Art. 143

Pokaż w całym akcie

Art. 143 Kodeksu karnego
Art. 143.
§ 1. Kto, w celu uzyskania zwolnienia od obowiązku służby wojskowej albo odroczenia tej służby, powoduje u siebie lub dopuszcza, by kto inny spowodował u niego skutek określony w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 albo w tym celu używa podstępu dla wprowadzenia w błąd właściwego organu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Tej samej karze podlega, kto, w celu ułatwienia innej osobie zwolnienia od obowiązku służby wojskowej albo odroczenia tej służby, za jej zgodą powoduje u niej skutek określony w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 albo w tym celu używa podstępu dla wprowadzenia w błąd właściwego organu.
§ 3. Kto dopuszcza się czynu zabronionego określonego w § 1 lub 2, jeżeli obowiązek dotyczy służby zastępującej służbę wojskową, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

art. 143 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 143 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 11 stycznia 2006 r., I KZP 49/05

   …sposób od siebie podejrzenia lub zmniejszenia swej odpowiedzialności, stanowi przekroczenie prawa do obrony i jest występkiem z ówczesnego art. 143 k.k. Podobne stanowisko zaprezentowano w okresie obowiązywania Kodeksu karnego z 1969 r., w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1995…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 25 stycznia 2005 r., WK 23/04

   …dokonując, na gruncie Kodeksu karnego z 1969 r., wykładni pojęcia „organizatora”, który doprowadził do porozumienia dla zagarnięcia mienia (art. 143 § 2 k.k.) przyjmowano, iż organizatorem jest ten, który doprowadził do porozumienia, określił przestępne machinacje dla zagarnięcia mienia i wskazał…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 29 stycznia 2013 r., WK 10/12

   …to stwierdzenie należy przypomnieć, że sprawy o przestępstwa z art. 48 ust. 3 i 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym oraz z art. 143 k.k. z 1969 r., o które oskarżony był E. R., przekazane zostały do właściwości sądów wojskowych dekretem z dnia 12 grudnia 1981 r. o przekazaniu do…

4. Sąd Najwyższy, uchwała z 4 grudnia 2024 r., I ZI 31/24

   …z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym oraz, że w sierpniu 1982 r. posiadał materiał wybuchowy, czym miał dopuścić się przestępstwa z art. 143 k.k. z 1969 r. w sytuacji, gdy K. B. nie wypełnił znamion przypisanego mu przestępstwa z uwagi na fakt, iż zarzucane mu działanie stanowiło jedynie…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 2 lipca 2025 r., II ZIZ 9/25

   …z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym oraz że w sierpniu 1982 r. posiadał materiał wybuchowy, czym miał dopuścić się przestępstwa z art. 143 k.k. z 1969 r. w sytuacji, gdy K. B. nie wypełnił znamion przypisanego mu przestępstwa z uwagi na fakt, iż zarzucane mu działanie stanowiło jedynie…

6. Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z 10 kwietnia 2018 r., VI Ka 1092/17

   …rozumowania. Na wstępie należy zatem podkreślić, że oskarżonemu J. S. pierwotnie zarzucono popełnienie dwóch czynów, kwalifikowanych z art. 143 § 1 kk i art. 270 § 1 kk i art. 272 kk i art. 273 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, mających mieć miejsce odpowiednio w okresach od października do…

7. Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrok z 16 marca 2023 r., II AKa 415/22
8. Sąd Okręgowy w Słupsku, wyrok z 13 marca 2019 r., I C 436/16

   …przewodem, czym doprowadzili do zgonu A. B. na skutek uduszenia, to jest popełnienia przestępstwa z art. 148 § 1 k.k. i za to, na podstawie art. 143 § 1 k.k. oboje zostali skazani na kary po 25 lat pozbawienia wolności. Bezsporne Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014r. Sąd Rejonowy w S. (...)…

9. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, wyrok z 5 marca 2019 r., III C 544/18

   …celą; 7. korzystania z własnej odzieży, obuwia oraz wyrobów tytoniowych. Zgodnie zaś z art. 144 §1- §5 k.k.w. kary dyscyplinarne określone w art. 143 § 1 pkt 4, 5, 7 i 8 wymierza dyrektor zakładu karnego, a inne kary - również osoba przez niego upoważniona (§1). Kary dyscyplinarne wymierza się…

10. Sąd Okręgowy w Sieradzu, postanowienie z 10 kwietnia 2018 r., III Kow 340/18

    …wymierzona za przekroczenie dyscyplinarne , czy odbyło się to w terminie z art. 147 kkw i czy wymierzona kara mieści się w katalogu kar z art. 143 kkw oraz czy właściwy organ kierując się regułami z art. 145 kkw wymierzył karę. W omawianym przypadku nie stwierdzono niezgodnego z prawem…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 143 (13)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.