Art. 242

Pokaż w całym akcie

Art. 242 Kodeksu pracy
Art. 242.
§ 1. Pracownik może dochodzić swych roszczeń ze stosunku pracy na drodze sądowej.
§ 2. Przed skierowaniem sprawy na drogę sądową pracownik może żądać wszczęcia postępowania pojednawczego przed komisją pojednawczą.

art. 242 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1245)

art. 242 k.p.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 marca 2012 r., II PK 170/11

   …S. na wynagrodzenie z tytułu godzin nadliczbowych bez jego zgody wyrażonej na piśmie jest zgodne z prawem; 4) art. 189 k.p.c. w związku z art. 242 § 1 k.p. w związku z art. 1511 k.p. (art. 134 sprzed nowelizacji) przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż dochodzenie roszczenia o…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 kwietnia 2011 r., II PK 274/10

   …odwołania do sądu od okresowej oceny kwalifikacyjnej (art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych w związku z art. 242 § 1 k.p. oraz art. 53 ust. 4 ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej) nie miały znaczenia, gdyż uznanie drogi sądowej w sprawie skarżącej…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 września 2010 r., I PK 68/10

   …urzędów państwowych. Sprawy o roszczenia ze stosunku pracy – niezależnie od podstawy jego nawiązania należą do sądów pracy. Wynika to z art. 242 § 1 i art. 262 § 1 k.p. oraz art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. Zasady właściwości sądów pracy w sprawach dotyczących roszczeń pracownika ze stosunku…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 7 października 2003 r., II UK 101/03

   …przesłanek faktycznych. Powódka wniosła kasację opartą na naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 189 k.p.c. w związku z art. 242 k.p. i art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 września 1994 r., III PO 6/94

   …unormowanych przepisami szczególnymi "przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nie uregulowanym tymi przepisami". W związku z tym przepis art. 242 k.p. stanowiący, że pracownik może dochodzić swych roszczeń ze stosunku pracy na drodze sądowej miałby zastosowanie w sprawie w tym zakresie,…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 6 grudnia 2007 r., III CZP 107/07

   …a droga sądowa jest otwarta bezwarunkowo. Taka postać niedopuszczalności drogi sądowej należy do rzadkości i wynika wyraźnie z przepisu (por. art. 242 k.p. w związku z art. 459 k.p.c. co do roszczeń ze stosunku pracy). Niedopuszczalność drogi sądowej może mieć także postać niedopuszczalności…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 6 grudnia 1994 r., II PZP 5/94

   …lecz nowelizacja ta pozostała bez wpływu na użyte tam wyrażenie "uspołeczniony zakład pracy". Rozpoznając powyższą kwestię nie sposób pominąć art. 242 § 1 i 2 oraz art. 261 § 1 k.p., które expressis verbis zawierają unormowania dotyczące uspołecznionych i nie uspołecznionych zakładów pracy.…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 października 1996 r., III AZP 3/96

   …w stosunku do mianowanych pracowników kolejowych określoną w Kodeksie pracy zasadę dochodzenia roszczeń ze stosunku pracy na drodze sądowej (art. 242 § 1 KP) oraz określoną w tym Kodeksie kompetencję sądów pracy (art. 262 § 1 KP). Łączy się to z dokonaną w 1993 r. zmianą treści § 46…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 września 2015 r., II UK 288/14

   …innym organem – na której chce zrealizować przysługujące jej prawo podmiotowe, np. w przypadku roszczeń ze stosunku pracy, które zgodnie z art. 242 § 2 k.p. mogą być dochodzone przez pracownika przed sądem albo w ramach postępowania pojednawczego przed komisją pojednawczą) oraz niedopuszczalność…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 5 września 1995 r., III PO 15/95

    …pracy unormowanych przepisami szczególnymi "przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami". W związku z tym przepis art. 242 k.p. stanowiący, że pracownik może dochodzić swych roszczeń ze stosunku pracy na drodze sądowej miałby zastosowanie w sprawie w tym zakresie,…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 242 (24)

Historia zmian

Bez zmian od 27 stycznia 2026 r.