Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 lutego 2012 r., II SA/Wr 906/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 lutego 2012 r., II SA/Wr 906/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia od postanowienia o odmowie wznowienia postępowania oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent W., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 141 i art. 149 § 3 kpa, "po rozpatrzeniu sprzeciwu Prokuratora Okręgowego we W. (...) o wznowienie postępowania w sprawie i uchylenia ostatecznego pisma Prezydenta W. (...) z dnia [...] r., dotyczącego wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej we W., przy ul. O. [...] i ul. K. bez nr", odmówił wznowienia postępowania.

3 Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...] r. J.K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.

4 Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 144 w związku z art. 134 kpa stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.

5 W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych obejmuje przypadki wniesienia zażalenia przez osobę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych, jak i organy administracji publicznej, którym przepisy prawa przyznają kompetencję do załatwienia określonej kategorii spraw.

6 Kolegium zaznaczyło, że Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania na skutek wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora Okręgowego we W. od pisma wypowiadającego wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej będącego czynnością cywilnoprawną dokonaną w imieniu właściciela gruntu. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 149 § 3 kpa, który stanowi, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Ten środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie podmiotowi, o którego uprawnieniach rozstrzygnięto w postanowieniu odmawiającym wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zakwestionowanym postanowieniem organ I instancji nie rozstrzygał o uprawnieniach procesowych, a tym bardziej materialnoprawnych, J. K., gdyż postanowienie to zostało wydane w wyniku wniesienia sprzeciwu Prokuratora Okręgowego we W. i tylko temu organowi przysługuje prawo złożenia zażalenia na ten akt. Zażalenie J. K. jest zatem niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, ponieważ nie jest on stroną postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] r., a więc nie ma legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia od tego aktu administracyjnego. Wskazano przy tym, że postanowienie z dnia [...] r. zostało "jedynie" doręczone pełnomocnikowi J. K. i z faktu doręczenia, a nie skierowania, nie można wywodzić żadnych uprawnień procesowych.

7 Na powyższe postanowienie J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

8 Zarzucając postanowieniu z dnia [...] r. nr [...] obrazę art. 144 w związku z art. 134 w związku z art. 28, art. 138 § 1, art. 6, art. 7 i art. 10 kpa, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

9 W uzasadnieniu skargi J. K. podniósł, że organ II instancji nie dokonał merytorycznej oceny środka zaskarżenia złożonego przez skarżącego wskazując, iż skoro sprzeciw od decyzji o ustaleniu nowej opłaty rocznej złożył Prokurator Okręgowy we W., to jemu, a nie J. K., przysługuje środek zaskarżenia od orzeczeń wydawanych w tym postępowaniu. Stwierdzając, że nieprawidłowe jest stanowisko organu II instancji, iż stroną postępowania jest Prokurator Okręgowy, a nie skarżący, J. K. podał, że bezspornym jest, iż postępowanie dotyczące opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania należącej do skarżącego nieruchomości dotyczy wprost nakładanych na niego obowiązków z tytułu opłaty rocznej. W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 28 kpa skarżący niezależnie od tego, kto wszczął postępowanie wznowieniowe jest jego stroną. W opinii skarżącego, Prokurator Okręgowy działający w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 182 kpa i dokonujący czynności procesowych na podstawie art. 184 kpa nie jest stroną, ale podmiotem działającym na prawach strony, co nie wyłącza możliwości działania w postępowaniu samej strony.

10 Zdaniem skarżącego, zaskarżone postanowienie narusza art. 144 i 134 kpa oraz uregulowania art. 138 § 1 kpa, gdyż nie zawiera merytorycznego rozstrzygnięcia i wynika z niego bezpodstawne pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu wznowieniowym, a także brak możliwości ustosunkowania się do zarzutów merytorycznych. Z uwagi na brak merytorycznego rozstrzygnięcia narusza ono również art. 6, 7 i 8 kpa, bowiem obowiązkiem organu II instancji jest stanie na straży praworządności i działanie zgodnie z prawem.

11 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

12 Kolegium podkreśliło w szczególności, że J. K. byłby stroną postępowania wznowieniowego, gdyby doszło do jego wszczęcia na skutek sprzeciwu Prokuratora Okręgowego we W. Tak się jednak nie stało, gdyż postanowieniem z dnia [...] r. odmówiono wznowienia postępowania. Zawarte więc w skardze twierdzenie, że doszło do wszczęcia postępowania wznowieniowego jest niezgodne ze stanem faktycznym. Zaznaczono przy tym, że Kolegium nie skonstatowało, że stroną postępowania wznowieniowego jest prokurator oraz podkreślono, że postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji nie rozstrzygał o uprawnieniach procesowych, a tym bardziej materialnoprawnych, J. K., zatem nie może on wnieść skutecznie zażalenia na ten akt administracyjny.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej (jego) nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

15 W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.

16 Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy w sytuacji, gdy Prokurator Okręgowy we W. wniósł w złożonym na podstawie art. 184 kpa sprzeciwie o wznowienie postępowania dotyczącego opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania należącej do skarżącego nieruchomości, skarżącemu przysługuje prawo złożenia zażalenia na wydane w trybie art. 149 § 3 kpa postanowienie odmawiające wznowienia powyższego postępowania.

17 Podobna problematyka była przedmiotem rozważań zarówno w teorii, jak i w praktyce prawa administracyjnego. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w piśmiennictwie, czynności proceduralne organu po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania administracyjnego nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania, aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Wszelkie rozważania i czynności merytoryczne są na tym etapie postępowania niedopuszczalne. Dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie w tej sprawie. Zakończenie tych czynności wstępnych wydanym na podstawie art. 149 § 3 kpa postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania (w uprzednio obowiązującym stanie prawnym decyzją) dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie o wznowienie i tylko on ma prawo udziału w postępowaniu zakończonym takim postanowieniem (por. np. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 149 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2011, oraz przywoływany tam wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r., I OSK 1390/06, OSP 2009, z. 11, poz. 118; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1489/06 – LEX nr 417711; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1419/07 - LEX nr 443695).

18 W tym stanie rzeczy, skoro postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] podjętym w trybie art. 149 § 3 kpa Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania po rozpatrzeniu zawartego w sprzeciwie Prokuratora Okręgowego we W. podania o wznowienia tegoż postępowania, to jedynie Prokurator miał prawo udziału w postępowaniu zakończonym tym postanowieniem. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło rozpatrywać merytorycznie zażalenia skarżącego, gdyż to nie on był podmiotem wnoszącym podanie o wznowienie postępowania. Zaskarżone postanowienie uznać zatem należy za w pełni prawidłowe i zgodne z obowiązującym prawem.

19 Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. trafnie przy tym zauważyło w odpowiedzi na skargę, że J. K. byłby stroną postępowania wznowieniowego, gdyby doszło do jego wszczęcia na skutek sprzeciwu Prokuratora Okręgowego we W. Skoro jednak tak się nie stało, gdyż postanowieniem z dnia [...]r. odmówiono wznowienia postępowania, wskutek czego nie doszło do wszczęcia postępowania wznowieniowego, to J. K. nie mógł wnieść skutecznie zażalenia na ten akt administracyjny.

20 Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skarga podlegała oddaleniu.