Art. 180

Brzmienie zmienione z dniem 8 lipca 2026 r.

Pokaż w całym akcie

Art. 180 Kodeksu postępowania cywilnego
Art. 180.
§ 1. Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności:
1) w razie śmierci strony – z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku;
2) w razie utraty zdolności sądowej – z chwilą ustalenia ogólnego następcy prawnego;
3) w razie braku przedstawiciela ustawowego – z chwilą jego ustanowienia;
3¹) w razie braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną – z chwilą wyboru albo powołania tego organu, a w przypadku gdy dla strony ustanowiono kuratora umocowanego do podejmowania czynności za stronę – z chwilą jego ustanowienia;
4) gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie;
5) w przypadku:
a) ustanowienia zarządcy przymusowego w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości – z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję zarządcy przymusowego,
b) ogłoszenia upadłości strony lub wszczęcia wtórnego postępowania upadłościowego, z wyjątkiem określonym w art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 614, 1085, 1170 i 1172 oraz z 2026 r. poz. 331 i 340) – z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka,
c) ustanowienia zarządcy tymczasowego w postępowaniu o otwarcie postępowania sanacyjnego – z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję zarządcy tymczasowego,
d) ustanowienia zarządcy w postępowaniu restrukturyzacyjnym – z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję zarządcy;
6) jeżeli zarządca sukcesyjny, z którego udziałem toczyło się postępowanie, przestał pełnić tę funkcję – z dniem zgłoszenia się lub wskazania kolejnego zarządcy sukcesyjnego;
7) w przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego – z dniem zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.
§ 2. Jeżeli w ciągu roku od dnia postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą się lub nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłego, a postępowanie nie zostanie podjęte z udziałem zarządcy sukcesyjnego, sąd może z urzędu zwrócić się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej został ustanowiony.

art. 180 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473 i 830)

art. 180 k.p.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 19 września 2024 r., III CZP 5/24

   …postępowania, m.in. jeżeli ogłoszono upadłość strony, a postępowanie dotyczy masy upadłości. Z unormowaniem tym skorelowany jest art. 180 § 1 pkt 5 lit. b k.p.c., stosownie do którego sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności, w przypadku…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 25 kwietnia 2012 r., II CSK 356/11

   …tego związku tworzone były w literaturze przede wszystkim w odniesieniu do osób fizycznych (por. art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.). Następstwo prawne w znaczeniu materialnoprawnym pojawia się ex lege w związku ze śmiercią osoby fizycznej i wywołuje 5 także określone…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 kwietnia 2008 r., II CSK 561/07

   …postępowania zawieszonego z przyczyn niewymienionych w art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. Pierwszy zarzut wymieniony w skardze dotyczy naruszenia art. 180 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię zawartą w konkluzji, że wejście w życie art. 1821 k.p.c. jest równoznaczne z ustaniem…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 stycznia 2009 r., I PK 133/08

   …utraciła zdolność sądową, a brak jej ogólnego następcy prawnego uniemożliwiał podjęcie zawieszonego postępowania w oparciu o przepis art. 180 § 1 pkt 2 k.p.c. Stwierdzenie zaś, że brak ten jest nieusuwalny, uzasadniało umorzenie zawieszonego postępowania na podstawie art. 182 § 1 zdanie drugie…

5. Sąd Najwyższy, wyrok z 14 kwietnia 2016 r., IV CSK 435/15

   …z art. 1035 k.c.), co warunkuje dopuszczalność dalszego postępowania z udziałem po stronie powodowej tylko dwojga spadkobierców H. P. (art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.). 10 Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 382 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. oraz 278 § 1 k.p.c., polegającego na wydaniu…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 1 lutego 2011 r., III CZP 78/10

   …dla tych wierzycieli. Za uznaniem, że kurator spadku ma legitymację procesową (czynną i bierną) przemawia też argument wynikający z art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. Przepis ten stanowi, że sąd z urzędu podejmuje postępowanie zawieszone na skutek śmierci strony m.in. z chwilą ustanowienia we właściwej…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 listopada 2015 r., III CZP 74/15

   …które dotyczą jednak innych rodzajowo sytuacji – zawsze wtedy, gdy przyczyna zawieszenia postępowania ustała i może ono toczyć się dalej (por. art. 180 i 181 k.p.c.). Niezależnie od tego, uznanie, że tylko samo złożenie wniosku o podjęcie postępowania – bez względu na to, czy jest uzasadniony –…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 marca 2001 r., III CZP 4/01

   …strony (uczestnika) w zakresie do sytuacji prawnej, której dotyczy postępowanie. Podstawowe znaczenie mają tu przepisy art. 174 § 1 pkt 1 i art. 180 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., zgodnie z którymi w razie śmierci strony następuje zawieszenie postępowania, podejmowane z chwilą zgłoszenia…

9. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 lutego 2008 r., V CSK 457/07

   …innych ustaw (Dz. U. Nr 235, poz. 1699), która wprowadziła m.in. zmiany w treści art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. i art. 182 § 1 k.p.c. oraz przepisy art. 180 § 1 pkt 5 i 1821 k.p.c. regulujące w nowy sposób wpływ postępowania upadłościowego na toczące się postępowanie rozpoznawcze, postępowanie…

10. Sąd Najwyższy, wyrok z 24 lutego 2006 r., II CSK 141/05

    …istnieje, zatem nie jest już dopuszczalne zawieszenie postępowania. Za trafnością tej tezy przemawia również regulacja zawarta w art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem podjęcie zawieszonego postępowania musi z urzędu nastąpić, gdy tylko uprawomocni się orzeczenie prejudycjalne.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 180 (679)

Historia zmian

Zmiany od 24 marca 2026 r.

1. 8 lipca 2026 r.: zmiana brzmienia tekst z tego dnia