Art. 158

Pokaż w całym akcie

Art. 158 Prawa o ustroju sądów powszechnych
Art. 158.
§ 1. Ławnikiem może być wybrany ten, kto:
1) posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
2) jest nieskazitelnego charakteru;
3) ukończył 30 lat;
4) jest zatrudniony, prowadzi działalność gospodarczą lub mieszka w miejscu kandydowania co najmniej od roku;
5) nie przekroczył 70 lat;
6) jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków ławnika;
7) posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe.
§ 2. (uchylony)
§ 3. Do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy ławnikiem powinna być wybrana osoba wykazująca szczególną znajomość spraw pracowniczych.

art. 158 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334 i 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 370)

art. 158 u.s.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 11 grudnia 2006 r., V KK 131/06
2. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 marca 2008 r., V KK 134/07

   …bezpieczeństwa, wydanym po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego. Wobec tego, że warunek ten nie stanowi, wskazanego w art. 158 ust. 1 u.s.p., kryterium kwalifikującego kandydatów na ławników (zob. postulaty de lege ferend – W. Kozielewicz: G. Artymiak red.: w:, Tajemnica…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 lutego 2010 r., I KZP 34/09

   …doboru kandydatów na ławników. Stawiany jest im wymóg reprezentowania sobą najwyższych walorów etycznych i nieskazitelności charakteru (art. 158 § 1 pkt 2 i art. 162 § 5 u.s.p.). Wyłączeni są ci, wobec których toczy się postępowanie karne (art. 162 § 3 u.s.p.). Zachowanie ławników podlega…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 29 września 2009 r., II OSK 1067/09

   …sytuacją prawną. Błędne jest stanowisko Sądu I instancji, iż niespełnianie przez kandydata na ławnika przesłanek pozytywnych określonych w art. 158 u.s.p. lub spełnianie przesłanek negatywnych wymienionych w art. 159 u.s.p. eliminuje możliwość jego udziału w wyborach na ławników. Podkreślić…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 23 lutego 2022 r., III OSK 4221/21

   …sprawie zarówno Sąd pierwszej instancji, jak i Rada Miejska w P. oceniały prawidłowość dokonania zgłoszenia z daty [...] maja 2019 r. Analiza art. 158-167 P.u.s.p. prowadzi do wniosku, że wobec zgłoszeń kandydatów na ławników ustawodawca wymaga spełnienia zarówno przesłanek materialnych (wymagań…

6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 11 stycznia 2013 r., VI SA/Wa 2473/11

   …opinii nie gwarantuje mu, że zostanie wybrany na ławnika. Nie doszło także do naruszenia art. 7 i 47 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 158 § 1 pkt 2 u.s.p. (ławnikiem może być osoba, która jest nieskazitelnego charakteru), gdyż zasady opiniowania kandydatów przez Zespół zostały przedstawione…

7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., wyrok z 4 września 2007 r., II SA/Go 472/07

   …(Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "u.s.p.". Ławnikiem może zostać wyłącznie osoba spełniająca wymogi wskazane w art. 158 u.s.p. (w brzmieniu obowiązującym w czasie wyborów, tj. na dzień 29 października 2003r.), a mianowicie: posiadająca obywatelstwo polskie, będąca…

8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 28 lutego 2018 r., II SA/Wa 833/17

   …i z jakich względów, a także którzy kandydaci i z jakich powodów - w ocenie zespołu - nie spełniają materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 158 i art. 159 u.s.p. Jednak to radni w głosowaniu tajnym, po zapoznaniu się z opiniami zespołu, podejmują decyzję, czy dany kandydat powinien brać…

9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z 21 sierpnia 2008 r., VI SA/Wa 2214/07

   …można skutecznie zakwestionować negatywnej ocena kandydata dokonanej przez zespół opiniujący, stosownie do przyjętego regulaminu i przepisu art. 158 u.s.p. Sąd nie podzielił także zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 51 ust. 4 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. W ocenie Sądu te zarzuty…

10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrok z 30 lipca 2020 r., III SA/Łd 37/20

    …przez nich wymogów określonych w ustawie". W opinii tej przy każdym kandydacie na ławnika wskazano, czy dany kandydat spełnia wymogi określone w art. 158 § 1 oraz § 3 (w przypadku kandydatów zgłoszonych do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy) p.u.s.p. oraz czy dotyczą go okoliczności, o…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 158 (20)

Historia zmian

Bez zmian od 3 kwietnia 2026 r.