Art. 8

Pokaż w całym akcie

Art. 8 Kodeksu karnego wykonawczego
Art. 8.
§ 1. W postępowaniu wykonawczym skazany może korzystać z pomocy obrońcy ustanowionego w tym postępowaniu.
§ 2. W postępowaniu przed sądem skazany musi mieć obrońcę, jeżeli:
1) jest głuchy, niemy lub niewidomy;
2) zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności;
3) nie ukończył 18 lat;
4) (uchylony)
5) sąd uzna to za niezbędne ze względu na okoliczności utrudniające obronę.
§ 2a. Przepis art. 78 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
§ 3. Skazany pozbawiony wolności może porozumiewać się ze swoim obrońcą, pełnomocnikiem będącym adwokatem lub radcą prawnym oraz przedstawicielem niebędącym adwokatem ani radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym Trybunałem, podczas nieobecności innych osób, a rozmowy z tymi osobami w trakcie widzeń i rozmowy telefoniczne nie podlegają kontroli.
§ 4. Skazany pozbawiony wolności może korzystać co najmniej raz w tygodniu, w terminach ustalonych w porządku wewnętrznym obowiązującym w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, z samoinkasującego aparatu telefonicznego do kontaktu z osobą, o której mowa w § 3. W szczególnie uzasadnionych wypadkach, jeżeli wyznaczone terminy czynności procesowych wskazują na konieczność niezwłocznego skorzystania z samoinkasującego aparatu telefonicznego, dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego udziela zgody na kontakt poza terminami ustalonymi w porządku wewnętrznym obowiązującym w zakładzie karnym lub areszcie śledczym.
§ 5. Warunkiem skorzystania przez skazanego pozbawionego wolności z samoinkasującego aparatu telefonicznego do kontaktu z osobą, o której mowa w § 3, jest uprzednie poinformowanie na piśmie dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego przez osobę, o której mowa w § 3, o numerze telefonu tej osoby, pod którym można nawiązać z nią kontakt.
§ 6. Skorzystanie przez skazanego pozbawionego wolności z samoinkasującego aparatu telefonicznego do kontaktu z osobą, o której mowa w § 3, w terminie, o którym mowa w § 4 zdanie pierwsze, następuje po zgłoszeniu przez skazanego pozbawionego wolności funkcjonariuszowi Służby Więziennej przed rozpoczęciem tego terminu.

art. 8 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)

art. 8 k.k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 lutego 2013 r., I KZP 27/12

   …regułę, w myśl której niestawiennictwo uprawnionych osób nie wstrzymuje rozpoznania 7 sprawy – z wyjątkiem obrońcy w wypadkach wskazanych w art. 8 § 2 k.k.w., chyba że sąd orzeka na korzyść lub zgodnie z wnioskiem skazanego. Podniesiony problem nie był też przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego,…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 kwietnia 2011 r., II KK 316/10

   …gdy z mocy ustawy niezbędne jest podjęcie odrębnej decyzji procesowej upoważniającej do prowadzenia obrony (zob. np. art. 573 § 3 k.p.k., art. 8 § 1 k.k.w.). Jedyna różnica w statusie obrońcy należącego do grupy pierwszej w porównaniu ze statusem obrońcy należącego do grupy drugiej sprowadza się…

3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 lutego 2013 r., III KK 444/12

   …do zasadności kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich. W postępowaniu wykonawczym skazany może korzystać z pomocy obrońcy – art. 8 § 1 k.k.w. Obrońca ma prawo wziąć udział w posiedzeniu sądu penitencjarnego – art. 161 § 1 k.k.w., a zatem ma także prawo do udziału w posiedzeniu sądu…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 7 lutego 2006 r., WZ 2/06

   …rozpoznania sprawy, a więc posiedzenie możne się toczyć, chyba że nie stawił się obrońca skazanego, a zachodzą wypadki określone w art. 8 § 2 k.k.w., natomiast sąd nie orzeka na korzyść lub zgodnie z wnioskiem skazanego. Będzie to miało miejsce w wypadkach odbywania posiedzenia w…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 22 stycznia 2014 r., V KO 91/13

   …na osobowość nieprawidłową. Prima facie rozważyć można w niniejszej sprawie zaistnienie innej przyczyny obrony obligatoryjnej. Zgodnie z art. 8 § 2 pkt 1 k.k.w. skazany w postępowaniu przed sądem musi mieć obrońcę, gdy jest głuchy. Taki obrońca ma prawo do brania udziału w posiedzeniu sądu…

6. Sąd Najwyższy, postanowienie z 8 maja 2013 r., V KO 26/13

   …odpowiedzi na pytanie, czy w postępowaniu prowadzonym w trybie określonym w art. 204 § 1 k.k.w. obecność na posiedzeniu obrońcy z urzędu (art. 8 § 2 k.k.w.) jest obowiązkowa zawsze, w niektórych sytuacjach lub też nie jest, co do zasady, przewidziana. Z treści stosownych przepisów Kodeksu…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 30 stycznia 2014 r., II FSK 864/12

   …w czasie, gdy toczyło się postępowanie nie stanowiła przeszkody do działania w jego imieniu pełnomocnika. Chybiony był zarzut naruszenia art. 8 § 3 K.k.w. i art. 73 § 1 K.p.k. Prawo tymczasowo aresztowanego do porozumiewania się z obrońcą wyrażone jest w treści art. 215 K.k.w. i dotyczy…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 17 stycznia 2013 r., I FSK 303/12

   …gdy toczyło się postępowanie, nie stanowiła przeszkody do działania w jego imieniu przez pełnomocnika. Chybiony był zarzut naruszenia art. 8 § 3 k.k.w. i art. 73 § 1 k.p.k (pkt. I.3 skargi kasacyjnej). Prawo tymczasowo aresztowanego do porozumiewania się z obrońcą wyrażone jest w treści art.…

9. Sąd Najwyższy, postanowienie z 3 września 2015 r., V KO 43/15

   …wątpliwości, że w postępowaniu wykonawczym skazany musi mieć obrońcę, jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności (art. 8 § 2 pkt 2 k.k.w.). Jest oczywiste, że ta uzasadniona wątpliwość co do poczytalności skazanego może wystąpić dopiero w postępowaniu wykonawczym,…

10. Sąd Najwyższy, postanowienie z 27 września 2013 r., II KO 57/13

    …art. 22 § 1a k.k.w. obligatoryjny udział obrońcy na posiedzeniu sądu w postępowaniu wykonawczym ma miejsce tylko w wypadkach określonych w art. 8 § 2 k.k.w. W przekonaniu Sądu Najwyższego, żaden z przewidzianych w tym przepisie wypadków nie zachodził w konkretnej sprawie. Co prawda M. B. jest…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 8 (35)

Historia zmian

Bez zmian od 1 stycznia 2026 r.