Art. 119c
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 622 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 846 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 1154 [PDF], Dz. U. z 2026 r. poz. 825 [PDF]. Stan prawny na
Zapowiedziane zmiany wprowadzają: akt ogłoszony w Dz. U. z 2026 r. poz. 1098; ustawa z dnia (Dz. U. z 2026 r. poz. 875), która wejdzie w życie z dniem ; ustawa z dnia (Dz. U. z 2026 r. poz. 1206), która w zakresie zmian tego aktu wejdzie w życie z dniem
Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).
Art. 119c.
§ 1. Sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się celu osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. #
§ 2. Na ocenę, że sposób działania był sztuczny, może wskazywać w szczególności występowanie: #
1) nieuzasadnionego dzielenia operacji lub #
2) angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, lub #
3) elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności, lub #
4) elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących, lub #
5) ryzyka gospodarczego przewyższającego spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania, lub #
6) sytuacji, w której osiągnięta korzyść podatkowa nie ma odzwierciedlenia w poniesionym przez podmiot ryzyku gospodarczym lub jego przepływach pieniężnych, lub #
7) zysku przed opodatkowaniem, który jest nieznaczny w porównaniu do korzyści podatkowej, która nie wynika bezpośrednio z rzeczywiście poniesionej ekonomicznej straty, lub #
8) angażowania podmiotu, który nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej lub nie pełni istotnej funkcji ekonomicznej, lub który posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania w kraju lub na terytorium określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 23v ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 11j ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. #
Art. 119c Ordynacji podatkowej Art. 119c. § 1. Sposób działania nie jest sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami zastosowałby ten sposób działania w dominującej mierze z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych. Do przyczyn, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie zalicza się celu osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. § 2. Na ocenę, że sposób działania był sztuczny, może wskazywać w szczególności występowanie: 1) nieuzasadnionego dzielenia operacji lub 2) angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, lub 3) elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności, lub 4) elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących, lub 5) ryzyka gospodarczego przewyższającego spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania, lub 6) sytuacji, w której osiągnięta korzyść podatkowa nie ma odzwierciedlenia w poniesionym przez podmiot ryzyku gospodarczym lub jego przepływach pieniężnych, lub 7) zysku przed opodatkowaniem, który jest nieznaczny w porównaniu do korzyści podatkowej, która nie wynika bezpośrednio z rzeczywiście poniesionej ekonomicznej straty, lub 8) angażowania podmiotu, który nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej lub nie pełni istotnej funkcji ekonomicznej, lub który posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania w kraju lub na terytorium określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 23v ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 11j ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
art. 119c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, 825, 846 i 1154)
art. 119c o.p.
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 135/19
…przez instytucję finansową spółce zależnej stanowi obejście wyżej wymienionego przepisu i wskazuje na sztuczność czynności w rozumieniu art. 119c § 1 o.p., podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie przewiduje on zakazu uzyskania gwarancji bankowej od podmiotu…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 2227/20
…a w ich efekcie może dojść do zmniejszania obciążeń podatkowych. Czynności te podlegają kwalifikacji jako działanie sztuczne, w rozumieniu art. 119c § 1 i § 2 pkt 3 O.p. i mogące służyć osiągnięciu korzyści podatkowej, o której mowa w art. 119e pkt 1 O.p., tj. sprzecznej z przedmiotem i celem…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 818/18
…stwierdził on, że opisany we wniosku o wydanie interpretacji sposób wypłaty wynagrodzenia może zostać uznany za działanie sztuczne w rozumieniu art. 119c § 1 w zw. z § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z tych przyczyn odmowę wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidulanej Sąd…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1713/18
…sama treść przepisów dotyczących klauzuli, w których to używa się pojęcia: "ryzyko gospodarcze", "uzasadnienie gospodarcze". Przykładowo art. 119c § 2 o.p. stanowi, że przy ocenie, czy sposób działania był sztuczny, należy wziąć pod uwagę w szczególności występowanie: 1) nieuzasadnionego…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 51/18
…zmiany formy prawnej ich działania). Niewątpliwie udział wielu podmiotów co do zasady nie musi świadczyć o sztuczności działania w rozumieniu art. 119c O.p. Jednakże niewątpliwe znaczenie dla oceny takiego stanu faktycznego ma to, czy w wyniku tych przekształceń nie zaistnieje podejrzenie, że mogą…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 860/21
…celów dokonania czynności, bierze się pod uwagę cele ekonomiczne czynności wskazane przez stronę." Ponadto zmianie uległa treść art. 119c Ordynacji podatkowej, który to przepis określał, co należy rozumieć pod pojęciem "sztucznego sposobu działania" oraz wskazywał, jakie okoliczności należy…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 412/22
…podatkiem dochodowym. W ocenie organów opisane we wniosku działanie ma znamiona sztuczności, ponieważ występują w nim, wymienione w art. 119c § 2 pkt 3 O.p., elementy prowadzące do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności. W następstwie…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 826/22
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 2158/18
…zobowiązany, a co jest niezgodne z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych; 3) art. 119a § 1 oraz art. 119c § 1 i § 2 pkt 1 i 2 o.p., przez dokonanie ich nieprawidłowej oceny, co do ich zastosowania i uznanie, że w odniesieniu do opisanego stanu…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 3947/17
…119a i 119b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej O.p.); 2) art. 14b § 5b w zw. z art. 119c O.p.; 3) art. 14b § 5b w zw. z art. 14k § 1 O.p. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art.…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 119c (187)
Historia zmian
Bez zmian od 21 kwietnia 2026 r.