Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2015 r., IV SAB/Wr 310/14

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2015 r., IV SAB/Wr 310/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T. O. na bezczynność D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. w przedmiocie wydania decyzji i wypłaty ekwiwalentu związanego z przejściem na emeryturę postanawia : odrzucić skargę.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 2 września 2014 r. T. O. (dalej: skarżący) zwrócił się do D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. (dalej: KW PSP we W.) za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w K. (dalej: KP PSP w K.), ze skargą na bezczynność KP PSP w K. w sprawie wypłaty ekwiwalentu związanego ze zwolnieniem ze służby. Wniósł o wypłatę zaległych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami.

3 Pismem z dnia 8 września 2014 r. KP PSP w K. przekazał pismo Skarżącego z dnia 2 września 2014 r. KW PSP we W. W piśmie poinformował przełożonego, że skarżący został zwolniony ze służby na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 6 ustawy 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1340) i na dzień zwolnienia wypłacono na jego konto osobiste w całości ekwiwalent za niewykorzystane urlopy.

4 Pismem KW PSP we W. z dnia 23 września 2014 r. poinformowano skarżącego o bezzasadności jego roszczeń, gdyż otrzymał należy mu ekwiwalent za niewykorzystane urlopy, prawo doń powstało z chwilą zwolnienia ze służby.

5 Pismem z dnia 22 października 2014 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność KW PSP we W. "w sprawie wydania decyzji i wypłaty ekwiwalentu związanego z przejściem na emeryturę". W motywach podał m.in., że odprawa o którą wniósł ma charakter zbliżony do wynagrodzenia i podlega zasadom rządzącym jego ochroną, wobec czego KW PSP we W. powinien wydać odpowiedni akt, określający termin wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.

6 W odpowiedzi na skargę KW PSP we W. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej lub odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wniosek o odrzucenie skargi motywowano tym, że KW PSP we W. rozpoznał skargę T. O. w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., gdyż obiektywnie nie mógł jej rozpoznać w ogólnym postępowaniu administracyjnym (ani jako organ I instancji, ani też organ odwoławczy), ponadto strona nie wszczęła środków zaskarżenia od decyzji, której wydanie było niedopuszczalne, co jednak oznacza, że nie spełniono jednej z przesłanek złożenia skargi do sądu administracyjnego.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

8 Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zapaść może na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 160 p.p.s.a.).

9 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a. Wynika ona także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.

10 Z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że przedmiotem postępowania administracyjnego była wskazana przez skarżącego bezczynność organu PSP w sprawie "wypłaty ekwiwalentu związanego ze zwolnieniem ze służby". W takim też przedmiocie było prowadzone postępowania przez organ. Natomiast przedmiotem skargi skarżący uczynił bezczynność organu w sprawie wypłaty ekwiwalentu związanego z przejściem na emeryturę, wskazując na odprawę regulowaną w art. 92 ustawy o PSP. Wobec tego, kierując się przedmiotem postępowania przed organem (ekwiwalent urlopowy) i przedmiotem skargi (ekwiwalent związany z przejściem na emeryturę), oraz tym, że w treści skargi nawiązuje się też do kwestii (ekwiwalentu) urlopowego, Sąd postanowił rozpoznać skargę, ze względu na oba wymienione świadczenia.

11 Wobec tego, że skarżący został zwolniony ze służby na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 6 ustawy o PSP, zakres należnych mu w związku z tym świadczeń określa art. 98 ust. 3 w związku z ust. 1 pkt 2 art. 38 ustawy o PSP. W myśl powołanego unormowania strażak zwolniony na podstawie art. 43 ust 3 pkt 6 otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe.

12 Prawo strażaka do uzyskania przedmiotowego świadczenia oraz jego wysokość wynikają z przepisu art. 98 ust. 3 w związku art. 98 ust. 1 pkt 2 oraz art. 105 ustawy o PSP. Treść wymienionych przepisów nie wskazuje na konieczność rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe w formie decyzji administracyjne. W ocenie Sądu posłużenie się przez ustawodawcę w art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o PSP sformułowaniem "otrzymuje" oznacza, że uprawnienia strażaka do wymienionych w powołanym przepisie świadczeń pieniężnych (w tym przedmiotowego ekwiwalentu) powstaje bezpośrednio z mocy ustawy. Tym samym do potwierdzenia nabycia przez skarżącego uprawnienia do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy nie zachodziła konieczność konkretyzacji normy prawnej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. W tym przypadku realizacja obowiązku załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej nastąpiła w drodze czynności materialno-technicznej podlegającej na wypłacie przysługującego skarżącemu świadczenia.

13 Wskazać natomiast należy na treść art. 111a przywołanej ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r., zgodnie z którym sprawy dotyczące roszczeń majątkowych o świadczenia pieniężne wynikające ze stosunku służbowego strażaków rozstrzygają sądy pracy. W ocenie Sądu dyspozycja cytowanego unormowania niewątpliwie obejmuje przedmiotowy ekwiwalent. Trzeba bowiem podkreślić, że wspomniany art. 111a tego aktu umieszczony został przez ustawodawcę w Rozdziale 9 zatytułowanym "Uposażanie i inne świadczenia pieniężne strażaków", co wskazuje, że odnosi się on właśnie do świadczeń, które zostały w nim wymienione. Świadczeniami tymi są uposażenie strażaka składające się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków przewidzianych w art. 87 ust. 1 wskazanej ustawy, a nadto inne świadczenia, których katalog zawarty został w art. 93 omawianej regulacji, czyli: zasiłek na zagospodarowanie, nagrody oraz zapomogi, nagrody jubileuszowe, dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie zadań zleconych wykraczających poza obowiązki służbowe, rekompensata pieniężna za przedłużony czas służby, o którym mowa w art. 35 ust. 9, należności za podróże i przeniesienia służbowe oraz świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby (por. odpowiednio wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 września 2014 r., III SA/Łd 542/14, zamieszczony w CBOSA).

14 W świetle zaprezentowanych rozważań prawnych uznano, że właściwym do rozpoznania skargi w sprawie wypłaconego skarżącemu świadczenia w postaci ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, jeżeli skarżący kwestionuje np. jego wysokość jest sąd powszechny.

15 W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w tej części skargi orzeczono jak w sentencji.

16 Co się tyczy żądania wydania decyzji i wypłaty ekwiwalentu związanego z przejściem na emeryturę to należy przede wszystkim skonstatować, że stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na:

17 1. decyzje administracyjne;

18 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

19 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;

20 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

21 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

22 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

23 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

24 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

25 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.

26 Celem wprowadzenia przez ustawodawcę do systemu polskiego prawa instytucji skargi na bezczynność była ochrona uprawnień jednostki do żądania od organu zachowania gwarantowanego jednostce prze przepis prawa. Skarga ta stanowi zatem narzędzie, przymuszające organ do podjęcia żądanego działania. Należy jednak zauważyć, że w aktach sprawy brak dowodu, z którego wynikałoby, że kwestia przyznania skarżącemu odprawy pieniężnej, w ogóle była przedmiotem sformalizowanego wniosku skarżącego do właściwego organu i przedmiotem postępowania przed tym organem. Przedmiotem jego wniosku były objęte jedynie "ekwiwalenty związane ze zwolnieniem ze służby", które są rodzajowo innym świadczeniem, niż "odprawy", zaś organ wypowiedział się jedynie w sprawie przedmiotowego ekwiwalentu za urlop.

27 W związku z tym, jeżeli zdaniem skarżącego, organ – mimo obowiązku prawnego – pozostawał w bezczynności w sprawie wyliczenia i wypłacenia skarżącemu odprawy pieniężnej, to przede wszystkim powinien był wnieść do właściwego organu(organu I instancji) stosowny wniosek. Wniosek taki musi dotrzeć do organu, aby można było uznać, że postępowanie w sprawie przyznania tego świadczenia zostało wszczęte. Tylko zatem skuteczne złożenie wniosku o przyznanie (wypłatę) przedmiotowej odprawy może stanowić podstawę formalnego i ewentualnie merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania tego wniosku.

28 Za niedopuszczalne należy również uznać zawarte w skardze wnioski, w których skarżący domaga się, by Sąd zobowiązał Komendanta Wojewódzkiego PSP do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w przedmiotowej sprawie, oraz zobowiązał Komendanta Powiatowego PSP w K. do wypłaty skarżącemu ekwiwalentu oraz odsetek za zwłokę. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo Ustroju Sądów Administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

29 Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania (zaniechania) organu nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego jej załatwienia, lecz jedynie może skontrolować (ocenić) działanie tego organu. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w sprawie.

30 Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.