Art. 209

Pokaż w całym akcie

Art. 209 Kodeksu postępowania karnego
Art. 209.
§ 1. Jeżeli zachodzi podejrzenie przestępnego spowodowania śmierci, przeprowadza się oględziny i otwarcie zwłok.
§ 2. Oględzin zwłok dokonuje prokurator, a w postępowaniu sądowym sąd, z udziałem biegłego lekarza, w miarę możności z zakresu medycyny sądowej. W wypadkach niecierpiących zwłoki oględzin dokonuje Policja z obowiązkiem niezwłocznego powiadomienia prokuratora.
§ 3. Oględzin zwłok dokonuje się na miejscu ich znalezienia. Do czasu przybycia biegłego oraz prokuratora lub sądu przemieszczać lub poruszać zwłoki można tylko w razie konieczności.
§ 4. Otwarcia zwłok dokonuje biegły lekarz, w miarę możności z zakresu medycyny sądowej, w obecności prokuratora albo sądu. W postępowaniu przed sądem art. 396 § 1 i 4 stosuje się odpowiednio.
§ 5. Do obecności przy oględzinach i otwarciu zwłok można, w razie potrzeby, oprócz biegłego, wezwać lekarza, który ostatnio udzielił pomocy zmarłemu. Z oględzin i otwarcia zwłok biegły sporządza opinię z zachowaniem wymagań art. 200 § 2.

art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901)

art. 209 k.p.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 5 marca 2015 r., III KK 414/14

   …tj. art. 11 § 1 k.k. Tak bowiem potraktować należy przyjęcie w tej sprawie, że skazany W. D. popełnił jeden czyn zakwalifikowany z art. 209 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania było kilka okresów, w których wyżej wymieniony uchylał się od 8 ustawowego obowiązku łożenia na…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 6 kwietnia 2011 r., II UK 322/10

   …i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 lipca 1929 r. o wykonywaniu oględzin sądowo - lekarskich zwłok ludzkich (Dz.U. Min. Spraw. nr 14), art. 209 § 4 k.p.k. - przez „nierozpoznanie błędów formalnych rozumowania i błędów materialnych rozumowania biegłych orzeczników ZUS- u jako przesłanki…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 16 marca 2016 r., WA 2/16

   …referenta, o zastosowaniu wobec M. R. tymczasowego aresztowania, było całkowicie bezpodstawne i w sposób rażący naruszało dyspozycję art. 209 k.p.k. z 1969 r. Stwierdzenia tego, z oczywistych względów, nie może zmienić okoliczność, że jeden z kluczowych świadków funkcjonariuszy Milicji…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 stycznia 2003 r., SNO 54/02

   …wyniku nieuchylenia tymczasowego aresztowania żalący się twierdzi, iż uchybienie Sądu pierwszej instancji polega na nieuwzględnieniu treści art. 209 k.p.k. z 1969 r. Rażące naruszenie prawa wyrażało się bowiem nie tylko w nierespektowaniu treści art. 207 tego kodeksu, lecz także art. 209, skoro…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 17 grudnia 2020 r., I DO 53/20

   …209 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 297 § 1 pkt 1 k.p.k. Co znamienne, nie został postawiony zarzut niedopełnienia obowiązku określonego w art. 209 § 1 k.p.k. A przecież tylko zaistnienie przesłanki określonej w art. 209 § 1 k.p.k. czyli wystąpienie podejrzenia przestępnego spowodowania śmierci…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 maja 2021 r., II DIZ 32/21

   …jednak, żeby można było ocenić zasadność skierowania ww. wniosku Sąd Najwyższy uznał za konieczne, odniesienie się do obowiązków wynikających z art. 209 § 2 i 3 k.p.k., które to zostały zawarte w opisie czynu przedstawionym we wniosku. W pierwszej kolejności, należy zauważyć, że czynności, które…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 grudnia 2020 r., I DO 54/20

   …gwałtownej człowieka, stoją w sprzeczności z obowiązkiem sformułowanym w przepisie art. 297 § 1 pkt 1 k.p.k. Jednocześnie za niezgodną z art. 209 k.p.k. wnioskodawca uznał przyjętą - w jego ocenie - przez objętą wnioskiem prokurator praktykę niepodejmowania czynności procesowych we wskazanych…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 11 października 2002 r., SNO 29/02

   …taka wynika z 9 niedbalstwa, np. z niedokładnego zapoznania się z aktami sprawy. Podobne sytuacje mogą zaistnieć przy ocenie dowodów w myśl art. 209 k.p.k. z 1969 r., czy też, okolicznościach wskazanych w art. 218 k.p.k.” (cytat z artykułu Wojciecha Radeckiego, Odpowiedzialność karna…

9. Sąd Najwyższy, uchwała z 9 grudnia 2020 r., II DO 30/20

   …dowodami wskazującymi na dostateczne uzasadnienie, by A. K. popełnił przestępstwo. Nie ziściła się zatem przesłanka ogólna wskazana w art. 209 k.p.k./69, a co za tym idzie brak było podstaw prawnych do zastosowania tymczasowego aresztowania. Prokurator B. G. zatem świadomie i celowo…

10. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 grudnia 2020 r., I DO 56/20

    …z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu”, polegającego na niedopełnieniu obowiązków służbowych prokuratora, wynikających z art. 209 § 2 i 3 k.p.k. oraz art. 297 § 1 pkt k.p.k., a polegających na bezpodstawnym odstąpieniu od przeprowadzenia oględzin siedmiu zmarłych w okresie…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 209 (37)

Historia zmian

Bez zmian od 12 czerwca 2026 r.