 r., IV CSK 379/08

   …na uogólnionych twierdzeniach, że zaskarżone orzeczenie powoduje naruszenie gwarantowanych w tych przepisach praw i wolności. Przewidziana w art. 373 i n. ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), dalej „p.u.n.”, możliwość pozbawienia…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 lutego 2008 r., V CSK 424/07

   …określonych funkcji w obrocie gospodarczym, jeżeli w terminie dwóch tygodni od powstania przyczyny nie złoży on wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 373 ust. 1 pkt 1 Pr.u.n.). Przepis ten nawiązuje bezpośrednio do unormowań zamieszczonych w art. 10, 11 i 21 Pr.u.n., z których wynika, że ustawowy…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 sierpnia 2007 r., III CSK 45/07

   …W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy wyraził pogląd, że zawarty w apelacji zarzut naruszenia art. 321 k.p.c. był nieuzasadniony, gdyż art. 373 pun nie daje możliwości wyboru sankcji stosowanej wobec dłużnika, a sąd ma jedynie możliwość określenia okresu na jaki orzeka zakaz prowadzenia…

8. Sąd Najwyższy, postanowienie z 24 maja 2007 r., V CSK 62/07

   …obrany swych praw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1998 r., III CKN 34/98, Prok. i Pr. 1999, nr 5, poz. 41). Naruszenie art. 373 § 1 Pr.u.n. przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polega – zdaniem skarżącego – na tym, że Sąd Rejonowy rozpoznał 5 sprawę w…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 31 stycznia 2007 r., II CSK 314/06

   …podlegały rozpoznaniu w trybie nieprocesowym. Do tego postępowania mają więc zastosowanie art. 506 – 526 k.p.c. z modyfikacjami wynikającymi z art. 373 - 377 p.u.n. Wynikająca z art. 373 p.u.n. specyfika tego postępowania sprowadza się do tego, że jego uczestnikami są tylko osoba, która złożyła…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 listopada 2006 r., I CSK 218/06

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 373 (203)

Historia zmian

Zmiany od 31 marca 2026 r.

1. 10 czerwca 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia