Art. 173
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 1307 [PDF]. Stan prawny na
Art. 173.
§ 1. Sądowy kurator zawodowy organizuje i prowadzi działania mające na celu pomoc skazanemu w społecznej readaptacji i zapobieżenie jego powrotowi do przestępstwa, a także polegające na kontroli przestrzegania przez skazanego nałożonych obowiązków ustanowionych przez sąd lub związanych z dozorem; sądowy kurator zawodowy kieruje pracą sądowych kuratorów społecznych oraz osób godnych zaufania wykonujących dozór. W sprawie dozoru wykonywanego przez sądowego kuratora społecznego, sędzia lub kierownik zespołu kuratorskiej służby sądowej może w każdym czasie zarządzić osobiste sprawowanie dozoru przez sądowego kuratora zawodowego lub polecić sądowemu kuratorowi zawodowemu podjęcie bezzwłocznie czynności. #
§ 2. Do obowiązków sądowego kuratora zawodowego należy w szczególności: #
1) sprawowanie dozorów w stosunku do skazanego lub sprawcy; #
2) kontrolowanie w okresie próby wykonania przez skazanego lub sprawcę nałożonych na niego obowiązków; #
3) składanie wniosków o zmianę okresu próby w sprawach dotyczących wykonywania postanowienia o warunkowym zwolnieniu; #
4) składanie wniosków o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego; #
5) składanie wniosków o ustanowienie, rozszerzenie lub zmianę obowiązków w okresie próby, o zwolnienie od wykonania tych obowiązków albo o oddanie pod dozór lub zwolnienie od dozoru; #
6) składanie wniosków o odroczenie lub o przerwę w wykonaniu kary lub o odwołanie odroczenia lub przerwy w wykonaniu kary; #
7) składanie wniosków o warunkowe zwolnienie i o odwołanie warunkowego zwolnienia; #
8) składanie wniosków o zarządzenie wykonania kary, której wykonanie warunkowo zawieszono, oraz o wykonanie kary zastępczej; #
9) składanie wniosków dotyczących wykonania kary ograniczenia wolności; #
9a) składanie wniosków o zawieszenie, podjęcie oraz o umorzenie postępowania wykonawczego; #
10) udzielanie pomocy postpenitencjarnej; #
11) udział w posiedzeniach sądu, w wypadkach wskazanych w ustawie; #
12) podejmowanie czynności mających na celu przygotowanie skazanego do zwolnienia z zakładu karnego; #
13) przeprowadzanie na żądanie uprawnionych organów postępowania wykonawczego wywiadów środowiskowych; #
14) wykonywanie czynności związanych z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kary ograniczenia wolności; #
15) wykonywanie innych czynności wynikających z niniejszej ustawy oraz przepisów odrębnych. #
§ 3. W razie zaistnienia okoliczności, określonych w art. 156 § 1–2a lub art. 160 § 3 niniejszego kodeksu oraz w art. 68 § 2 lub art. 75 § 2 Kodeksu karnego, sądowy kurator zawodowy może odstąpić od złożenia odpowiedniego wniosku, o którym mowa w § 2 pkt 4 oraz 6–8, jeżeli przemawiają za tym rodzaj i stopień naruszenia uzasadniające przekonanie, że pomimo odstąpienia od złożenia wniosku, cele środka związanego z poddaniem skazanego lub sprawcy próbie zostaną osiągnięte. #
§ 4. W przypadku, o którym mowa w § 3, sądowy kurator zawodowy udziela skazanemu lub sprawcy pisemnego upomnienia, w którym wskazuje rodzaj naruszenia oraz informuje go o skutkach niezastosowania się do upomnienia. Odpis upomnienia niezwłocznie przekazuje sądowi. #
§ 5. Jeżeli po udzieleniu skazanemu lub sprawcy pisemnego upomnienia zaistnieją okoliczności wskazane w przepisach, o których mowa w § 3, sądowy kurator zawodowy składa do sądu odpowiedni wniosek, o którym mowa w § 2 pkt 4 oraz pkt 6–8. #
Art. 173 Kodeksu karnego wykonawczego Art. 173. § 1. Sądowy kurator zawodowy organizuje i prowadzi działania mające na celu pomoc skazanemu w społecznej readaptacji i zapobieżenie jego powrotowi do przestępstwa, a także polegające na kontroli przestrzegania przez skazanego nałożonych obowiązków ustanowionych przez sąd lub związanych z dozorem; sądowy kurator zawodowy kieruje pracą sądowych kuratorów społecznych oraz osób godnych zaufania wykonujących dozór. W sprawie dozoru wykonywanego przez sądowego kuratora społecznego, sędzia lub kierownik zespołu kuratorskiej służby sądowej może w każdym czasie zarządzić osobiste sprawowanie dozoru przez sądowego kuratora zawodowego lub polecić sądowemu kuratorowi zawodowemu podjęcie bezzwłocznie czynności. § 2. Do obowiązków sądowego kuratora zawodowego należy w szczególności: 1) sprawowanie dozorów w stosunku do skazanego lub sprawcy; 2) kontrolowanie w okresie próby wykonania przez skazanego lub sprawcę nałożonych na niego obowiązków; 3) składanie wniosków o zmianę okresu próby w sprawach dotyczących wykonywania postanowienia o warunkowym zwolnieniu; 4) składanie wniosków o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego; 5) składanie wniosków o ustanowienie, rozszerzenie lub zmianę obowiązków w okresie próby, o zwolnienie od wykonania tych obowiązków albo o oddanie pod dozór lub zwolnienie od dozoru; 6) składanie wniosków o odroczenie lub o przerwę w wykonaniu kary lub o odwołanie odroczenia lub przerwy w wykonaniu kary; 7) składanie wniosków o warunkowe zwolnienie i o odwołanie warunkowego zwolnienia; 8) składanie wniosków o zarządzenie wykonania kary, której wykonanie warunkowo zawieszono, oraz o wykonanie kary zastępczej; 9) składanie wniosków dotyczących wykonania kary ograniczenia wolności; 9a) składanie wniosków o zawieszenie, podjęcie oraz o umorzenie postępowania wykonawczego; 10) udzielanie pomocy postpenitencjarnej; 11) udział w posiedzeniach sądu, w wypadkach wskazanych w ustawie; 12) podejmowanie czynności mających na celu przygotowanie skazanego do zwolnienia z zakładu karnego; 13) przeprowadzanie na żądanie uprawnionych organów postępowania wykonawczego wywiadów środowiskowych; 14) wykonywanie czynności związanych z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kary ograniczenia wolności; 15) wykonywanie innych czynności wynikających z niniejszej ustawy oraz przepisów odrębnych. § 3. W razie zaistnienia okoliczności, określonych w art. 156 § 1–2a lub art. 160 § 3 niniejszego kodeksu oraz w art. 68 § 2 lub art. 75 § 2 Kodeksu karnego, sądowy kurator zawodowy może odstąpić od złożenia odpowiedniego wniosku, o którym mowa w § 2 pkt 4 oraz 6–8, jeżeli przemawiają za tym rodzaj i stopień naruszenia uzasadniające przekonanie, że pomimo odstąpienia od złożenia wniosku, cele środka związanego z poddaniem skazanego lub sprawcy próbie zostaną osiągnięte. § 4. W przypadku, o którym mowa w § 3, sądowy kurator zawodowy udziela skazanemu lub sprawcy pisemnego upomnienia, w którym wskazuje rodzaj naruszenia oraz informuje go o skutkach niezastosowania się do upomnienia. Odpis upomnienia niezwłocznie przekazuje sądowi. § 5. Jeżeli po udzieleniu skazanemu lub sprawcy pisemnego upomnienia zaistnieją okoliczności wskazane w przepisach, o których mowa w § 3, sądowy kurator zawodowy składa do sądu odpowiedni wniosek, o którym mowa w § 2 pkt 4 oraz pkt 6–8.
art. 173 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)
art. 173 k.k.w.
Orzecznictwo
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , III KK 392/13
…lub ograniczenia wolności – art. 66 § 1 k.k.w. i dowodem czego jest wreszcie zakres działania sądowego kuratora zawodowego określony w art. 173 k.k.w. Na podstawie tych przepisów uznać należy, że kurator zawodowy jest istotnym organem postępowania wykonawczego, który może samodzielnie…
- Sąd Najwyższy, postanowienie z , V KK 288/14
…się w dniu 14 czerwca 2011 r. W dniu 7 sierpnia 2012 r. kurator zawodowy Sądu Rejonowego w O., na podstawie art. 75 § 2 k.k. w. zw. z art. 173 § 2 pkt 8 k.k.w. złożył wniosek o zarządzenie wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności wobec skazanego J. S. Posiedzenia sądowe w celu rozpoznania…
- Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II OSK 493/14
…kuratorowi sprawowanie kontroli przestrzegania przez skazanego nałożonych obowiązków ustanowionych przez sąd lub związanych z dozorem (art. 173 § 1 K.k.w.). W związku z tym podzielić należy stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zawarte w skardze kasacyjnej, że osobiste stawiennictwo na…
- Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, postanowienie z , II AKzw 635/15
…1 albo gdy uchyla się od dozoru, wykonywania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, przepadku lub środków kompensacyjnych. W art. 173 k.k.w. wprowadzono do prawa wykonawczego instytucję w postaci „upomnienia kuratora”. Łączne odczytanie tych przepisów winno prowadzić do wniosku, że…
- Sąd Apelacyjny w Białymstoku, postanowienie z , II AKzw 5/15
…warunkowego przedterminowego zwolnienia bez wcześniejszego pisemnego upomnienia czyniło zatem zadość wymogom art. 160 § 3 k.k.w. i art.173 § 3 k.k.w. a contrario, którego brzmienie pozostaje w wyraźnej dysfunkcji – co podnosi się w doktrynie - z przepisem art. 160 § 4 k.k.w. (patrz H.…
- Sąd Okręgowy w Częstochowie, wyrok z , VII Ka 936/18
…powstrzymywania się używania środków odurzających. Podkreślić należy, że obowiązek ten będzie podlegał kontroli przez kuratora (art. 173 § 2 pkt 2 k.k.w.) i w razie nie przestrzegania go Sąd będzie mógł zarządzić wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności. W ocenie Sądu Okręgowego zatem…
- Sąd Okręgowy w Częstochowie, wyrok z , VII Ka 856/18
…z okresem próby obowiązek powstrzymywania się od alkoholu. Podkreślić należy, że obowiązek ten będzie podlegał kontroli przez kuratora (art. 173 § 2 pkt 2 k.k.w.) i w razie nie przestrzegania go Sąd będzie mógł zarządzić wobec oskarżonej karę pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy podzielił argumenty…
- Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim, wyrok z , II K 198/16
…Rozdziału XI Kodeksu karnego wykonawczego zawierają odrębne regulacje w odniesieniu do kuratorów zawodowych i kuratorów społecznych. Przepis art. 173 § 1 i 2 k.k.w. określa obowiązki kuratora zawodowego. Z kolei przepis art. 174 k.k.w. określa zakres działania kuratora społecznego, do którego…
- Sąd Okręgowy w Białymstoku, wyrok z , VIII Ka 158/14
…może zostać podjęta również na etapie postępowania związanego z wykonaniem zapadłego wyroku i to zarówno z urzędu, jak i inicjatywy kuratora (art. 173 § 1 i 2 kkw). Podobnie jako zdecydowanie nietrafne należy postrzegać sugestie apelującego, jakoby Sąd orzekł wobec oskarżonej obowiązek…
- Sąd Okręgowy w Białymstoku, wyrok z , VIII Ka 809/13
…wreszcie nie można zapominać o treści art. 74 § 2 kk, który umożliwia Sądowi wykonującemu orzeczenie z urzędu, bądź z inicjatywy kuratora (art. 173 § 2 pkt 5 kkw) w całym okresie próby rozszerzanie, zmianę bądź ustanawianie dodatkowych obowiązków probacyjnych, o jakich mowa w art. 72 § 1 pkt…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 173 (12)
Historia zmian
Bez zmian od 1 stycznia 2026 r.