Art. 102

Pokaż w całym akcie

Art. 102 Kodeksu karnego wykonawczego
Art. 102. Skazany ma prawo w szczególności do:
1) odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny;
2) utrzymywania więzi z rodziną i innymi osobami bliskimi;
3) korzystania z wolności religijnej;
4) otrzymywania związanego z zatrudnieniem wynagrodzenia oraz do ubezpieczenia społecznego w zakresie przewidzianym w odrębnych przepisach, a także pomocy w uzyskiwaniu świadczeń inwalidzkich;
5) kształcenia i samokształcenia oraz wykonywania twórczości własnej, a za zgodą dyrektora zakładu karnego do wytwarzania i zbywania wykonanych przedmiotów;
6) korzystania z urządzeń i zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych, radia, telewizji, książek i prasy;
7) komunikowania się z obrońcą, pełnomocnikiem, właściwym kuratorem sądowym oraz wybranym przez siebie przedstawicielem, o którym mowa w art. 42;
8) komunikowania się z podmiotami, o których mowa w art. 38 § 1;
9) zapoznawania się z opiniami, sporządzonymi przez administrację zakładu karnego, stanowiącymi podstawę podejmowanych wobec niego decyzji;
10) składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich;
11) prowadzenia korespondencji z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami państwowymi, organami samorządu terytorialnego, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Rzecznikiem Praw Dziecka oraz organami powołanymi na podstawie ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych dotyczących ochrony praw człowieka.

art. 102 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1307)

art. 102 k.k.w.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 26 listopada 2008 r., III CZP 103/08

   …każdego człowieka, w tym osoby pozbawionej wolności, należy do fundamentalnych zasad polskiego porządku konstytucyjnego, dlatego w art. 102 pkt 1 k.k.w. wymieniono prawo skazanego do odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz…

2. Sąd Najwyższy, postanowienie z 10 grudnia 2009 r., I KZP 25/09

   …w zakładzie penitencjarnym, przysługiwało prawo składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia na podstawie art. 102 pkt 10 k.k.w. (zob. Z. Świda: System skarg i odwołań według k.k.w. z 1997 r. [w:] Środki zaskarżenia w procesie karnym. Księga pamiątkowa ku czci prof.…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 10 maja 2012 r., IV CSK 473/11

   …karę pozbawienia wolności zamieszczone są między innymi w k.k.w., regulującym zasady i sposób wykonywania orzeczonych przez sądy kar. Przepisy art. 102, art. 110a, art. 135 k.k.w. określają prawa i obowiązku osób odbywających karę pozbawienia wolności oraz regulują uprawnienia i obowiązki…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 lutego 2012 r., IV CSK 276/11

   …nie może być poddana torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Prawa osadzonego przewidziane w art. 102 k.k.w. obejmują m.in. korzystanie z urządzeń i zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych, radia, telewizji, książek i prasy, zgodnie zaś z art. 135…

5. Sąd Najwyższy, postanowienie z 15 kwietnia 2010 r., II CZ 118/09

   …P. wniósł o zasądzenie kwoty 60 000 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych oraz pogwałceniem art. 102 pkt 9 k.k.w. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r. oddalił powództwo, a ponadto zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokat A. T.-G. kwotę 8…

6. Sąd Najwyższy, uchwała z 18 grudnia 2013 r., I KZP 18/13

   …jednostki redakcyjne art. 7 k.k.w. oraz art. 19 § 2 i 4 k.k.w., art. 42 § 2 w zw. z § 1 k.k.w., art. 74 § 3 k.k.w., art. 76 § 4 k.k.w., art. 102 pkt 10 k.k.w., art. 110 § 2f k.k.w., art. 141a § 5 k.k.w. oraz art. 144 § 5 k.k.w.) w żaden sposób zasady tej nie relatywizują. Słusznie zauważa jednak…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 19 kwietnia 2006 r., V CSK 193/05

   …Szpitalu, status osoby tymczasowo aresztowanej, a tym samym uprawnionej do świadczeń zdrowotnych finansowanych z budżetu państwa, przepisy art. 102 pkt 1 i 115 § 1 k.k.w. oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 grudnia 2001 r. mają bowiem zastosowanie tylko do osób faktycznie…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 maja 2012 r., I FSK 1186/11

   …zaskarżenia doręczonych postanowień. Pobyt w więzieniu nie oznacza zupełnej utraty kontaktu ze światem zewnętrznym. wskazuje na to art. 102 pkt 11 k.k.w., który stanowi, iż skazany, ma prawo w szczególności do prowadzenia korespondencji bez jej cenzurowania m.in. z organami państwowymi, a…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 26 marca 2024 r., III OSK 1474/22
10. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 3 marca 2015 r., I OSK 395/15

    …administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zarzut naruszenia art. 1 § 1, art. 249 § 3 pkt 3, art. 102 pkt 10 i art. 101 kkw nie zasługiwał na uwzględnienie. Art. 102 pkt 10 kkw stanowi o prawie skazanego do składania wniosków, skarg i próśb, a w…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 102 (392)

Historia zmian

Bez zmian od 1 stycznia 2026 r.