Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 października 2014 r., IV SA/Wr 292/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 października 2014 r., IV SA/Wr 292/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : st. sekretarz sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi C. H. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...]nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm ), po rozpatrzeniu odwołania K.B. od decyzji Wójta Gminy L.P. z dnia [...]" nr [...]orzekającej o odmowie wymeldowania C.H. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości B., gm.L., Wojewoda D. uchylił w/w decyzję organu I instancji w całości i orzekł o wymeldowaniu C.H..

3 Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie wymeldowania C.H. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr 20 w miejscowości B., gm. L., wszczęte zostało przez Wójta L.P. w dniu 19 września 2013r. Fakt niezamieszkiwania przez zainteresowanego w spornym lokalu wskazany został przez K.B., właścicielkę nieruchomości, która oświadczyła, że C.H. opuścił miejsce stałego zameldowania 10 lat temu. Obecny stan lokalu nie pozwala w jej ocenie na przebywanie w nim kogokolwiek. Zgodnie z jej wiedzą wymieniony przebywa pod adresem: ul. W. w L..

4 W dniu 26 września 2013r. zeznania do protokołu złożył C.H., wyjaśniając, że nadal na stałe zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, "nocuje, posiada klucz do drzwi wejściowych do budynku mieszkalnego". Przyznał, że od 10 lat przebywa czasowo w mieszkaniu przy ul. W. [...]w L., m.in opiekując się wnuczkami: W. i M.. Dodał też, że nocuje zarówno w tym lokalu, jak i miejscu zameldowania. W B. - miejscu stałego zameldowania - posiada swoje "ubrania, buty".

5 Pismem z dnia 27 września 2013r. organ I instancji zwrócił się z zapytaniem do Policji w L. o sprawdzenie i poinformowanie, czy C.H. zamieszkuje w lokalu nr w miejscowości B.. W odpowiedzi organ wskazał, że w/w nie zamieszkuje pod danym adresem, nikomu też nie jest znane miejsce jego aktualnego pobytu.

6 W dalszych czynnościach wyjaśniających do protokołu przesłuchano: M.G. i Z.R., zamieszkałych w okolicy. Pierwszy ze świadków zeznał, że nie wie, czy nieruchomość jest zamieszkała, natomiast samego zainteresowanego widział około 2- 3 lata temu. Z kolei drugi z w/w świadków oświadczył, że budynek nie jest zamieszkały przez nikogo. Dodał przy tym, że od około 4-5 lat nie widział nikogo w okolicy posesji.

7 W dniu 29 października 2013r. przeprowadzone zostały przez organ I instancji oględziny przedmiotowego lokalu, podczas których ustalono, że znajduje się tam wiele rzeczy, niekoniecznie należących jedynie do zainteresowanego, czy też niezbędnych w/w do codziennej egzystencji. Co istotne, to zdjęty został licznik energii elektrycznej, zaś do budynku podłączona jest woda z sieci gminnej, "ale nieczynna, brak kanalizacji". W miejscu tym nie ma również żadnych sanitariów (brak łazienki, ubikacji). Jedynie do pokoju na piętrze doprowadzona została energia elektryczna od sąsiada – P.D...

8 W dniu 5 listopada 2013r. zeznania złożył P.D.., ośwaidczając, że "od ok. 3 tygodni Pan C.H. korzysta z energii elektrycznej przewodem". Od kiedy świadek pamięta widywał w okolicy zainteresowanego, według niego wymieniony "jest bardzo często i nocuje wewnątrz budynku".

9 Następnie organ I instancji przesłuchał do protokołu kolejnych świadków. I tak H. R. i M. W. stwierdzili wespół, że widują C.H. w okolicy przedmiotowej posesji. Z kolei ponownie przesłuchany Z. R. dodał, że budynek "robi wrażenie zamieszkałego". Żadna z powołanych do protokołu osób nie była w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy zainteresowany zamieszkuje w tym miejscu na stałe, czy nie.

10 Po dokonaniu powyższych ustaleń, działając w myśl art. 10 k.p.a. wezwał strony do zapoznania się z materiałem dowodowym, dając jednocześnie możliwość wniesienia ewentualnych uwag bądź żądań.

11 Następnie, zgodnie z art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzją z dnia [...]nr [...]Wójt L.P. orzekł o odmowie wymeldowania C.H. z miejsca dotychczasowego pobytu stałego w lokalu nr [...] w miejscowości B., gm. L..

12 Od przedmiotowego rozstrzygnięcia, z zachowaniem stosownych terminów, K. B. wniosła odwołanie.

13 W oparciu o przedstawiony wyżej stan faktyczny organ II instancji stwierdził, że rozpoznając przedmiotową sprawę zważył, iż organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie lokalu jest zatem podstawową przesłanką, której zaistnienie rodzi obowiązek danej osoby zainicjowania postępowania o wymeldowanie z lokalu lub też może doprowadzić do wymeldowania na skutek wniosku złożonego przez inną osobę, a nawet z urzędu. Brak ustawowej definicji pojęcia opuszczenia lokalu spowodował, że stało się ono przedmiotem licznych orzeczeń i komentarzy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter stały i jest dobrowolne (por. wyroki: z dnia 29 kwietnia 2001 r. sygn. V SA 3169/00; z dnia 21 marca 2001 r. sygn. akt V SA 2950/00).

14 Dalej organ stwierdził, że dla właściwego zrozumienia istoty sprawy należy wyjaśnić, co rozumie się pod pojęciem "miejsca stałego pobytu". Zdaniem organu, będzie nim lokal, w którym osoba fizyczna stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, podejmuje wizyty członków rodziny i znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. W sytuacji zatem, gdy ktoś opuszcza swoje miejsce stałego pobytu, czyli przestaje w nim realizować wymienione funkcje życiowe, a nie zgłasza powyższego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu.

15 Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że C.H. przedmiotowego lokalu nie wykorzystuje do stałego w nim zamieszkiwania, przebywa w nim jedynie sporadycznie. Zeznające w sprawie osoby potwierdziły, że dopiero od pewnego czasu wymieniony częściej widywany jest pod tym adresem. M. W., przesłuchany w dniu 19 listopada 2013 r. zeznał wręcz: "Budynek od około 2 miesięcy sprawia wrażenie bardziej zamieszkałego". Organ wskazał przy tym, że wszczęcie postępowania niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 19 września 2013 r., a więc w dwa miesiące przed przesłuchaniem wskazanego wyżej świadka. Jasnym i oczywistym zdaje się więc w ocenie organ odwoławczego domniemanie, że częstotliwość pobytu wymienionego w miejscu stałego zameldowania zwiększyła się po zainicjowaniu sprawy o jego wymeldowanie. Organ podkreślił, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż sporadyczne przebywanie w mieszkaniu, przechowywanie rzeczy, nawet odbieranie korespondencji nie mogą świadczyć, że dana osoba przebywa w lokalu z zamiarem stałego pobytu (por.wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013r sygn. akt II OSK 1938/11). Jak wskazano powyżej miejsce stałego pobytu to miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe. Opuszczenie lokalu nie musi być natomiast połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Pozostawienie rzeczy nawet o charakterze osobistym nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu. Organ wskazał, że wprawdzie w opisanym wyżej mieszkaniu znajdują się co prawda rzeczy, jak meble, czy ubrania, niemniej jednak nie stanowią one dla odwołującego rzeczy niezbędnych do codziennej egzystencji. Przez zamieszkiwanie należy rozumieć skoncentrowanie w danym miejscu zwykłych czynności dnia codziennego, nocowanie oraz ześrodkowanie innych interesów życiowych. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wykonywanie podstawowych czynności życiowych w warunkach współczesnego życia tak w mieście, jak na wsi, bez dostępu do wody, gazu i prądu nie jest możliwe. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone oględziny przedmiotowego lokalu wykluczają możliwość jego użytkowania dla potrzeb mieszkaniowych. Świadczy o tym jego kondycja techniczna, brak jest chociażby bieżącej wody czy centralnego ogrzewania. Mieszkanie - co równie istotne - nie posiada żadnych urządzeń sanitarnych, w tym przede wszystkim pozbawione jest łazienki czy toalety.

16 Stąd zdaniem organu, oświadczenie odwołującego się, iż w spornym lokalu koncentruje się jego centrum życiowe - wedle przywołanego powyżej - zdaje się nie być racjonalnym i nie odpowiada zasadom logiki. A nie można uznać za przesłankę warunkującą dalsze utrzymywanie meldunku faktu przychodzenia do lokalu, nawet regularnego i odbierania korespondencji. Fakt pozostawienia w lokalu swoich rzeczy, czy dorobku życia nie prowadzi do wniosku, że przesłanka opuszczenia nie została spełniona. Jeżeli bowiem przez faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu rozumie się koncentrowanie tam swoich spraw życiowych, to pozostawienie w tym lokalu rzeczy bez spełniania w nim podstawowych funkcji związanych z bytowaniem nie może prowadzić do odmiennego wniosku niż ten, że nastąpiło faktyczne opuszczenie mieszkania .

17 W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Ustalając, czy opuszczenie spornego lokalu miało charakter dobrowolny, należy uwzględnić przyjęty w orzecznictwie pogląd, że przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Nie mają tu wpływu przyczyny, z powodu których dana osoba nie przebywa w miejscu zameldowania. Organy administracji publicznej mogą jedynie - przy ocenie trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu - rozważać charakter i czas podjęcia środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu (domu) i powrotu do niego. Sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania (por.wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt II IV SA/Po 310/13).

18 W niniejszej sprawie wykazane zostało w ocenie organu odwoławczego w sposób niewątpliwy, że C.H. nie koncentruje centrum swoich życiowych interesów w lokalu nr [...] w miejscowości B., jako, że w miejscu tym pojawia się jedynie sporadycznie (tak też zeznali powołani w sprawie świadkowie). Sam C.H. przyznaje, że, cyt.: "od 10 lat przebywa czasowo w L. przy ul. W. nr[...]". Zgodnie zaś z ustaleniami poczynionymi przez organ w lokalu przy ul. W. [...]w L. (miejscu, w którym wymieniony przebywa od 10 lat i jak twierdzi - jedynie czasowo i jedynie opiekuje się wnuczkami - oświadczenie zainteresowanego z dnia 26 września 2013 r.) zameldowana jest na stałe B. H., żona zainteresowanego. Domniemać można wobec powyższego, że pobyt wymienionego pod tym adresem nie jest związany jedynie z potrzebą stanowienia opieki nad wnuczkami, ale z tworzeniem w tym miejscu ośrodka rodzinnych spraw. Co nie mniej istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie to fakt przebywania pod tym adresem już od 10 lat. Tak długi okres - w osądzie organu II instancji - nie może uznany być jedynie za miejsce pobytu czasowego. Dokonanie takiej konkluzji byłoby sprzeczne z doświadczeniem życiowym i logiką postępowań o wymeldowanie. Organy administracji mają obowiązek utrzymywać ewidencję ludności w stanie odpowiadającym rzeczywistości. Nie może ostać się wiec w niej zapis, że wymieniony nadal stale zamieszkuje w spornym lokalu, gdy w rzeczywistości przebywa pod tym adresem wybitnie sporadycznie. Fakt, że od pewnego czasu wymieniony widywany jest w miejscu stałego zameldowania częściej nie podważa wyrażonego wyżej stanowiska, szczególnie gdy sam zainteresowany oznajmił, że w innym miejscu zamieszkuje od 10 lat.

19 Co prawda strona jako powód absencji w miejscu stałego zameldowania wskazuje konieczność opiekowania się zamieszkałymi w lokalu przy ul. W. [...]w L. wnuczkami, lecz w ocenie organu II instancji wymieniony tam właśnie faktycznie skoncentrował swoje życie. Jak wyżej podkreślono, w miejscu tym zameldowana na pobyt stały jest jego żona, a w miejscu w którym obecnie zameldowany jest na stałe, przebywa jedynie sporadycznie.

20 Organ podkreślił przy tym, że przy ocenie, gdzie znajduje się centrum życiowe, bierze się pod uwagę całokształt okoliczności zaistniałych w danej sprawie. Sam fakt, że w określonym mieszkaniu znajdują się pewne rzeczy należące do danej osoby, czy też przebywa ona w nim okazjonalnie, nie może jeszcze przesądzać określonego rozstrzygnięcia w sprawie.

21 W konsekwencji powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wadliwie zinterpretował zasady wyrażone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy, przyjmując, że pobyt C.H. poza miejscem stałego zameldowania ma charakter tymczasowy oraz, że wolą jego nie jest faktyczne opuszczenie tego miejsca. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego świadczy upływ czasu, tj. okres pozostawania poza miejscem dotychczasowego pobytu, który w przypadku zainteresowanego wynosi już 10 lat. O dobrowolności opuszczenia mieszkania - drugiej z niezbędnych do udowodnienia przesłanek w postępowaniu - świadczy natomiast niepodyktowana żadnym przymusem wola zmiany miejsca pobytu i przeniesienie życia do innego lokalu. C.H. nie mieszka w miejscu zameldowania, zaś obowiązkiem organów administracji jest dążenie do wyeliminowania z ewidencji błędnych wpisów o miejscu pobytu osoby. Zameldowanie nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, wymeldowanie natomiast nie jest synonimem utraty uprawnień do niego.

22 Ogół zgormadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego był w ocenie organu odwoławczego - wystarczający do wydania końcowego rozstrzygnięcia sprawy, niemniej jednak nie został oceniony prawidłowo. Przedstawione dokumenty, zeznania sąsiadów, czy wreszcie oświadczenie złożone przez samego zainteresowanego dowiodły w zupełności, że wymieniony od 10 lat zamieszkuje w lokalu, w którym zameldowana jest również jego żona, nie zaś w miejscu stałego zameldowania. Fakt okazjonalnych wizyt w miejscu zameldowania - o wiele częstszych po wszczęciu postępowania o wymeldowanie - prowadzi do słusznego wniosku, że jest to lokal jedynie sporadycznego przebywania, nie zaś zamieszkiwania na stałe, z wolą koncentracji wszystkich spraw życiowych. Powyższa konkluzja wywiedziona została też z samego stanu technicznego przedmiotowego lokalu, który pozbawiony został wszelkiej energii elektrycznej czy też podstawowych sanitariów, a to - szczególnie w okresie jesienno - zimowym - zasadnie podważa twierdzenia strony o możliwości dalszej, swobodnej w nim egzystencji. Skoro - jak wywiedziono już wcześniej - pobyt stały w lokalu charakteryzuje się m.in zamieszkiwaniem, nocowaniem, spożywaniem posiłków, wypoczywaniem, przyjmowaniem wizyt członków rodziny lub znajomych, trudno dać wiarę wymienionemu, że miejsce pozbawione podstawowych mediów faktycznie jest dlań stałym miejscem pobytu. W związku z powyższym orzeczono jak wyżej.

23 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł C.H.. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegającego na błędnej interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego, skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że jako nieuprawnione należy uznać przyjęcie, że skarżący nie przebywa w miejscu zameldowania. Zdaniem skarżącego - z zeznań sąsiadów tj. P.D.., H. R., M. W. w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wynika, że na stałe przebywa w miejscu stałego zameldowania. Również Z. R. potwierdził fakt przebywania skarżącego w miejscu stałego zameldowania, gdy zeznania świadka M.G. zostały jednostronnie niekorzystnie zinterpretowane przez organ odwoławczy. Skarżący zauważył przy tym, że sąsiedzi zamieszkują posesje w znacznym stopniu oddalone od miejsca jego zamieszkania, dlatego nie są w stanie stwierdzić np. jak często nocuje w zamieszkiwanej przez niego nieruchomości.

24 Skarżący stwierdził, że decyzja Wojewody jest sprzeczna z faktami oraz zasadami współżycia społecznego, nie uwzględnia bowiem, że adres jego zamieszkania jest tożsamy z miejscem jego urodzenia oraz tego, że od kilkudziesięciu lat zajmuje się budynkiem oraz jego otoczeniem, dba o drzewa, krzewy. Bez jego zaangażowania budynek uległby degradacji. Jak zaś wynika z zeznań w/w świadków aktywnie uczestniczy w życiu miejscowej społeczności, jest rozpoznawany oraz akceptowany.

25 Skarżący podniósł także, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę faktu emocjonalnego związania z miejscem zamieszkania (zameldowania), gdy przebywanie na terenie wiejskim korzystnie wpływa na stan Jego zdrowia.

26 Zdaniem skarżącego, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie wykazano, że skarżący w jakikolwiek sposób naruszył, postanowienia ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w szczególności zapisy art. 10 ust. 1 ustawy. Ocena organu II instancji, że skarżący koncentruje swoje życie w miejscu tymczasowego zamieszkania przy ul. W. [...]jest pozbawiona podstaw faktycznych i prawnych. Nadto zarzucił, że organ II instancji nie wziął pod uwagę aktualnej sytuacji rodzinnej, jako, że w przypadku wymeldowania skarżącego ze stałego miejsca pobytu stanie się osobą bezdomną, ponieważ zamieszkiwanie w L. ma charakter czasowy i jest uzależnione od dobrej woli małżonki, z którą od dłuższego czasu pozostaje w konflikcie.

27 Z uwagi na powyższe wniesiona skarga w ocenie skarżącego jest uzasadniona pod względem faktycznym i prawnym.

28 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

29 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

30 Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

31 Działając zaś w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

32 Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

33 Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

34 Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była ocena legalności decyzji Wojewody D.ego z dnia[...]. - uchylająca w całości decyzję organu I instancji i orzekająca o wymeldowaniu C.H. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr 20 w miejscowości B., gm.L..

35 Istotne jest przy tym, że jako podstawę rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją z dnia 5 lutego 2014r., organ odwoławczy przyjął przepis art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, dalej "k.p.a.", w związku z art. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.).

36 Niewątpliwe jest w sprawie, że zaskarżona decyzja jest decyzją merytoryczną reformacyjną wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który to przepis daje organowi II instancji możliwość uchylenia decyzji organu I instancji w całości lub części i w tym zakresie samodzielnego orzeczenia co do istoty sprawy. Jednakże zastosowanie instytucji reformacji i związanego z tym orzeczenia przez organ odwoławczy co do istoty sprawy ograniczone jest łącznym zaistnieniem dwóch przesłanek. I tak po pierwsze, organ odwoławczy kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, co w istocie oznacza, że rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego nie jest zgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji, a po drugie nie ma wątpliwości co do ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy, czyli, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w myśl art. 136 k.p.a.

37 W okolicznościach niniejszej sprawy, opisane wyżej przesłanki zostały spełnione, a potwierdza to analiza akt niniejszej sprawy, która pozwala Sądowi na stwierdzenie, że wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy z należytą starannością i wnikliwością dokonał właściwej oceny zgromadzonego w sprawie przez organ I instancji materiału dowodowego, czyniąc to zgodnie z art.80 k.p.a., a także w sposób prawidłowy wyjaśnił, na jakich dowodach zebranych w sprawie oparł swoje rozstrzygnięcie (art. 107 § 3 k.p.a.), co oznacza, że zapadła w postępowaniu odwoławczym zaskarżona decyzja jest w pełni zasadna .

38 Wprawdzie organ odwoławczy wydając w/w decyzję reformatoryjną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i orzekając o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego, oparł się wyłącznie (i co jest w sprawie niesporne) na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji, tym niemniej przeprowadzona przez organ odwoławczy bardzo szczegółowa analiza tegoż materiału dowodowego, pozwoliła temuż organowi na trafne wyciągniecie wniosku, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. przesłanka dobrowolności i trwałości opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego (zameldowania).

39 Jak to już wyżej Sąd zauważył, podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił w/w art. 15 ust. 2 ustawy, w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż kluczową przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest opuszczenie przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się.

40 Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art.6 ust.1 w/w ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem miejscem pobytu stałego osoby, jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe osoby. Zamieszkiwanie w danym lokalu polega zaś na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb socjalnych.

41 Z kolei przesłanka opuszczenie miejsca pobytu stałego, warunkującą w świetle art. 15 ust. 2 w/w ustawy wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania, spełniona jest wówczas, gdy dana osoba fizyczne nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby koncentracji spraw życiowych w innym miejscu.

42 Podkreślić w tym miejscu należy, że na bazie cyt. wyżej przepisu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności (...), utrwalił się pogląd, zgodnie z którym obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organa władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich. I tak w wyroku z dnia 27 maja 2002r., sygn. akt K 20/01 Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie "uprawnienie" do lokalu, zaś ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu (publ. OTK ZU A 2002/3/34).

43 Tym samym Sąd w pełni podziela pogląd organu odwoławczego, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego ma charakter ewidencyjny i potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny. W świetle art. 15 ust. 2 omawianej ustawy, jedyną przesłanką zatem warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest ustalenie przez organ administracji publicznej faktycznego opuszczenia miejsca zameldowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania w rozumieniu w/w przepisu jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne w tym znaczeniu, że nie może być wynikiem bezprawnego działania osób trzecich (wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2006/09, Lex nr 953002; wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2010 r., II OSK 1455/09, Lex nr 737708).

44 W świetle powyższych ustaleń, zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy, z punktu widzenia zaistnienia bądź nie przesłanki do wymeldowania skarżącego z miejsca stałego pobytu, uzasadniał dokonaną przez organ odwoławczy trafną ocenę prawną. Przyjąć zatem należało, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że zgromadzony w sprawie przez organ I instancji materiał dowodowy jest wystarczający do ostatecznego, reformatoryjnego rozstrzygnięcia sprawy, w konsekwencji czego wydanie wydane rozstrzygnięcie oparte zostało na właściwie ocenionym materiale dowodowym.

45 Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący od 10 lat nie przebywał na stałe w domu nr 20 w miejscowości B., gm.L., a jedynie w ostatnim okresie odwiedzał go okazjonalnie.

46 W świetle zeznań świadków przesłuchanych w sprawie oraz wyjaśnień stron zainteresowanych w pełni podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że skarżący od wielu lat faktycznie nie mieszka i nie koncentruje swoich spraw życiowych w domu przy ul. nr 20 w miejscowości B., a jedynie w ostatnim okresie zintensyfikował swój kontakt z tym miejscem, co ma zapewne związek z powzięciem informacji o wszczęciu postępowaniem o wymeldowanie.

47 Powyższe dodatkowo potwierdza dowód z przeprowadzonych w dniu 29 października 2013r. oględzin przedmiotowego lokalu i ustalenia stanu technicznego tegoż lokalu (k.27), gdzie ujawniony stan techniczny ( brak dostępu do wody, gazu, prądu jak i brak urządzeń sanitarnych), jak trafnie przyjmuje organ odwoławczy, praktycznie uniemożliwiał w nim zamieszkiwanie.

48 Oceniając zaistnienie w sprawie przesłanek warunkujących wymeldowanie skarżącego z miejsca stałego zameldowania należało także rozstrzygnąć czy to fizyczne nieprzebywanie od kilku lat skarżącego w spornym lokalu jest wynikiem jego woli koncentracji własnych spraw życiowych w innym miejscu.

49 Sąd w pełni podzielił w tym względzie stanowisko organu odwoławczego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na tę okoliczność, albowiem jak sam przyznaje, miejsce stałego pobytu opuścił blisko 10 lat temu, wyjaśniając choćby w złożonym oświadczeniu w dniu 26 września 2013r., że od 10 lat przebywa czasowo w L. przy ul.W. , celem sprawowania opieki nad wnuczkami.

50 Istotne jest przy tym i okoliczności tej nie kwestionuje skarżący, że w w/w lokalu w L. przy ul.W. zamieszkuje i jest tam zameldowana małżonka skarżącego B. H..

51 Również istotną okolicznością jest to, iż na pytanie Sądu, skarżący na rozprawie w dniu 23 października 2014r. oświadczy, że wnuki są w wieku 3 lat i 7 lat.

52 Powyższe ustalenie dodatkowo pozwala na stwierdzenie przez Sąd, że zasadnie organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, iż stałe miejsce pobytu opuścił ponad 10 lat temu czasowo z powodu sprawowania opieki nad wnukami.

53 Jak to już wyżej Sąd zauważył, zameldowanie w określonym miejscu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu określonej osoby w tym lokalu. W związku z tym, skoro okoliczności faktyczne sprawy potwierdziły, że skarżący swoje sprawy życiowe skoncentrował w sposób dobrowolny i trwały w innym miejscu niż miejsce stałego pobytu (zameldowania), to obowiązkiem organu ewidencyjnego było doprowadzenie do sytuacji, w której stan prawny będzie zgodny ze stwierdzoną sytuacją faktyczną. Istotą bowiem postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego jest spowodowanie, aby stan faktyczny odpowiadał danym ewidencyjnym.

54 Stąd nie mają znaczenia dla sprawy o wymeldowanie wszelkie kwestie sporne pomiędzy skarżącym a wnioskodawczynią dotyczące cywilnoprawnych roszczeń pomiędzy nimi co do przedmiotowej nieruchomości. Rolą organu administracji publicznej w takim postępowaniu było jedynie ustalenie, czy doszło do opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu i czy ma ono charakter trwały oraz dobrowolny.

55 Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż w przypadku skarżącego wystąpiły wszystkie przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, uzasadniające wymeldowanie z dotychczasowego miejsca pobyt stałego.

56 Podkreślić przy tym należy, że wbrew zarzutom skarżącego, zgromadzony i prawidłowo oceniony przez organ odwoławczy materiał dowodowy sprawy potwierdził, że skarżący opuścił długotrwale i dobrowolnie opisany wyżej lokal oraz nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, co uzasadniało ingerencję organu ewidencyjnego w sprawie wymeldowania skarżącego z tegoż lokalu.

57 Sama wola skarżącego zamieszkiwania w spornym lokalu, nie może stanowić w świetle cyt. wyżej przepisów ustawy o ewidencji ludności (...) – podstawy do uwzględnienia skargi.

58 W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

59 Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

60 H.B.27.11.2014 r.