Art. 439

Pokaż w całym akcie

Art. 439 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 439.
§ 1. Powództwo wzajemne o rozwód lub o separację jest niedopuszczalne.
§ 2. W czasie trwania procesu o rozwód lub o separację nie może być wszczęta odrębna sprawa o rozwód albo o separację.
§ 3. Strona pozwana w sprawie o rozwód może jednak również żądać rozwodu albo separacji. Strona pozwana w sprawie o separację może również żądać separacji albo rozwodu.

art. 439 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 439 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

   …na rzecz dopuszczenia w sprawach o rozwód lub separację wyjątku od zakazu określonego w art. 383 k.p.c. ze względu na treść art. 439 § 3 k.p.c. Sprawy o prawa stanu cywilnego, ze względu na wzajemny charakter tych praw, należą do tzw. spraw wielokierunkowych, co oznacza, że jeżeli…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 4 czerwca 2004 r., III CZP 28/04

   …W przepisach działu IVa, regulujących postępowanie w sprawach gospodarczych, nie ma – w przeciwieństwie do innych postępowań odrębnych (art. 439 § 1, art. 479, 493 § 4 oraz art. 5054 § 2 k.p.c.) – unormowań szczególnych, a to oznacza, że w postępowaniu tym przepis art. 204 k.p.c., a…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 13 stycznia 2005 r., III CZP 77/04

   …został zaskarżony, lecz skarga kasacyjna została odrzucona lub oddalona) oraz Sąd Najwyższy, jeżeli wydał wyrok merytoryczny na podstawie art. 439 k.p.c. z 1930 r. Wskazano, że przez orzeczenia co do istoty sprawy należy rozumieć rozstrzygnięcia merytoryczne, którymi są wyroki sądu pierwszej…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 1 lipca 2019 r., IV CSK 176/19

   …na powołaniu na urząd sędziego w wyniku procedury obarczonej naruszeniami prawa – jest osobą nieuprawnioną do orzekania w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 k.p.c.?; a w wypadku odpowiedzi negatywnej: 2. Czy skład orzekający sądu, w którym zasiada osoba wskazana w pytaniu 1., jest sądem nienależycie…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 lutego 2011 r., SNO 2/11

   …w toku całego postępowania. Nie ma również podstaw do twierdzenia, że w sprawie Sąd Dyscyplinarny nie był należycie obsadzony (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.c., s. 7 wniosku). W tej sytuacji Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny stwierdził brak odpowiednich podstaw do wznowienia postępowania z…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 marca 2006 r., SNO 9/06

   …nowym obrońcą z urzędu, z którym spotkał się przelotnie tuż przed samą rozprawą. 7 Już z tych względów zaskarżony wyrok zasługuje, w świetle art. 439 § 1 pkt 10 i 11 k.p.c., na uchylenie. Także zarzuty podniesione w odwołaniu obrońcy obwinionego są trafne. Przede wszystkim budzi wątpliwości…

7. Sąd Okręgowy w Suwałkach, uzasadnienie z 9 listopada 2023 r., I C 8/22

   …wnioski dowodowe nie doprowadziły do skutecznego zakwestionowania roszczenia wywodzonego z weksla. Uwzględniając powyższe na podstawie art. 439 § 4 k.p.c. Sąd uchylił nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym w dniu 2 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I Nc 85/21 w części orzekającej o…

8. Sąd Okręgowy w Toruniu, uzasadnienie z 17 czerwca 2022 r., I C 2461/21

   …że w wyniku analizy akt postępowania (...) nie stwierdzono, by zachodziła jedna z bezwzględnych przyczyn odwoławczych, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.c., a które uzasadniałyby wznowienie tego postępowania z urzędu po myśli art. 542 § 3 k.p.k. W tej sytuacji brak jest merytorycznych podstaw…

9. Sąd Apelacyjny w Krakowie, postanowienie z 21 lipca 2016 r., I ACz 1257/16

   …W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Prawo pozwanego do żądania orzeczenia rozwodu wyraźnie wynika z przepisu art. 439 § 3 k.p.c., zgodnie z którym żądającym rozwodu może być nie tylko powód, lecz również pozwany. Rozróżnienie stron na powoda i pozwanego ma wówczas…

10. Sąd Okręgowy w Gliwicach, postanowienie z 11 lutego 2015 r., II Co 11/15

    …prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Uprawniony zamierza wystąpić z roszczeniem przeciwko obowiązanym opartym na przesłankach określonych w art. 439 kpc o zakazanie działań i zaniechań w formach zakładających powstrzymanie się pracowników od pracy na terenie przedsiębiorstwa (...) lub…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 439 (13)

Historia zmian

Bez zmian od 24 marca 2026 r.