Art. 716

Pokaż w całym akcie

Art. 716 Kodeksu cywilnego
Art. 716. Jeżeli biorący używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy, jeżeli powierza rzecz innej osobie nie będąc do tego upoważniony przez umowę ani zmuszony przez okoliczności, albo jeżeli rzecz stanie się potrzebna użyczającemu z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy, użyczający może żądać zwrotu rzeczy, chociażby umowa była zawarta na czas oznaczony.

art. 716 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795)

art. 716 k.c.

Orzecznictwo

1. Sąd Najwyższy, wyrok z 27 czerwca 2001 r., II CKN 601/00

   …spółkę działki nr 10/3 pod budowę drogi powinno być kwalifikowane jako umowa użyczenia. Umowa ta jednak przestała wiązać strony, stosownie do art. 716 k.c., gdy powodowa spółka w dniu 16 grudnia 1996 r. pisemnie wezwała Gminę do przekazania jej w zamian za działkę nr 10/3 innej działki. Od tej…

2. Sąd Najwyższy, uchwała z 21 grudnia 2006 r., III CZP 131/06
3. Sąd Najwyższy, postanowienie z 13 lipca 2007 r., III CSK 161/07

   …zajmował mieszkanie na podstawie łączącej strony umowy użyczenia. Powództwo zostało uwzględnione na podstawie art. 222 § 1 k.c. w zw. z art. 716 k.c. W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego pozwany jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazał kwotę 101 600 zł, a na wezwanie…

4. Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim, wyrok z 23 marca 2016 r., I C 927/14

   …z powodów nie przewidzianych w chwili zawarcia umowy, użyczający może żądać zwrotu rzeczy, chociażby umowa była zawarta na czas oznaczony – art. 716 kc. Umowa z dnia 01 kwietnia 1998 roku została zawarta na czas oznaczony – nieodpłatne, dożywotnie użyczenie spornego lokalu powodom przez…

5. Sąd Rejonowy w Sopocie, wyrok z 8 czerwca 2022 r., I C 201/21

   …bez tytułu prawnego, ponieważ powód A. R. (1) skutecznie wypowiedział pozwanej umowę użyczenia lokalu mieszkalnego. Zgodnie z przepisem art. 716 k.c. użyczający może żądać zwrotu rzeczy m.in. jeżeli stanie się mu ona potrzebna z powodów nieprzewidzianych przy zawarciu umowy użyczenia…

6. Sąd Okręgowy w Sieradzu, wyrok z 15 stycznia 2014 r., I Ca 470/13

   …jest także specjalny sposób ochrony jego interesów, polegający na możności odebrania rzeczy przed upływem terminu użyczenia. Zgodnie z art. 716 k.c. użyczający może żądać zwrotu rzeczy, jeżeli biorący używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy,…

7. Sąd Rejonowy w Świdnicy, wyrok z 20 grudnia 2013 r., I C 282/13

   …potrzebna użyczającemu także wtedy, gdy - z powodów nie przewidzianych w chwili zawarcia umowy - uzasadnione jest inne nią rozporządzenie (art. 716 k.c.)”. Sama zaś dopuszczalność wypowiedzenia takiej umowy, stosownie do wyroku SA w Krakowie z 2013.02.06 , sygn. I ACa 1370/12 LEX nr 1362750 ,…

8. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, zarządzenie z 18 stycznia 2022 r., I C 919/21

   …żądanie zwrotu rzeczy użyczonej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1989 r., sygn. akt III CZP 78/89, LEX nr 8985). Zgodnie z art. 716 k.c. jeżeli biorący używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową albo z właściwościami lub z przeznaczeniem rzeczy, jeżeli powierza rzecz innej osobie…

9. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, wyrok z 28 kwietnia 2021 r., VIII C 1094/20

   …art. 715 k.c., gdy biorący uczynił z rzeczy użytek odpowiadający umowie albo gdy upłynął czas, w którym mógł ten użytek uczynić. Przepis art. 716 k.c. stanowi z kolei, że jeżeli rzecz stanie się potrzebna użyczającemu z powodów nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy, użyczający może żądać…

10. Sąd Rejonowy w Gdyni, wyrok z 23 lipca 2020 r., I C 1139/18

    …i jak i terminowych uprawnienie do ich wypowiedzenia uważa się za normę bezwzględnie obowiązującą. W tym też kierunku powinna iść wykładnia art. 716 k.c., a więc w kierunku zapewniającym w większym stopniu ochronę użyczającego, a nie biorącego do używania. Czynności zarządu Wspólnoty w 2018 r.…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 716 (179)

Historia zmian

Bez zmian od 19 maja 2026 r.