Art. 52

Brzmienie zmienione z dniem 1 października 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 846).

Pokaż w całym akcie

Art. 52 Ordynacji podatkowej
Art. 52.
§ 1. Zwrotowi bez wezwania organu podatkowego podlega uprzednio zwrócona przez organ podatkowy lub zaliczona na poczet zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę albo bieżących zobowiązań podatkowych, wraz z oprocentowaniem:
1) nadpłata lub zwrot podatku wykazane nienależnie lub w wysokości większej od należnej, ujęte w deklaracji lub we wniosku o zwrot podatku w rozumieniu przepisów rozdziału 7b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub rozdziału 6a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych;
2) nadpłata lub zwrot podatku:
a) określone lub stwierdzone w decyzji, która następnie została uchylona, zmieniona lub stwierdzono jej nieważność albo stwierdzono jej wygaśnięcie,
b) stwierdzone w trybie art. 75 § 4 albo na wniosek w trybie przepisów rozdziału 7b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub rozdziału 6a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, w zakresie wynikającym odpowiednio ze skorygowanej deklaracji albo z tego wniosku, nienależnie lub w wysokości większej od należnej,
c) wykazane dodatkowo, w korekcie deklaracji dokonanej w trybie art. 274, nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
§ 2. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1, kwoty podlegające zwrotowi traktuje się jako zaległości podatkowe.
§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2, w razie niedokonania zwrotu w terminie 30 dni, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa obowiązek zwrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej decyzji. Po upływie tego terminu kwotę podlegającą zwrotowi traktuje się jako zaległość podatkową.

art. 52 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)

art. 52 o.p.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 sierpnia 2004 r., FSK 230/04

   …Zamiejscowy w Katowicach. Zasadnie również - w ocenie Sądu - strona zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie w zaskarżonym wyroku przepisu art. 52 par. 1 Ordynacji podatkowej poprzez akceptację naliczenia odsetek od nienależnie otrzymanego przez nią zwrotu różnicy podatku za listopad 1994 r.…

2. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 8 października 1999 r., III SA 7550/98

   …z budżetem państwa. Jeżeli chodzi o pierwszy z tych zarzutów, należy zauważyć, iż w świetle obowiązującego od dnia 1 stycznia 1998 r. przepisu art. 52 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zwrot nienależnie otrzymanego zwrotu podatku traktowany jest na równi z zaległością podatkową, co uzasadniało…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 3 sierpnia 2010 r., I GSK 967/09

   …nadpłatę w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, do tego wniosku skłania również treść przepisu art. 52 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Wykładnia prawa podatkowego powinna mieć przede wszystkim charakter kompleksowy. Przepisy Ordynacji podatkowej wyraźnie statuują…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 marca 2012 r., I FSK 729/11

   …procesowych za podstawę rozważań należy przyjąć stan faktyczny jaki przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny. Przy czym należy zauważyć, że art.52 § 1 pkt 2 O.p. niewątpliwie jest przepisem prawa materialnego. Zatem nie można uznać za skuteczny zarzut naruszenia prawa materialnego, gdy…

5. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 20 lutego 2002 r., III SA 2538/00

   …o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 52 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy nie może potraktować na równi z zaległością podatkową zwrotu podatku, jeżeli podatnik wykaże,…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 6 października 2008 r., I FSK 1077/07

   …o której mowa w art. 21 § 3a Ordynacji podatkowej. Nienależnie otrzymany zwrot podatku traktowany jest ze względu na treść art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej na równi z zaległością podatkową, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy. Kwestia winy, czy braku winy…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 3 czerwca 2014 r., II FSK 1524/12

   …przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 i 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 u.p.e.a. oraz art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. należało uznać za trafne. Wbrew temu, co przyjął w zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji istniały uzasadnione powody…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 3 czerwca 2014 r., II FSK 1525/12

   …przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 i 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 u.p.e.a. oraz art. 52 § 1 pkt 2 o.p.. należało uznać za trafne. Wbrew temu, co przyjął w zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji istniały uzasadnione powody wskazujące na…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 kwietnia 2018 r., I FSK 2030/16

   …wydania decyzji dotyczącej określenia zaległości podatkowej, stanowiącej nienależnie otrzymany zryczałtowany zwrot podatku na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 O.p. Dodać należy, że postanowienie o wszczęciu dotyczyło prawidłowości ewidencjonowania i rozliczania podatku VAT. Jednak nie może umknąć…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 maja 2014 r., I FSK 479/13

    …oraz w związku z art. 191 o.p. 14. Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty kasacyjne, które wiążą się z podniesionym naruszeniem art. 52 § 1 pkt 2 o.p. Zgodnie z tym przepisem, na równi z zaległością podatkową traktuje się także zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 52 (461)

Historia zmian

Zmiany od 21 kwietnia 2026 r.

1. 1 października 2026 r.: zmiana brzmienia (Dz. U. z 2026 r. poz. 846) tekst z tego dnia