Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2022 r., IV SO/Wr 3/22

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2022 r., IV SO/Wr 3/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV wniosku D.T. o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia oddalić wniosek o wymierzenie grzywny. 1

Uzasadnienie

2 W piśmie z dnia 4 lutego 2022 r. skarżący wystąpił o wymierzenie grzywny Wojewodzie D. w związku z niezastosowaniem się organu do obowiązku z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), tj. do obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Ponadto strona wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

3 W uzasadnieniu wskazano, że Wojewoda D. otrzymał skargę strony w dniu 14 grudnia 2021 r. i nie przekazał jej do Sądu w ustawowym terminie.

4 W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że skarga wpłynęła do Wojewody w dniu 14 grudnia 2021 r., za pośrednictwem platformy ePUAP, natomiast organ przekazał tę skargę do Sądu, również za pośrednictwem platformy ePUAP, w dniu 11 lutego 2022 r. Natomiast oryginał odpowiedzi na skargę

5 Dalej wyjaśniono, że przyczyną nieterminowego przekazania dokumentów było bardzo znaczne obciążenie Urzędu Wojewódzkiego we W., spowodowane przede wszystkim bardzo znaczną liczbą wniosków składanych przez cudzoziemców.

6 Zważywszy więc na trudną sytuację pracowników Urzędu i wspomnianą, ogromną liczbę załatwianych przez nich spraw Wojewoda wystąpił o oddalenie wniosku strony.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Wniosek o wymierzenie grzywny należało oddalić.

9 Stosownie do art. 54 § 1 i 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

10 Podnieść należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje zatem kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi. Termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest terminem instrukcyjnym. Zatem samo jego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108).

11 Zawarte w powołanym przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie przewidzianym w tym przepisie. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny w razie uchybienia przez organ terminowi określonemu w art. 54 § 2 ww. ustawy. Wymierzenie grzywny jest bowiem elementem władzy dyskrecjonalnej sądu, co oznacza, że w sytuacji, gdy skarga nie została przekazana przez organ w określonym w przepisie terminie, sąd ma wybór pomiędzy wymierzeniem grzywny (i określeniem jej wysokości) a odstąpieniem od jej wymierzenia. Zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna bowiem wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu jakim jest sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej.

12 Sąd podziela pogląd sformułowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2007 r. (sygn. akt I OSK 652/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA), zgodnie z którym, dla wymierzenia organowi administracji grzywny nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 p.p.s.a. nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny, lecz wymaga każdorazowego rozważenia przez Sąd, zasadności zastosowania omawianego środka. Innymi słowy ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi, nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 274/09, CBOSA).

13 W ocenie Sądu, przy niewątpliwym przekroczeniu przez organ przewidzianego w ustawie terminu przekazania skargi do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, okoliczności faktyczne sprawy nie uzasadniały wymierzenia organowi grzywny.

14 Skarga strony wpłynęła do organu w dniu 14 grudnia 2021 r., a zatem trzydziestodniowy termin na jej przekazanie mijał w dniu 13 stycznia 2022 r. Organ 11 lutego 2022 r. przekazał skargę strony do Sądu, za pośrednictwem platformy Epuap. W ocenie Sądu, miesięczne przekroczenie przez organ terminu przekazania skargi, jakkolwiek niewątpliwie nie powinno mieć miejsca, to jednak nie jest na tyle duże, by uzasadniało stosowanie środka represyjno-dyscyplinującego w postaci wymierzenia grzywny. W szczególności, biorąc pod uwagę znany Sądowi z urzędu fakt nadmiernego obciążenia organu ilością wpływających wniosków w sprawach cudzoziemców i związaną z tym komplikację obiegu dokumentów wynikającą z niewystarczających zasobów kadrowych i technicznych.

15 W sprawie trzeba też podnieść, że ostatecznie organ wypełnił ciążący na nim obowiązek ustawowy, a zatem podstawowy cel wniosku złożonego w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., jakim jest wymuszenie na organie przekazania akt do Sądu, został w sprawie zrealizowany.

16 Z tych wszystkich względów, żądanie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 ww. ustawy Sąd uznał za niezasadne.

17 W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji

18 -----------------------

19 3