Art. 105

Pokaż w całym akcie

Art. 105 Kodeksu karnego
Art. 105. Przepisów art. 101–103 nie stosuje się do:
1) zbrodni przeciwko pokojowi, ludzkości i przestępstw wojennych;
2) umyślnego przestępstwa: zabójstwa, ciężkiego uszkodzenia ciała, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności łączonego ze szczególnym udręczeniem, popełnionego przez funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem obowiązków służbowych;
3) przestępstw określonych w art. 197 § 4 lub 5, popełnionych na szkodę małoletniego poniżej 15 lat;
4) przestępstw określonych w art. 148 § 2 pkt 2 lub § 3, popełnionych w związku ze zgwałceniem małoletniego poniżej 15 lat lub w związku ze zgwałceniem ze szczególnym okrucieństwem;
5) przestępstw określonych w art. 197 § 4 lub 5, jeżeli sprawca działał ze szczególnym okrucieństwem;
6) przestępstwa określonego w art. 156 § 1 i art. 197 § 4 w związku z art. 11 § 2.

art. 105 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988)

art. 105 k.k.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 maja 2010 r., I KZP 5/10

   …też zwrócić uwagę, że wprowadzone kryterium zagrożenia karą powyżej 3 lat pozbawienia wolności, nie korespondowało z przewidzianymi w art. 105 § 1 k.k. z 1969 r. okresami przedawnienia karalności poszczególnych przestępstw z uwagi na zagrożenia karą. Przepisy tego artykułu w pkt 1, 2 i 3…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 28 lipca 2010 r., II KK 27/10

   …zarzucanego oskarżonemu czynu upłynął w dniu 1 stycznia 2005 r. (k. 2247, 3564 tom 44 w/w akt sprawy). Tym samym więc uważał że przepis art. 105 § 2 k.k. nie ma in concreto zastosowania. Równocześnie (jeszcze w głosach stron w toku ostatniego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy), domagał się…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 4 marca 2009 r., III KK 322/08

   …art. 158 § 1 k.k. z 1969 r., zagrożony jest karą 3 lat pozbawienia wolności. Okres przedawnienia tego przestępstwa zarówno na podstawie art. 105 § 1 pkt 3 k.k. z 1969 r., jak i art. 101 § 1 pkt 4 k.k. z 1997 r., ustaje z upływem 5 lat od czasu jego popełnienia. Zważywszy, że ustawa o IPN z chwilą…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 13 grudnia 2000 r., II KKN 199/98

   …a postępowanie karne wszczęto przed upływem 3 miesięcy od czasu, gdy pokrzywdzeni dowiedzieli się „o osobie sprawcy przestępstwa” (art. 105 § 2 k.k.). Trzymiesięczny okres przewi- 5 dziany w tym przepisie upłynął zatem w dniach 16-17 października 1990 r. – a ponieważ w okresie tym…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 23 września 2009 r., I KZP 18/09

   …zasadniczej wykładni ustawy. Sąd ten w żaden sposób nie wskazał na istnienie rozbieżności interpretacyjnych odnoszących się do rozumienia art. 105 § 2 k.k., a uzasadnienie wydanego postanowienia związane jest głównie z problemami interpretacyjnymi o charakterze pozornym, bądź takimi, które…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 12 marca 2015 r., V KK 402/14

   …o IPN. Po ustaleniu, że zachowania przypisane J. W. są zbrodniami przeciwko ludzkości w rozumieniu art. 3 ustawy o IPN, sąd odwołał się do art. 105 § 1 k.k. jako podstawy normatywnej twierdzenia, że karalność tych zachowań nie uległa przedawnieniu. Sugeruje to posłużenie się przez Sąd definicją…

7. Sąd Najwyższy, uchwała z 28 września 2006 r., I KZP 8/06

   …w Kodeksie karnym. Z treści art. 101 k.k. i art. 102 k.k. wynika, że okresy przedawnienia będą w takim wypadku, pomijając unormowania z art. 105 k.k., wynosiły od 8 lat do 40 lat. Rozważając kwestię art. 108 § 4 u.s.p., na wstępie należy stwierdzić, że na gruncie Kodeksu karnego pojęcie…

8. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 czerwca 2002 r., I KZP 15/02

   …wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie przeciwko pokojowi oraz przestępstwa wojenne nie przedawniają się (art. 43 Konstytucji, art. 105 § 1 k.k.), karalność zbrodni zabójstwa przedawnia się po 30 latach (art. 100 § 1 pkt 1 k.k.), innej zbrodni po 20 latach (art. 100 § 1 pkt 2 k.k.),…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 21 sierpnia 2013 r., III KK 74/13

   …przeciwko ludzkości nie ulegają przedawnieniu. Dlatego za oczywiście bezzasadny należy uznać zarzut kasacji adw. 16 S. H. rażącego naruszenia art. 105 k.k. z 1969, roku przez zaniechanie umorzenia postępowania z uwagi na przedawnienie karalności. Prawidłowe uznanie przez Sądy obu instancji, że…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 26 lutego 2004 r., IV KK 298/03

    …wolności zawieszono, przeto stosownie do art. 523 § 2 k.p.k. byłaby to skarga niedopuszczalna. Powołuje się ona jednak m. in. na obrazę art. 105 i 106 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k., a uchybienie takie – mimo że autor kasacji milczy w tej kwestii – stanowi, stosownie do art. 17 § 1…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 105 (122)

Historia zmian

Bez zmian od 2 stycznia 2026 r.