Art. 39
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 820 [PDF]. Stan prawny na
Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).
Art. 39.
1. Sieć publicznych szkół podstawowych powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2. #
2. Droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać: #
1) 3 km – w przypadku uczniów klas I–IV szkół podstawowych; #
2) 4 km – w przypadku uczniów klas V–VIII szkół podstawowych. #
3. Jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka: #
1) przekracza odległości wymienione w ust. 2, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat – także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej; #
2) nie przekracza odległości wymienionych w ust. 2, gmina może zorganizować bezpłatny transport, zapewniając opiekę w czasie przewozu. #
4. Obowiązkiem gminy jest: #
1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia; #
2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą: #
a) 24. rok życia – w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, #
b) 25. rok życia – w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. #
3) (uchylony) #
4a. Gmina może zorganizować dzieciom i młodzieży niepełnosprawnej, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do szkoły ponadpodstawowej oraz ośrodka, o którym mowa w art. 2 pkt 7, również w przypadkach, w których nie ma takiego obowiązku. #
5. Rada gminy, z uwzględnieniem ust. 1 i 2, ustala plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określa granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy. W przypadku publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez inne organy, określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami. Uchwała rady gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. #
5a. W uchwale, o której mowa w ust. 5 i 7, wskazuje się adresy siedzib szkół, o których mowa w ust. 5 i 7, oraz adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. #
5aa. Publicznej szkole podstawowej, w tym szkole, o której mowa w art. 95 ust. 2 i 3, obwód ustala się w uchwale, o której mowa w ust. 5, określając w szczególności nazwy miejscowości, a w miastach – nazwy ulic lub ich części, należących do jej obwodu. Publicznej szkole podstawowej prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną nie ustala się obwodu, chyba że osoba ta wystąpi z takim wnioskiem. Obwód publicznej szkoły podstawowej ustala się tak, aby: #
1) obowiązkowe zajęcia edukacyjne w poszczególnych oddziałach tej szkoły, w miarę możliwości, rozpoczynały się na pierwszej albo na drugiej godzinie lekcyjnej w tej szkole oraz #
2) miejsce zamieszkania każdego ucznia należało do obwodu wyłącznie jednej publicznej szkoły podstawowej. #
5b. Obwód publicznej szkoły podstawowej, o której mowa w art. 95 ust. 2 i 3, nie może posiadać części wspólnej z obwodem innej publicznej szkoły podstawowej, w tym szkoły, której jest podporządkowana szkoła podstawowa filialna, w zakresie klas objętych strukturą organizacyjną publicznej szkoły podstawowej, o której mowa w art. 95 ust. 2 i 3. #
5c. Ustalenie granic obwodu publicznej szkoły podstawowej w uchwale, o której mowa w ust. 5, następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności tego obwodu z warunkami określonymi w ust. 1, 2, 5a–5b, 5d i 7a. Do opinii stosuje się odpowiednio przepisy art. 89 i art. 98 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662). #
5d. Nie ustala się obwodów szkołom specjalnym, szkołom integracyjnym, szkołom dwujęzycznym, szkołom podstawowym dwujęzycznym, szkołom sportowym, szkołom mistrzostwa sportowego, szkołom artystycznym, szkołom w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich oraz szkołom przy zakładach karnych i aresztach śledczych. #
6. (uchylony) #
7. Rada powiatu ustala plan sieci publicznych szkół ponadpodstawowych oraz szkół specjalnych, z uwzględnieniem szkół ponadpodstawowych i specjalnych mających siedzibę na obszarze powiatu prowadzonych przez inne organy prowadzące, tak aby umożliwić dzieciom i młodzieży zamieszkującym na obszarze powiatu lub przebywającym w podmiotach i jednostkach, o których mowa w art. 4 pkt 2 lit. b, realizację odpowiednio obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki. Uchwała rady powiatu podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. #
7a. W przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego tworzenie i likwidacja innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych stanowi przekształcenie szkoły. Przepisy art. 89–89b stosuje się. #
7b. Przepisu ust. 7a nie stosuje się do tworzenia i likwidacji w podmiocie leczniczym oddziału specjalnego przez organ prowadzący szkołę albo przedszkole mające siedzibę poza podmiotem leczniczym. #
8. (uchylony) #
Art. 39 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe Art. 39. 1. Sieć publicznych szkół podstawowych powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2. 2. Droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać: 1) 3 km – w przypadku uczniów klas I–IV szkół podstawowych; 2) 4 km – w przypadku uczniów klas V–VIII szkół podstawowych. 3. Jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka: 1) przekracza odległości wymienione w ust. 2, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice, a do ukończenia przez dziecko 7 lat – także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej; 2) nie przekracza odległości wymienionych w ust. 2, gmina może zorganizować bezpłatny transport, zapewniając opiekę w czasie przewozu. 4. Obowiązkiem gminy jest: 1) zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia; 2) zapewnienie dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą: a) 24. rok życia – w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, b) 25. rok życia – w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. 3) (uchylony) 4a. Gmina może zorganizować dzieciom i młodzieży niepełnosprawnej, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 127, bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do szkoły ponadpodstawowej oraz ośrodka, o którym mowa w art. 2 pkt 7, również w przypadkach, w których nie ma takiego obowiązku. 5. Rada gminy, z uwzględnieniem ust. 1 i 2, ustala plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określa granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy. W przypadku publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez inne organy, określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami. Uchwała rady gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. 5a. W uchwale, o której mowa w ust. 5 i 7, wskazuje się adresy siedzib szkół, o których mowa w ust. 5 i 7, oraz adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. 5aa. Publicznej szkole podstawowej, w tym szkole, o której mowa w art. 95 ust. 2 i 3, obwód ustala się w uchwale, o której mowa w ust. 5, określając w szczególności nazwy miejscowości, a w miastach – nazwy ulic lub ich części, należących do jej obwodu. Publicznej szkole podstawowej prowadzonej przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną nie ustala się obwodu, chyba że osoba ta wystąpi z takim wnioskiem. Obwód publicznej szkoły podstawowej ustala się tak, aby: 1) obowiązkowe zajęcia edukacyjne w poszczególnych oddziałach tej szkoły, w miarę możliwości, rozpoczynały się na pierwszej albo na drugiej godzinie lekcyjnej w tej szkole oraz 2) miejsce zamieszkania każdego ucznia należało do obwodu wyłącznie jednej publicznej szkoły podstawowej. 5b. Obwód publicznej szkoły podstawowej, o której mowa w art. 95 ust. 2 i 3, nie może posiadać części wspólnej z obwodem innej publicznej szkoły podstawowej, w tym szkoły, której jest podporządkowana szkoła podstawowa filialna, w zakresie klas objętych strukturą organizacyjną publicznej szkoły podstawowej, o której mowa w art. 95 ust. 2 i 3. 5c. Ustalenie granic obwodu publicznej szkoły podstawowej w uchwale, o której mowa w ust. 5, następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności tego obwodu z warunkami określonymi w ust. 1, 2, 5a–5b, 5d i 7a. Do opinii stosuje się odpowiednio przepisy art. 89 i art. 98 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662). 5d. Nie ustala się obwodów szkołom specjalnym, szkołom integracyjnym, szkołom dwujęzycznym, szkołom podstawowym dwujęzycznym, szkołom sportowym, szkołom mistrzostwa sportowego, szkołom artystycznym, szkołom w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich oraz szkołom przy zakładach karnych i aresztach śledczych. 6. (uchylony) 7. Rada powiatu ustala plan sieci publicznych szkół ponadpodstawowych oraz szkół specjalnych, z uwzględnieniem szkół ponadpodstawowych i specjalnych mających siedzibę na obszarze powiatu prowadzonych przez inne organy prowadzące, tak aby umożliwić dzieciom i młodzieży zamieszkującym na obszarze powiatu lub przebywającym w podmiotach i jednostkach, o których mowa w art. 4 pkt 2 lit. b, realizację odpowiednio obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki. Uchwała rady powiatu podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. 7a. W przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego tworzenie i likwidacja innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych stanowi przekształcenie szkoły. Przepisy art. 89–89b stosuje się. 7b. Przepisu ust. 7a nie stosuje się do tworzenia i likwidacji w podmiocie leczniczym oddziału specjalnego przez organ prowadzący szkołę albo przedszkole mające siedzibę poza podmiotem leczniczym. 8. (uchylony)
art. 39 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 820)Otwórz w aplikacji
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1604/19
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 3280/21
…a rodzicami takiego dziecka, przy czym zwrot kosztów jednorazowego przewozu następuje w wysokości określonej według wskazanego w ustawie wzoru (art. 39 a Prawa oświatowego). O ile przez zawarcie umowy z rodzicami dziecka gmina może się "zwolnić" z realizacji tego obowiązku w formie organizowania…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 4435/21
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , I OSK 1087/20
…przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. W konsekwencji tej zmiany, przepisy art. 32 ust. 6, art. 38 ust. 5 oraz art. 39 ust. 4 pkt 2 projektu zawierają nazwę wprowadzoną w art. 2 pkt 7. Odnośnie treści projektowanego przepisu art. 39 ust. 4 pkt 2 ustawy wyjaśniono,…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 1275/21
…wykładni art. 39 ust. 4 pkt 1 i 3 ustawy Prawo oświatowe. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowił art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w roku szkolnym 2018/2019 przewidywał, po pierwsze, że obowiązkiem gminy jest…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 4012/21
…z 14 lipca 2020 r. o sygn. akt I OSK 1604/19 (CBOSA): "Nie może budzić wątpliwości, iż niepełnosprawni uczniowie, do których odnosi się przepis art. 39 ust. 4 pkt 1 pr.ośw., mogą różnić się rodzajem posiadanej niepełnosprawności, a także jej zakresem. Dowodzenia nie wymaga twierdzenie, że nie…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 3699/21
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 1867/22
…zarzut ten nie ma żadnego znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 39 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 127 ust. 1 i 4 w zw. z art. 39a ust. 1 i 4 P.o. Zgodnie z brzmieniem art. 39 ust. 4 pkt 21 P.o. obowiązkiem gminy jest…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 7333/21
…Wójt odmówił zorganizowania transportu syna skarżącego do tego Ośrodka, wskazując, że najbliższą, w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910; dalej: p.o.), jednostką oświaty mogącą w pełni zrealizować zalecenia zawarte w…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , III OSK 6845/21
…do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21. rok życia". Z kolei zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 2, który stanowił przedmiot analizy Sądu pierwszej instancji w dalszej części uzasadnienia: "zapewnienie dzieciom i młodzieży, o…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 39 (206)
Historia zmian
Bez zmian od 7 czerwca 2026 r.