Art. 43

Pokaż w całym akcie

Art. 43 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
Art. 43.
1. Zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie.
2. Strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach:
1) orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby;
2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej;
3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby;
4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne;
5) zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia – w terminie do 3 miesięcy;
6) utraty obywatelstwa polskiego.
3. Strażaka można zwolnić ze służby w przypadkach:
1) (uchylony)
2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w ust. 2 pkt 4;
3) (uchylony)
4) likwidacji jednostki albo jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie strażaka za jego zgodą do innej jednostki lub na inne stanowisko nie jest możliwe;
4a) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;
5) z innych niż określone w pkt 2–4a ważnych przyczyn, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych;
6) upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby;
7) dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badania, o których mowa w art. 42 ust. 2b, lub niepoddania się im, albo w przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na obserwację w podmiocie leczniczym, w przypadku wyrażenia zgody przez strażaka, chyba że skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło na wniosek strażaka.
4. W przypadkach określonych w ust. 3 pkt 4 zwolnienie następuje po upływie 6 miesięcy, a w odniesieniu do służby przygotowawczej po upływie 3 miesięcy, od dnia ogłoszenia decyzji o likwidacji jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej albo jej reorganizacji.
5. Zwolnienie strażaka ze służby na podstawie ust. 3 pkt 5 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej, reprezentującej danego strażaka.

art. 43 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1312)

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 9 listopada 2009 r., I OSK 354/09

   …ocenie sądu kasacyjnego. Zamierzonego skutku nie mógł też odnieść wytyk niewłaściwego zastosowania art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 96, poz. 667 ze zm. – dalej powoływanej jako ustawa o PSP) w związku z § 12 ust. 1…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 14 lipca 2022 r., III OSK 1956/21

   …dopuszczalność podejmowanych rozstrzygnięć organu administracyjnego należy oceniać według zobiektywizowanych kryteriów, przewidzianych w art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawo o PSP, nie zaś według subiektywnych odczuć skarżącego w zakresie terminu zwolnienia ze służby. Istotna jest jedynie wola…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 18 listopada 2011 r., I OSK 631/11

   …lub powinny mieć w sprawie zastosowanie. Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja w przedmiocie odmowy zmiany decyzji wydanej na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 a nie 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Ten ostatni przepis nie miał w sprawie zastosowania, a zatem zarzut jego…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 19 listopada 2021 r., III OSK 4676/21

   …z [...] listopada 2016 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1123 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą o PSP"), a zatem nie orzekał w granicach (w…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 15 czerwca 2010 r., I OSK 1705/09

   …r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art.145 § 1 pkt.2 P.p.s.a., art.1 pkt.1, art.138 § 1 pkt.1, art.156 § 1 i art.158 K.p.a. w zw. z art.43 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2009r, Nr 12, poz. 68)". Prokurator nie wyjaśnił przy tym ani…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 22 marca 2019 r., I OSK 1573/17

   …odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Wobec powyższego należy przejść do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 3 pkt 3 w zw. z art.43 ust.1 ustawy o PSP. Jak wynika z brzmienia tych przepisów zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 3 lutego 2016 r., I OSK 2985/15

   …z dnia [...] lutego 2014 r. orzekł o zwolnieniu T. O. ze służby z dniem 28 lutego 2014 r. na podstawie art. 43 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 ze zm.; dalej jako "ustawa o PSP"). [...] Komendant Wojewódzki PSP [...] po…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 27 października 2011 r., I OSK 504/11

   …reprezentowany przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 31 w zw. z art. 37c oraz art. 43 i art. 43a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przeniesienie…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 25 maja 2022 r., III OSK 1394/21

   …Główny Państwowej Straży Pożarnej zwolnił A.W. ze służby w PSP z dniem 31 stycznia 2018 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 43 ust. 3 pkt 6 oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1204 ze zm., dalej…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 10 maja 2019 r., I OSK 38/18

    …zwolnienia [...] W.N. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 15 grudnia 2016 r. w oparciu o art. 43 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1204, dalej w skrócie "ustawa o PSP"). Decyzji organu pierwszej instancji na…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 43 (69)

Historia zmian

Bez zmian od 9 września 2025 r.