Art. 249
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1307 [PDF]. Stan prawny na
Art. 249.
§ 1. Minister Sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania kary pozbawienia wolności i regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania tymczasowego aresztowania, określające w szczególności: #
1) organizację przyjęć do zakładów karnych i aresztów śledczych, #
2) sposób rozmieszczania osadzonych w celach mieszkalnych, #
3) porządek wewnętrzny zakładów karnych i aresztów śledczych, #
4) organizację przyjmowania korespondencji i organizację widzeń w zakładach karnych i aresztach śledczych, #
5) (uchylony) #
6) warunki opieki zdrowotnej i bytowej w zakładach karnych i aresztach śledczych, #
7) sposób przygotowania skazanych i tymczasowo aresztowanych do ich zwolnienia z zakładu karnego i aresztu śledczego #
uwzględniając potrzebę zapewnienia porządku wewnętrznego i bezpieczeństwa w zakładach karnych i aresztach śledczych.
§ 2. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określi, w drodze rozporządzenia, regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania kary aresztu wojskowego, uwzględniając w szczególności organizację przyjęć tych osób do zakładu karnego, zasady rozmieszczania skazanych żołnierzy w celach mieszkalnych, zasady udziału organów wyznaczonych przez Ministra Obrony Narodowej w procesie resocjalizacji skazanych żołnierzy oraz metody oddziaływania na skazanego uwzględniające zasady pełnienia służby wojskowej. #
§ 3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia: #
1) sposoby prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych, mając na względzie zwłaszcza ich organizację, warunki, zasady i formy oraz sposób dokumentowania prowadzonych oddziaływań; #
2) warunki bytowe osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, mając na uwadze potrzebę zapewnienia osadzonym odzieży, bielizny, obuwia, sprzętu stołowego, środków higieny i czystości, a także wyposażenia pomieszczeń w podstawowy sprzęt kwaterunkowy; #
3) sposoby załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, biorąc w szczególności pod uwagę zasady i tryb przyjmowania i rozpoznawania wniosków, skarg i próśb, a także ich ewidencję i dokumentowanie; #
4) (uchylony) #
5) (uchylony) #
6) czynności administracyjne związane z prowadzeniem depozytu przedmiotów wartościowych i środków pieniężnych osób pozbawionych wolności, dotyczące w szczególności: przyjmowania, przechowywania, wydawania, przekazywania między jednostkami organizacyjnymi, rozliczania należności za pracę, dokonywania zakupów oraz ewidencjonowania i dokumentowania tych czynności, mając w szczególności na względzie potrzebę zapewnienia sprawnego wykonywania czynności administracyjnych w zakładach karnych i aresztach śledczych; #
7) czynności administracyjne związane z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności oraz dokumentowanie tych czynności, w szczególności: #
a) ustalanie rejonizacji osadzania w zakładach karnych i aresztach śledczych, #
b) przyjmowanie tymczasowo aresztowanych, skazanych i ukaranych do zakładów karnych i aresztów śledczych oraz ich zwalnianie z tych zakładów i aresztów, w tym: #
– dokumenty niezbędne do przyjęcia, dalszego wykonywania pozbawienia wolności lub zwolnienia osadzonego albo skutkujące obliczenie okresu wykonywania kary, #
– godziny przyjmowania do zakładów karnych i aresztów śledczych oraz ich zwalniania z tych zakładów i aresztów, #
c) poddawanie osadzonych czynnościom identyfikacyjnym, #
d) izolowanie tymczasowo aresztowanych, #
e) obliczanie okresu wykonywania kary i środka przymusu, #
f) ewidencjonowanie osadzonych, #
g) wydawanie osadzonych do udziału w czynnościach procesowych oraz do zakładów leczniczych, #
h) doręczanie korespondencji urzędowej osadzonym #
mając w szczególności na względzie potrzebę zapewnienia sprawnego wykonywania czynności administracyjnych oraz porządku wewnętrznego w zakładach karnych i aresztach śledczych;
7a) warunki wstępu na teren jednostek organizacyjnych Służby Więziennej osób niebędących funkcjonariuszami lub pracownikami Służby Więziennej albo pracownikami przywięziennych zakładów pracy, mając na względzie konieczność zapewnienia sprawnego wykonywania zadań przez Służbę Więzienną, porządku wewnętrznego i bezpieczeństwa jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz bezpieczeństwa osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. #
8) (uchylony) #
Art. 249 Kodeksu karnego wykonawczego Art. 249. § 1. Minister Sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania kary pozbawienia wolności i regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania tymczasowego aresztowania, określające w szczególności: 1) organizację przyjęć do zakładów karnych i aresztów śledczych, 2) sposób rozmieszczania osadzonych w celach mieszkalnych, 3) porządek wewnętrzny zakładów karnych i aresztów śledczych, 4) organizację przyjmowania korespondencji i organizację widzeń w zakładach karnych i aresztach śledczych, 5) (uchylony) 6) warunki opieki zdrowotnej i bytowej w zakładach karnych i aresztach śledczych, 7) sposób przygotowania skazanych i tymczasowo aresztowanych do ich zwolnienia z zakładu karnego i aresztu śledczego uwzględniając potrzebę zapewnienia porządku wewnętrznego i bezpieczeństwa w zakładach karnych i aresztach śledczych. § 2. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określi, w drodze rozporządzenia, regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania kary aresztu wojskowego, uwzględniając w szczególności organizację przyjęć tych osób do zakładu karnego, zasady rozmieszczania skazanych żołnierzy w celach mieszkalnych, zasady udziału organów wyznaczonych przez Ministra Obrony Narodowej w procesie resocjalizacji skazanych żołnierzy oraz metody oddziaływania na skazanego uwzględniające zasady pełnienia służby wojskowej. § 3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposoby prowadzenia oddziaływań penitencjarnych w zakładach karnych i aresztach śledczych, mając na względzie zwłaszcza ich organizację, warunki, zasady i formy oraz sposób dokumentowania prowadzonych oddziaływań; 2) warunki bytowe osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, mając na uwadze potrzebę zapewnienia osadzonym odzieży, bielizny, obuwia, sprzętu stołowego, środków higieny i czystości, a także wyposażenia pomieszczeń w podstawowy sprzęt kwaterunkowy; 3) sposoby załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, biorąc w szczególności pod uwagę zasady i tryb przyjmowania i rozpoznawania wniosków, skarg i próśb, a także ich ewidencję i dokumentowanie; 4) (uchylony) 5) (uchylony) 6) czynności administracyjne związane z prowadzeniem depozytu przedmiotów wartościowych i środków pieniężnych osób pozbawionych wolności, dotyczące w szczególności: przyjmowania, przechowywania, wydawania, przekazywania między jednostkami organizacyjnymi, rozliczania należności za pracę, dokonywania zakupów oraz ewidencjonowania i dokumentowania tych czynności, mając w szczególności na względzie potrzebę zapewnienia sprawnego wykonywania czynności administracyjnych w zakładach karnych i aresztach śledczych; 7) czynności administracyjne związane z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności oraz dokumentowanie tych czynności, w szczególności: a) ustalanie rejonizacji osadzania w zakładach karnych i aresztach śledczych, b) przyjmowanie tymczasowo aresztowanych, skazanych i ukaranych do zakładów karnych i aresztów śledczych oraz ich zwalnianie z tych zakładów i aresztów, w tym: – dokumenty niezbędne do przyjęcia, dalszego wykonywania pozbawienia wolności lub zwolnienia osadzonego albo skutkujące obliczenie okresu wykonywania kary, – godziny przyjmowania do zakładów karnych i aresztów śledczych oraz ich zwalniania z tych zakładów i aresztów, c) poddawanie osadzonych czynnościom identyfikacyjnym, d) izolowanie tymczasowo aresztowanych, e) obliczanie okresu wykonywania kary i środka przymusu, f) ewidencjonowanie osadzonych, g) wydawanie osadzonych do udziału w czynnościach procesowych oraz do zakładów leczniczych, h) doręczanie korespondencji urzędowej osadzonym mając w szczególności na względzie potrzebę zapewnienia sprawnego wykonywania czynności administracyjnych oraz porządku wewnętrznego w zakładach karnych i aresztach śledczych; 7a) warunki wstępu na teren jednostek organizacyjnych Służby Więziennej osób niebędących funkcjonariuszami lub pracownikami Służby Więziennej albo pracownikami przywięziennych zakładów pracy, mając na względzie konieczność zapewnienia sprawnego wykonywania zadań przez Służbę Więzienną, porządku wewnętrznego i bezpieczeństwa jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz bezpieczeństwa osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. 8) (uchylony)
art. 249 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)
art. 249 k.k.w.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , I KZP 25/09
…zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego, Dz. U. Nr 152, poz. 1496) nie stosuje się przepisów, wydanego na podstawie art. 249 § 3 pkt 3 k.k.w., rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OZ 393/16
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OSK 395/15
…czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zarzut naruszenia art. 1 § 1, art. 249 § 3 pkt 3, art. 102 pkt 10 i art. 101 kkw nie zasługiwał na uwzględnienie. Art. 102 pkt 10 kkw stanowi o prawie skazanego do składania wniosków,…
- Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrok z , I ACa 537/11
…1902) oraz w związku z art. 417 § 1 k.c. poprzez zastosowanie normy podustawowej, wydanej z przekroczeniem delegacji ustawowej wynikającej z art. 249 § 3 pkt. 4 Kodeksu karnego wykonawczego; - naruszenie art. 40 Konstytucji RP. Skarżący – wskazując, że zaskarża wyrok w całości - wniósł…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok z , II SAB/Wa 343/16
…jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Z kolei w myśl art. 249 § 3 pkt 3 k.k.w., Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposoby załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach…
- Sąd Rejonowy w Człuchowie, wyrok z , I C 1/21
…indywidualizacja, prawa i obowiązki skazanego, zatrudnienie, nauczanie, działalność kulturalno-oświatową itp. Realizując delegację ustawową z art. 249 § 3 kkw Minister Sprawiedliwości rozporządzeniem z dnia 19 grudnia 2016 roku (Dz.U. z 2016 roku pozycja 2224), obowiązującym od 1 stycznia 2017…
- Sąd Okręgowy w Gliwicach, wyrok z , XII C 242/15
…wynika z przepisów kodeksu karnego wykonawczego o wykonywaniu tymczasowego aresztowania tj. art. 207 kkw i nast. oraz wydanych na podstawie art. 249 kkw Rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości. W odniesieniu do dyrektora aresztu wynika z §14 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25…
- Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie, zarządzenie z , VI C 230/23
…aktów praw, celu ustanowienia i spójnie. Powoływane przez wszystkie Strony Rozporządzenie wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej art. 249 k.k.w. Zarazem tytuł tego Rozporządzenia: „w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych” oraz zapisy m.in.…
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrok z , III SAB/Gl 39/22
…skarg i wniosków składanych przez osoby osadzone w zakładach karnych i aresztach śledczych. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 249 § 3 pkt 3 K.k.w. i zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 pkt 1-4 skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza…
- Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, zarządzenie z , II C 729/21
…w W. S. opisanych wyżej przesłon po zewnętrznej stronie okien – w celach ochronnych. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 249 § 3 pkt 4 k.k.w. Brak podstaw do uznania, aby przedmiotowy przepis rozporządzenia był niezgodny z aktami wyższego rzędu. Zaznaczyć trzeba, że podczas…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 249 (84)
Historia zmian
Bez zmian od 1 stycznia 2026 r.