Art. 889

Pokaż w całym akcie

Art. 889 Kodeksu cywilnego
Art. 889. Nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia:
1) gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu;
2) gdy kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nienabyte.

art. 889 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 889 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 czerwca 2012 r., III CZP 29/12

   …się do bezpłatnego świadczenia 7 na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku, jeśli nie dotyczy bezpłatnych przysporzeń objętych art. 889 k.c. Przedstawiona analiza charakteru umowy przekazania gospodarstwa rolnego następcy określa cechy tej czynności prawnej, które różnią ją od…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 7 lutego 2014 r., III CZP 114/13

   …– świadczeniom spełnianym przez zobowiązanych w wykonaniu różnych umów (np. bezpłatne przysporzenie, do którego wyraźnie odwołuje się w art. 889 k.c.). Rodzi to pytanie, czy zaliczeniu na schedę spadkową podlegają tylko świadczenia spełnione przez spadkodawcę na rzecz uczestniczących w…

3. Sąd Najwyższy, wyrok z 9 sierpnia 2019 r., II CSK 353/18

   …Za niezasadny uznał Sąd Apelacyjny zarzut pozwanego, że powódka złożyła oświadczenie o odwołaniu darowizny po upływie terminu określonego w art. 889 § 3 k.c. Pozwany przyznał fakt utrzymywania znajomości z B. B. od 6 lat, ale fakt ten ukrywał przed żoną, zaprzeczał i dalej zaprzecza charakterowi…

4. Sąd Najwyższy, wyrok z 30 września 2010 r., I CSK 342/10
5. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 czerwca 2023 r., III CZP 106/22

   …świadczenia, nie daje jednak asumptu do uznania, iż każda czynność nieodpłatna jest darowizną. Należy bowiem zwrócić uwagę chociażby na art. 889 pkt 1 k.c., zgodnie z którym nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia: 1) gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy…

6. Sąd Najwyższy, wyrok z 21 maja 2009 r., V CSK 418/08

   …w zw. z art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 379 pkt 4 k.p.c. i art. 233 k.p.c., a także na naruszeniu prawa materialnego a to art. 888 k.c. oraz art. 889 pkt 2 k.c. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 stycznia 2008 r. i przekazanie sprawy do…

7. Sąd Najwyższy, postanowienie z 9 maja 2019 r., IV CSK 492/18

   …do majątku wspólnego nie stosuje się w drodze analogii przepisów regulujących odwołanie darowizny (art. 898 k.c.) co wynika z treści art. 889 pkt 1 k.c., wyjątku instytucji odwołania darowizny od zasady pacta sunt servanda, którego nie należy interpretować rozszerzająco, braku podstaw do…

8. Sąd Najwyższy, wyrok z 22 października 2015 r., IV CSK 743/14

   …przekonanie stron umowy, że świadczenie jednej strony jest odpowiednikiem świadczenia drugiej strony. Zważywszy na to oraz na treść art. 889 pkt 1 k.c., zgodnie z którym przepisy o darowiźnie nie mogą być stosowane w tych wypadkach, gdy zobowiązanie do bezpłatnego (formalnie) świadczenia…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25 czerwca 2008 r., II FSK 626/07

   …(art. 734 i nast. w związku z art. 750 k.c.), a nie przepisy o umowie darowizny. Powyższa uwaga ma doniosłe znaczenie ze względu na treść art. 889 pkt 1 k.c., zgodnie z którym nie stanowią darowizny bezpłatne przysporzenia, czyli korzyści, uzyskiwane nawet kosztem innej osoby, jeżeli są…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 czerwca 2010 r., II FSK 257/09

    …889 pkt 1 i 2 k.c. czy przypadkiem takie konkludentne (dorozumiane) zachowanie się L. M. nie mogło być uznane za inny rodzaj umowy. Zgodnie z art. 889 k.c. "nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia: 1) gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 889 (101)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.