Art. 189d

Pokaż w całym akcie

Art. 189d Kodeksu postępowania administracyjnego
Art. 189d. Wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę:
1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;
2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;
3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;
4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;
5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;
6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;
7) w przypadku osoby fizycznej – warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.

art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691)

art. 189d k.p.a.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 3 grudnia 2020 r., II GSK 774/20

   …sprawy jedynie w powiązaniu z art. 36j ust. 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r., o wyrobach budowlanych oraz w związku z art. 189a § 2 pkt 1 i art. 189d k.p.a. (w tym art. 189d pkt 14 k.p.a.). Powyższa okoliczność nie stoi oczywiście na przeszkodzie rozpoznaniu wskazanych zarzutów jako zarzutów…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 23 stycznia 2024 r., II GSK 520/23

   …o których mowa w 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Zasadny jest też zarzut naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 189d k.p.a. (pkt 4 petitum skargi kasacyjnej). Przepisy Działu IVa K.p.a. nie znajdują zastosowania, gdy dana instytucja prawna została przewidziana w…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 14 maja 2019 r., II OSK 248/19

   …interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Wprowadzona regulacja Działu IVa konkretyzuje te wartości. Zgodnie z art. 189d pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ wymierzając administracyjną karę pieniężną bierze pod uwagę wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 listopada 2021 r., II GSK 1659/21

   …nie tylko okoliczności wymienione w art. 36j ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych (u.w.b.), ale również okoliczności określonych przepisem art. 189d k.p.a., których przepis art. 36j ust. 1 u.w.b. nie przewiduje, tj. stopień przyczynienia się strony do powstania naruszenia prawa oraz wysokość…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 listopada 2021 r., II GSK 1660/21

   …nie tylko okoliczności wymienione w art. 36j ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych (u.w.b.), ale również okoliczności określonych przepisem art. 189d k.p.a., których przepis art. 36j ust. 1 u.w.b. nie przewiduje, tj. stopień przyczynienia się strony do powstania naruszenia prawa oraz wysokość…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 20 czerwca 2024 r., II GSK 682/21

   …już z tej przyczyny, że zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu nie wskazano precyzyjnie jednostki redakcyjnej art. 189d k.p.a., który zawiera siedem punktów, ani też art. 189f k.p.a., zawierającego trzy rozwinięte paragrafy, odnoszące się do różnych podstaw…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 stycznia 2022 r., II GSK 2348/21

   …zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189a § 2 pkt 1 i art. 189d k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że został w pełni wyjaśniony stan faktyczny sprawy, bowiem przy ustalaniu wymiaru kary pieniężnej nie zostały…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 4 października 2023 r., II GSK 824/20

   …(przez użycie określenia "w szczególności") organ ma obowiązek posiłkowo "dopełnić" te przesłanki o podstawy wskazane przez ustawodawcę w art. 189d K.p.a. w związku z art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. Zagadnieniem relacji regulacji odnoszącej się do administracyjnych kar pieniężnych zawartej w ustawach…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 czerwca 2022 r., II GSK 239/19

   …kara jest niewspółmierna do stwierdzonych naruszeń i rażąco wysoka, a przy jej określaniu organ nie uwzględnił kryteriów wymienionych w art. 189d k.p.a. Powołany przepis nie miał co prawda zastosowania w rozpoznawanej sprawie z uwagi na treść art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 16 stycznia 2024 r., II GSK 832/23

    …miało charakter trwały, a Strona nie podjęła żadnych kroków do uzyskania zezwolenia od zarządcy drogi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 189d K.p.a., WSA prawidłowo wyjaśnił, że kwestia zastosowania tego przepisu w odniesieniu do kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego była przedmiotem…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 189d (419)

Historia zmian

Bez zmian od 3 listopada 2025 r.