Art. 159

Pokaż w całym akcie

Art. 159 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego
Art. 159.
§ 1. Opiekun nie może reprezentować osób pozostających pod jego opieką:
1) przy czynnościach prawnych między tymi osobami;
2) przy czynnościach prawnych między jedną z tych osób a opiekunem albo jego małżonkiem, zstępnymi, wstępnymi lub rodzeństwem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką.
§ 2. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed sądem lub innym organem państwowym.

art. 159 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 236)

art. 159 k.r.o.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 28 lutego 2019 r., II GSK 5545/16

   …uchwałę" przepisów art. 74 § 12, 74 e § 2 , 74 d § 6, 74 § 14-16 u.p.n, § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, art. 159 § 1 pkt 2 k.r.o. i art. 35 § 3 w związku z art. 36 § 1 k.p.a. nie mogły odnieść oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie skutku, przede wszystkim z…

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrok z 15 kwietnia 2021 r., II SA/Rz 1168/20

   …24 akt I instancji). Opiekun może reprezentować pupila w toku postępowania tylko i wyłącznie wówczas, jeśli ich interesy nie są sporne. W art. 159 § 1 k.r.o. w zw. z art. 175 k.r.o. ustawodawca wyłączył reprezentowanie przez opiekuna osób pozostających pod jego opieką w przypadku tzw. czynności…

3. Sąd Apelacyjny w Krakowie, postanowienie z 13 listopada 2020 r., I ACa 1064/19

   …ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. W realiach niniejszej sprawy zwrócić należy uwagę na treść art. 159 k.r.o. § 1 . Opiekun nie może reprezentować osób pozostających pod jego opieką: 1)przy czynnościach prawnych między tymi osobami; 2) przy…

4. Sąd Okręgowy w Radomiu, postanowienie z 23 września 2014 r., IV Ca 182/14

   …na dokonanie czynności prawnej wskazanej we wniosku wymagała kumulatywnego zastosowania przez Sąd I instancji przepisów art. 156 k.r.o. i art. 159 k.r.o. Umowa przeniesienia własności nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie należy do katalogu „ważniejszych spraw, które dotyczą majątku”…

5. Sąd Okręgowy w Częstochowie, postanowienie z 19 kwietnia 2016 r., VI Ca 1132/15

   …w sprawie VI RNs (...) na mocy którego ustanowił kuratora ad actum dla A. J. (1) prawidłowo wskazał jako podstawę tego orzeczenia art. 159 §2 k.r.o. wskazując na potencjalną sprzeczność interesów między G. G. a A. J. (1). Zgodnie z art.159 §2 k.r.o. w zw. z art.178 §2 k.r.o. kurator nie…

6. Sąd Rejonowy w Gliwicach, postanowienie z 21 lutego 2017 r., I Ns 3909/15

   …rzecz uczestnika, przy czym nie sprzeciwiał się wnioskowi M. K. o maksymalne rozłożenie na raty spłaty przypadającej dla P. K.. W myśl art. 159 § 1 pkt 2 k.r.o. opiekun nie może reprezentować osób pozostających pod jego opieką przy czynnościach prawnych między jedną z tych osób a opiekunem.…

7. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrok z 14 lutego 2024 r., III AUa 108/23

   …finansowych koniecznych do zapewnienia utrzymania. W tej sytuacji niewątpliwie zastosowanie znajduje regulacja zawarta w art. 159 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że: § 1. Opiekun nie może reprezentować osób pozostających pod jego opieką: 1) przy czynnościach prawnych między…

8. Sąd Rejonowy w Toruniu, postanowienie z 17 marca 2022 r., I Ns 380/21

   …o stwierdzenie nabycia spadku, prowadzonej z udziałem ubezwłasnowolnionego całkowicie i co najmniej jednej z osób wymienionych w art. 159 § 1 pkt 2 k.r.o., dochodzi do kwestionowania ważności testamentu sporządzonego na rzecz ubezwłasnowolnionego całkowicie, zgłoszenia żądania przyznania…

9. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, postanowienie z 21 grudnia 2016 r., VI RNs 347/16

   …akt IV C 1479/09 z powództwa A. von K. przeciwko J. K., G. L., E. J., M. K. ponieważ sam jej stroną pozwaną w tej sprawie (art.159 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zgodnie z art. 154 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego opiekun obowiązany jest wykonywać swe czynności z należytą starannością,…

10. Sąd Okręgowy w Łodzi, uzasadnienie z 26 marca 2019 r., III Ca 1896/18

    …E. C., wykonując z konta podopiecznej przelew bankowy na kwotę 16.730 zł na swój własny rachunek bankowy uchybiła zarówno dyspozycji art. 159 § 1 pkt 2 k.r.o. w związku z art. 175 k.r.o., to jest regulacji zakazującej opiekunowi reprezentacji pupila przy czynności prawnej z opiekunem, jak i…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 159 (17)

Historia zmian

Bez zmian od 19 lutego 2026 r.