Art. 896

Pokaż w całym akcie

Art. 896 Kodeksu cywilnego
Art. 896. Darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze niewykonaną, jeżeli po zawarciu umowy jego stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych.

art. 896 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 896 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 24 czerwca 2004 r., III CZP 30/04

   …współdziałania obdarowanego w wykonaniu zobowiązania (art. 354 § 2 k.c.) nie oznacza wykonania lub współwykonania darowizny w rozumieniu art. 896 k.c. Artykuł 888 § 1 k.c. nie określa bliżej treści świadczenia darczyńcy, ograniczając się do ogólnego wskazania, że darczyńca zobowiązuje się do…

2. Sąd Najwyższy, wyrok z 3 kwietnia 2014 r., V CSK 289/13

   …który to przepis bezzasadnie został pominięty przez skarżącego. W szczególności Sąd drugiej instancji wyjaśnił, 14 że przepis zawarty w art. 896 k.c. budzi wątpliwości interpretacyjne odnośnie do tego, czy odwołanie darowizny może nastąpić w całości bądź części, w jakiej jej wykonanie nie…

3. Sąd Najwyższy, uchwała z 25 listopada 2005 r., III CZP 59/05

   …względów natury ekonomicznej i społecznej, które legły u jej podstaw, a które sprowadzały jej nieodwracalność wobec wyłączenia stosowania art. 896 i 898 k.c. Stanowisko przeciwne ma swe źródło w traktowaniu przyczyny prawnej umowy przekazania w decyzji o przyznaniu rolnikowi emerytury lub…

4. Sąd Najwyższy, postanowienie z 14 lutego 2014 r., II CSK 291/13

   …Sądu odwoławczego, że do oceny skuteczności odwołania przez skarżącego umowy renty ustanowionej bez wynagrodzenia znajduje zastosowanie tylko art. 896 k.c., albowiem jedynie ten przepis reguluje odwołanie darowizny niewykonanej. W konsekwencji, niezbędne było rozpoznanie podniesionego przez…

5. Sąd Najwyższy, uchwała z 16 grudnia 2015 r., III CZP 77/15
6. Sąd Najwyższy, wyrok z 29 września 2011 r., IV CSK 636/10

   …darowizny. Nie można bowiem odwołać darowizny, jeżeli umowa darowizny nie została zawarta. Zgodzić się jednak trzeba ze skarżącym, że z art. 896 k.c. – który zresztą w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania – bynajmniej nie wynika uprawnienie oferenta do odwołania oferty darowizny. Nie…

7. Sąd Najwyższy, wyrok z 26 czerwca 2013 r., II CSK 617/12

   …był ustaleniami poczynionymi przez Sąd Okręgowy, które zaakceptowane zostały przez Sąd Apelacyjny. W świetle tych ustaleń zarzut naruszenia art.896 k.c. nie jest uzasadniony. Do skutecznego odwołania darowizny na podstawie tego przepisu może dojść z wypadkach zupełnie wyjątkowych. W okresie…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 7 sierpnia 2024 r., III FSK 1148/23

   …do obłożenia tą daniną przysporzenia rzeczywistego i definitywnego. W ustawie – Kodeks cywilny przewidziano odwołanie darowizny niewykonanej (art. 896 k.c.), z powodu niedostatku darczyńcy (art. 897 k.c.) lub rażącej niewdzięczności obdarowanego (art. 898 § 1 k.c.). Okoliczności zwrotu darowizny w…

9. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z 1 sierpnia 2001 r., III SA 732/00

   …dochodu podatnika. Skoro do renty umownej ustanowionej bez wynagrodzenia stosuje się wprost przepisy o darowiźnie to również stosuje się art. 896 Kc, wedle którego renta może być w każdym czasie - w zakresie niewykonanym - odwołana, gdy ustanawiający rentę uzna, że jego stan majątkowy…

10. Sąd Apelacyjny w Krakowie, wyrok z 28 listopada 2014 r., I ACa 1171/14

    …wykonanie darowizny przy zachowaniu możliwości zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb. Tymczasem ciężar dowodu wystąpienia przesłanki z art. 896 k.c. zgodnie z art. 6 k.c. spoczywał na pozwanym. Oceniając zeznania świadka I. M. sąd I instancji wskazał, że nie dał im wiary co do możliwości…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 896 (46)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.