Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2018 r., II SA/Wr 799/17
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2018 r., II SA/Wr 799/17
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2018r. sprawy ze skargi S. G. i B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie małej elektrowni wodnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania B. G. i S. G. od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] r. określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie, na rzece K. - przez A. Sp.z.o.o. w K. - małej elektrowni wodnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w pobliżu wsi B. na nieruchomościach oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr 108/2, nr 115/1, nr 2/16, nr 216/24, nr 104/3, nr 104/1, obręb S., oraz na działce nr 273/1 obręb B., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
3 Przedmiotowa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
4 Wójt Gminy K. wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego wyżej przedsięwzięcia na wniosek A. Spółka z o.o. złożony w dniu 14 stycznia 2015 r. W zamierzeniu wnioskodawcy inwestycja pierwotnie miała być realizowana na działkach oznaczonych nr 108/2, nr115/1, nr 2/16, nr 216/24 oraz nr 273/1. Zakres przedsięwzięcia został następnie zmodyfikowany w uzupełnieniach wniesionych do raportu. Za obszar oddziaływania etapu eksploatacji przyjęto wszystkie nieruchomości bezpośrednio przyległe do koryta, położone w górę rzeki od planowanej inwestycji i znajdujące się z zasięgu cofki wywołanej piętrzeniem. Ustalono także, że inwestycja graniczy z obszarami pokrytymi wodami płynącymi, terenami rolnymi, pastwiskami oraz łąkami. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości około 500 m na południowy wschód od terenów inwestycyjnych.
5 Organ pierwszej instancji stwierdził, że planowane zamierzenie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dla których raport może być wymagany (§ 3 ust.1 pkt 5 oraz § 3 ust. 2 pkt 2 w związku z § 3 ust. 1 pkt 66c i 66 d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz.U z 2016, poz. 71 – dalej także rozporządzenie środowiskowe). Ustalił także, że dla terenu planowanej inwestycji nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
6 Zgodnie z procedurą wynikającą z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej ustawa środowiskowa) Wójt Gminy K. uzyskał postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] r. o potrzebie przeprowadzenia oceny odziaływania wnioskowanej inwestycji na środowisko. Podobne stanowisko wyraził Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. w postanowieniu z dnia [...] r. ustalając jednoczenie zakres raportu.
7 Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy K. nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia określając jednocześnie zakres raportu.
8 W toku postępowania złożony przez inwestora raport o odziaływaniu inwestycji na środowisko, poddany został odpowiednim uzgodnieniom i opiniom organów specjalistycznych. Organ pierwszej instancji przeprowadził także konsultacje ze społeczeństwem, w wyniku których uwagi wnieśli S. G. i B. G. wskazując, że inwestycja może powodować podtopienia ich nieruchomości i będą one nieprzydatne rolniczo. Zarzucili, że inwestor chcąc przywrócić obiektowi pierwotną jego funkcję - produkcji energii elektrycznej, nie zwrócił uwagi, że grunty obok rzeki K. były kiedyś trwałymi użytkami zielonymi, systematycznie podtapianymi w okresie utrzymywania piętrzenia na potrzeby ówczesnego młyna. Od wielu jednak lat – obecnie - tereny te wykorzystywane są jako grunty orne. Strony podniosły także problem ewentualnego wykupu ich gruntów przez inwestora.
9 Odnosząc się tych zarzutów inwestor wskazał, że dotychczasowe ustalenia i zgromadzony materiał nie potwierdzają, aby grunty orne skarżących tj. działki nr 2/11, nr 2/12, nr 2/3 i nr 2/8, na skutek podtapiania utraciły swoją przydatność rolniczą. Dowodzi tego analiza piętrzenia wykonana z wykorzystaniem numerycznego modelu terenu (zał. 9 do raportu) oraz wyjaśnienia składane organowi współdziałającemu Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we W. (dalej także jako RDOŚ) z dnia 25 maja 2016 r. i z dnia 24 lutego 2017 r. Zauważono także, że według mapy punktów wysokościowych sporządzonej na potrzeby postępowania działki nr 2/11 i nr 2/12 wyniesione są ponad maksymalną rzędną piętrzenia (108,60) średnio o 1 m, działka nr 2/8 o około 60 cm a działka nr 2/3 o 1 m. Nadto działka nr 2/12 położona jest w odległości około 555 m od jazu (odległość mierzona wzdłuż biegu koryta rzeki), działka nr 2/11 w odległości 783 m od jazu, działka nr 2/8 w odległości 858 m a działka nr 2/3 około 1186 m od jazu. Z tego też względu wpływ zjawiska cofki nie będzie miał tak znacznego nasilenia jak na odcinku znajdującym się tuż za jazem.
10 Co do informacji stron wskazującej na częste podtapianie w przeszłości użytków zielonych, inwestor wyraził stanowisko, że we wskazanym przez strony okresie, mogły być one wynikiem nieprawidłowej eksploatacji jazu, bez dostosowania piętrzenia do zmieniających się warunków pogodowych. Tymczasem wszystkie analizy przeprowadzone w niniejszej sprawie wskazują, że całość spiętrzonych wód w warunkach normalnej eksploatacji małej elektrowni wodnej utrzymana zostanie w obrębie koryta rzecznego. Co istotne, kwestie przepływu wód, w tym wielkich wód wezbraniowych, zostaną uregulowane w pozwoleniu wodnoprawnym. W przypadku zaś wystąpienia negatywnych zjawisk, inwestor zobowiązany będzie do podjęcia działań naprawczych polegających, między innymi, na naprawie skarp na zagrożonym odcinku rzeki. Zjawiska powyższe mają być wykryte podczas systematycznego przeglądu koryta rzecznego przez cały czas utrzymywania piętrzenia na cieku wodnym oraz w ramach próbnych piętrzeń. Kwestie gospodarowania jazem w warunkach występowania przepływów niskich, średnich oraz wysokich opisano w uzupełnieniach do raportu. Przy niskich stanach wód - priorytetem będzie utrzymanie przepływu nienaruszalnego gwarantującego utrzymanie właściwych warunków funkcjonowania fauny wodnej rzeki, przy średnich stanach wód - wody rozdzielane będą między przepławkę a instalację prądotwórczą z priorytetem przepływu nienaruszalnego i kierowania nadmiaru wody przez przelew jazu, przy wysokich stanach wód - priorytetem będzie zapewnienie bezpieczeństwa obiektu i sprawne przepuszczenie wód wezbraniowych i powodziowych tak aby jak najbardziej ograniczyć ryzyko zalania obszarów przylegających do koryta rzeki. Sama konstrukcja jazu będzie umożliwiała szybkie reagowanie na zmieniające się warunki hydrologiczne w celu dbania o bezpieczeństwo terenów otaczających rzekę w obszarze oddziaływania elektrowni.
11 Inwestor oświadczył, że nie brał pod uwagę opcji wykupu nieruchomości skarżących, gdyż żadna z analiz nie potwierdzała zagrożenia dla terenów sąsiadujących. Nadto planuje on także wykonać drenaż odwadniający dla terenów położonych poniżej rzędnej 108, 6 m n.p.m, natomiast działki skarżących położone są wyżej niż ta rzędna.
12 Organ pierwszej instancji zaakceptował powyższe wyjaśnienie. Dodatkowo zwrócił uwagę na fakt, że obszar przyległy do rzeki jest obszarem zagrożenia powodziowego (według danych ISOK). Z tego względu częste zalania doliny rzeki K. są zjawiskiem naturalnym.
13 Mając na uwadze powyższe okoliczności a także zabrany w sprawie materiał dowodowy Wójt Gminy K. uznał, że wskazane przez inwestora środki minimalizujące oddziaływanie inwestycji na grunty sąsiednie i na środowisko są wystarczające dla przyjęcia, że grunty skarżących nie powinny utracić swojego dotychczasowego przeznaczenia. Tym samym, ich uwagi należało rozpatrzyć negatywnie. Organ gminy zauważył także, że w okresie wcześniejszym, piętrzenie na potrzeby młyna utrzymywane było na poziomie około 3 m - a więc znacznie wyżej niż ustalona w niniejszej sprawie maksymalna rzędna piętrzenia. W przypadku gdy wdrożone zostaną wszystkie rozwiązania minimalizujące szkody a pomimo tego niekorzystne zmiany w terenie będą się utrzymywać, w decyzji nałożono na inwestora obowiązek pokrycia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych a poniesione szkody oraz wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszającym skutki korzystania z wód.
14 Reasumując, organ pierwszej instancji stwierdził, że konieczność uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa nie obliguje do odmowy wydania decyzji środowiskowej, ze względu na zgłoszenie sprzeciwu. Przepisy ustawy nie nakładają bowiem obowiązku uzyskania aprobaty społecznej dla przedsięwzięcia a jedynie zapewniają społeczeństwu udział w postępowaniu i możliwość składania uwag. Mając zaś na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym stanowisko organów współdziałających wyrażające akceptację co do proponowanych rozwiązań dla bezpieczeństwa terenów sąsiednich i środowiska, organ uznał, że spełnione zostały przesłanki dla wydania decyzji ustalającej warunki środowiskowe.
15 W osnowie decyzji środowiskowej z dnia [...] r. Wójt Gminy K. określił następujące uwarunkowania realizacji inwestycji:
16 1. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia.
17 Inwestycja będzie polegać na budowie małej elektrowni wodnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na rzece K. w pobliżu wsi B., gmina K., powiat l., województwo d., w kilometrze około 15 + 968 rzeki K., przy istniejącym jazie na prawym brzegu, na nieruchomościach o nr ewidencyjnym 108/2, 115/1, 2/16, 216/24, 104/3, 104/1 obręb ewidencyjny [...] oraz 273/1 obręb [...]. Obecnie na terenie objętym planowanym przedsięwzięciem znajdują się: próg piętrzący wody rzeki K. (w formie betonowych pozostałości znajdujących się na dnie rzeki, wysokość progu to ok. 1 m) oraz kanał młynówki - aktualnie zdewastowany i nieczynny. Wlot do kanału jest zasypany. Ww. obiekty w związku ze złym stanem technicznym nie są użytkowane. Obszar inwestycyjny stanowią tereny gruntów pokrytych wodami płynącymi, gruntów rolnych i pastwisk.
18 Przedmiotowa inwestycja polegać ma na budowie malej elektrowni wodnej na rzece K. (km 15+968 wg "Studium ochrony przed powodzią zlewni rzeki K."), w sąsiedztwie miejscowości B., gm. K.. Zakres prac obejmuje:
19 - odbudowę istniejącego jazu oraz realizację piętrzenia wody maksymalnie do rzędnej 108,6 m n.p.m,
20 - budowę budynku małej elektrowni wodnej wraz z niezbędną infrastrukturą (w tym m.in. turbiny, szafy sterownicze, generatory, przekładnie, kompresory),
21 - budowę przepławki dla ryb,
22 - umocnienia brzegów rzeki na odcinkach do około 100 m powyżej i do około 100 m poniżej progu piętrzącego,
23 - umocnienie dna rzeki na odcinkach do około 50 m powyżej i do około 50 m poniżej progu piętrzącego,
24 - wykonanie przyłącza małej elektrowni wodnej do sieci SN/nN za pomocą nowoprojektowanej linii napowietrznej lub kablowej,
25 - montaż przenoski dla kajaków oraz wymaganego oznakowania obiektu hydrotechnicznego,
26 - wykonanie drenażu odwadniającego.
27 Przetwarzanie przez MEW energii wody płynącej na energię elektryczną będzie następować przy użyciu dwóch turbin Kaplana (o łącznej mocy do ok. 150 kW) wykorzystujących spad i przepływ w rzece. Przepływ maksymalny kierowany na turbiny wyniesie do około 12 m3/s. Prace budowlane obejmować będą wykonanie od podstaw całego bloku elektrowni, w którym nie przewiduje się pomieszczeń na stały pobyt obsługi, ponieważ elektrownia wodna będzie w pełni zautomatyzowana (obiekt bezobsługowy). W ramach zamierzenia zaplanowano wykonanie ruchomego zamknięcia powłokowego. Zamknięcie ruchome będzie wyposażone w automatykę regulującą wysokość piętrzenia zapobiegającą gwałtownym zmianom rzędnej piętrzenia. Ponadto zastosowanie ruchomego zamknięcia pozwoli na wcześniejsze rozpoczęcie przepuszczania wielkich wód.
28 W ramach przedmiotowej inwestycji przewidziano umocnienie koryta rzeki celem zabezpieczenia dolnego i górnego stanowiska budowli piętrzącej, a także zmniejszając prawdopodobieństwo wystąpienia erozji. Planowane do zastosowania materiały będą głównie pochodzenia naturalnego.
29 Rzeka K. jest ciekiem aktywnie wykorzystywanym dla celów turystyki kajakowej, w związku z tym, inwestycja obejmie również wykonanie pomostów drewnianych umożliwiających bezpieczne i sprawne przybijanie kajakarzy do brzegu celem ominięcia ww. obiektu hydrotechnicznego.
30 2. Warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich.
31 2.1 W przypadku wystąpienie przepływów rzeki niższych niż 12 m3/s dostosować przełyk turbiny do aktualnych warunków hydrologicznych, przy zachowaniu nadrzędności utrzymywania przepływu przez przepławkę.
32 2.2 W przypadku wykonania drenażu, udrożnieniu istniejących rowów melioracyjnych, dobudowania nowych rowów melioracyjnych oraz podjęcia innych działań i pomimo tego utrzymujących się negatywnych zmian w terenach otaczających ciek wodny, spowodowanych rzędną piętrzenia, inwestor ma skorygować docelową rzędną piętrzenia w porozumieniu z zarządcą cieku wodnego. Szczegółowa analiza wpływu piętrzenia zostanie przeprowadzona na etapie pozwolenia wodnoprawnego, gdzie zostaną ustalone odpowiednie obowiązki wobec podmiotów narażonych na szkody w związku z wykonywaniem powyższego pozwolenia, w tym obowiązki wobec podmiotów narażonych na szkody w związku z eksploatacją inwestycji, wykonania dodatkowych urządzeń im zapobiegających lub zmniejszającym negatywne skutki wykonywania pozwolenia wodnoprawnego oraz niezbędne przedsięwzięcia ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko.
33 2.3. W przypadku zaobserwowania w trakcie eksploatacji ewentualnych negatywnych skutków piętrzenia, inwestor będzie zobligowany do pokrycia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych za poniesione szkody oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających skutki korzystania z wód.
34 2.4. Przeglądać systematycznie całe koryto rzeczne objęte zjawiskiem cofki w celu stwierdzenia ewentualnych nieprawidłowości w linii brzegowej. W przypadku wystąpienia nieprawidłowości podjąć działania naprawcze w uzgodnieniu z zarządcą cieku wodnego, poprzez np. umocnienie skarp materiałem ziemnym wraz z dodatkową stabilizacją i zabezpieczeniem przed erozją np. narzutem kamiennym, gabionami, faszynami.
35 2.5. Prace w korycie rzeki prowadzić sprawnie i szybko oraz z jak największym ograniczeniem przekształceń w naturalnym korycie rzeki, z wykorzystaniem grodzy lub ścianek szczelnych zabezpieczających ciek przed zanieczyszczeniem. Budowę grodzy prowadzić z brzegu, nie dłużej niż 8 godzin w ciągu doby i nie dłużej niż 5 dni w tygodniu.
36 2.6 W korycie cieku niedopuszczalne jest wyznaczanie dróg technologicznych, wykonywanie prac, które mogą i być wykonywane z brzegu oraz składowanie materiałów budowlanych.
37 2.7 Ewentualną wycinkę drzew i krzewów prowadzić w okresie od 15 sierpnia do 15 marca.
38 2.8 Wycinkę drzew o średnicy powyżej 40 cm prowadzić pod nadzorem chiropterologa, który przed dokonaniem wycinki dokona oględzin pod kątem obecności nietoperzy, a w przypadku potwierdzenia ich występowania, wskaże dopuszczalny termin i sposób prowadzenia wycinki.
39 2.9 Gospodarkę nieczystościami płynnymi należy prowadzić ma zasadzie przenośnego węzła sanitarnego. Wywóz nieczystości płynnych oraz stałych należy zlecić specjalistycznej firmie, zgodnie z odrębnymi przepisami.
40 2.10 Pracujący sprzęt budowlany musi być zabezpieczony przed możliwością wycieku paliwa, smarów. W czasie realizacji przedsięwzięcia na terenie inwestycji powinny znajdować się środki minimalizujące ewentualne wycieki tj. maty pochłaniające, sorbenty. W przypadku wycieków ropopochodnych do gruntu, zebrać zanieczyszczony grunt i przekazać podmiotom uprawnionym do dalszego zagospodarowania. Tankowanie pojazdów ma się odbywać poza terenem inwestycji.
41 2.11 Kiedy to możliwe prace montażowe należy wykonywać u dostawcy poza terenem planowanej inwestycji.
42 2.12 Pojazdy dowożące kruszywo powinny posiadać plandeki zabezpieczające przed pyleniem.
43 2.13 Teren robót należy odpowiednio ogrodzić przed dostępem osób trzecich,
44 2.14 Podczas przerw w pracy maszyn należy wyłączać zapłon maszyn.
45 2.15 Beton ma być wytwarzany poza terenem inwestycji i dostarczany betonowozami.
46 2.16 Gospodarkę odpadami, w szczególności odpadami niebezpiecznymi, prowadzić zgodnie z właściwymi przepisami, w tym ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2016r., poz. 1987 t.j.) minimalizując o ile będzie to możliwe ilość wytwarzanych odpadów. Wytworzone odpady na etapie realizacji inwestycji jak odpady komunalne związane z bytowaniem ludzi, segregować i składować w wydzielonym miejscu w celu przekazania podmiotom uprawnionym.
47 2.17 Należy stosować przerwy w pracach po kolejnych zmętnieniach wody.
48 2.18 Wytyczyć stałe trasy przejazdu pojazdów na teren inwestycji.
49 2.19 Na czas realizacji inwestycji ogrodzić drzewa i krzewy, które mogą być narażone na uszkodzenie, zwilżać system korzeniowy. Pod koronami drzew oraz w odległości 1 m od krzewów nie składować żadnych materiałów.
50 2.20 Po zakończeniu robót teren przekształcony w wyniku realizacji przedsięwzięcia zrekultywować poprzez wyrównanie, nawiezienie warstwy gleby urodzajnej obsianie miejscowym materiałem siewnym przy nadzorze fitosocjologa. W przypadku natrafienia na rośliny prawnie chronione podjąć odpowiednie działania ochronne, w tym wstrzymać roboty mogące je zniszczyć lub uszkodzić, zabezpieczyć i oznakować miejsce występowania oraz zawiadomić organy ochrony przyrody.
51 2.21 W celu zabezpieczenia ożywionych elementów środowiska przyrodniczego, prace z użyciem ciężkiego sprzętu w korycie rzeki prowadzić wyłącznie w porze dziennej oraz poza okresem tarła ryb tj. od 1 marca do 30 czerwca, przy zachowaniu przepływu wody w cieku. Dopuszcza się ręczne prowadzenie drobnych prac, które nie będą wpływały na ekosystem rzeki.
52 2.22 Wszystkie prace w korycie cieku prowadzić pod nadzorem ichtiologa, który powinien prowadzić systematyczny i ciągły nadzór (w trakcie prowadzenia robót wizyty muszą się odbywać nie rzadziej niż raz na 3 dni).
53 2.23 Przed przystąpieniem do robót w korycie rzeki w okresie jesiennym i zimowym ichtiolog ma skontrolować dany odcinek cieku pod kątem występowania zimowisk ryb. W przypadku potwierdzenia ich występowania, inwestor ma obowiązek dostosować się do zaleceń ichtiologa.
54 2.24 Przed rozpoczęciem prac terenowych należy zebrać warstwę humusu o miąższości nie mniejszej niż 0,2m. Zebrany humus należy składować w obrębie zaplecza budowy w postaci pryzm nie szerszych niż 3 m i nie wyższych niż 1,5 m. Humus należy zraszać z częstotliwością zależną od potrzeb, aby nie uległ przesuszeniu. Po zakończeniu prac budowlanych składowany humus wykorzystać do odtworzenia warstwy gleby urodzajnej.
55 2.25 Zaplecze budowy zlokalizować na terenie utwardzonym i zabezpieczonym przed przenikaniem zanieczyszczeń do gleby i wód.
56 2.26 Dowóz materiałów i ruch pojazdów obsługujących inwestycję prowadzić w pierwszej kolejności po istniejących drogach publicznych, leśnych lub gruntowych. W razie konieczności wykonania dodatkowej drogi dojazdowej do miejsca inwestycji, wyznaczyć ją w postaci możliwe najkrótszego odcinka poza miejscami cennymi przyrodniczo, a na jej przebiegu ułożyć tymczasowe nawierzchnie z płyt lub desek, które po zakończeniu procesu budowlanego należy usunąć.
57 2.27 Wszystkie wpusty i wykopy na placu budowy zabezpieczyć w sposób uniemożliwiający wpadanie do nich małych zwierząt. Kontrolować miejsca mogące stanowić pułapki dla zwierząt, a znajdujące się w nich zwierzęta niezwłocznie odławiać i wypuszczać poza obszar inwestycji, przy czym ostatnią kontrolę obecności zwierząt w wykopach przeprowadzić bezpośrednio przez zasypaniem wykopów lub ich wypełnieniem materiałami budowlanymi.
58 2.28 Informacje o ustaleniach dotyczących sposobu i zakresu przeprowadzenia działań, o których mowa w punktach 2.8, 2.22, 2.23 sentencji niniejszej decyzji, a także dokumenty potwierdzające udział specjalisty (np. raport, sprawozdanie, protokół z ustaleń i/lub oświadczenie specjalisty potwierdzające właściwe przeprowadzenie działań) należy przedłożyć organowi wydającemu decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oraz Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska we W. bezpośrednio po dokonaniu ustaleń i/lub po realizacji ustaleń.
59 2.29 Każdego dnia po zakończeniu pracy, maszyny i sprzęt używany podczas prac budowlanych powinien być garażowany na wyznaczonym do tego celu placu na terenie zaplecza budowy. Po za kończeniu prac teren przywrócić do stanu sprzed ich rozpoczęcia.
60 2.30 Realizacja przedsięwzięcia nie może trwale pogorszyć warunków użytkowania nieruchomości, terenów sąsiednich oraz jakości wód podziemnych i powierzchniowych.
61 3. Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-13, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 oraz obowiązki inwestora w zakresie spełniania wymogów związanych z ochroną środowiska.
62 3.1 Wykonanie pod nadzorem ichtiologa oraz specjalisty od urządzeń umożliwiających migrację ryb, przepławki dla organizmów wodnych określonej w punkcie 3.2 niniejszej decyzji, pokonujących stopień z biegiem rzeki oraz w kierunku przeciwnym.
63 3.2 Wykonać przepławkę techniczną szczelinową na prawym brzegu dla wędrującej ichtiofauny, przy uwzględnieniu w szczególności warunków migracyjnych dla ryb łososiowatych oraz pozostałej ichtiofauny występującej w rzece, dostosowując ją do warunków rozporządzenia z dnia 14 lipca 2016r. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód regionu wodnego Środkowej Odry (Dz.Urz.Woj.Doln. z 2016r., poz. 3675) lub innego aktualnego. Przepławka powinna uwzględniać wymagania ichtiofauny dotyczące zdolności pokonywania silnego prądu wody, preferowanych stref migracji i preferowanego oświetlenia podczas migracji. Parametry przepławki:
64 - przepływ wody około 0,45 m3/s,
65 - długość komór nie mniejsza niż 2,7 m,
66 - szerokość komór nie mniejsza niż 1,8 m,
67 - napełnienie wodą nie mniejsze niż 0,75 m,
68 - szerokość szczeliny około 0,45 m,
69 - różnica poziomu wód pomiędzy komorami nie większa niż 0,2m,
70 - długość przepławki (netto) około 41 m,
71 - ilość komór około 15,
72 - urządzenia nakierowujące zwierzęta na przepławkę i zapobiegające ich wpływaniu do kanału - doprowadzającego wodę do turbin i kanału odprowadzającego wodę z elektrowni,
73 - zamontować urządzenia umożliwiające monitorowanie funkcjonowania przepławki,
74 - dla funkcji spoczynkowej ryb w komorach zastosować duże kamienie i głazy różnicujące prędkość nurtu,
75 - dno pokryć grysem lub żwirem oraz wyłożyć kamieniami różnej wielkości (w tym kamieniami o średnicy ponad 20cm).
76 3.3 Wykonać drenaż przebiegający równolegle do linii istniejącego wału ziemnego, który ma za zadanie zbierać nadmiar wód i odprowadzać na dolne stanowisko projektowanego jazu, chroniąc przed nadmiernym zawodnieniem tereny sąsiednie, położone poniżej rzędnej 108,6 m n.p.m. Właściwe rozwiązania szczegółowe ustalić z zarządcą cieku wodnego na etapie pozwolenia wodnoprawnego. Drenaż należy wykonać przy pomocy perforowanej rury drenującej wykonanej z trwałego materiału, certyfikowanego pod względem bezpieczeństwa dla środowiska wodno-glebowego, odpornego na korozję i nacisk mas ziemnych, zabezpieczyć otuliną z materiału wodoprzepuszczalnego, zatrzymującego cząstki stałe, celem zabezpieczenia otworów perforacyjnych przez zatkaniem. Wokół drenażu zastosować osypkę z materiału o dobrych właściwościach filtracyjnych.
77 3.4 System drenażowy wyposażyć w studzienki zbiorcze, które umożliwiać będą bezpieczne odprowadzanie zgromadzonych wód bezpośrednio do rzeki oraz umożliwiać kontrolę drożności drenażu (sprawdzanie czy rury drenażowe nie są zatkane materiałem ziemnym i w razie potrzeby umożliwiać ich udrożnienie).
78 3.5 Zachować minimalny przepływ nienaruszalny zgodnie z właściwymi przepisami w tym z aktualnym rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód regionu wodnego Środkowej Odry.
79 3.6 Stosować rzędną piętrzenia maksymalnie do 108,6 m npm (wysokość piętrzenia maksymalnie do 2,2m) w ścisłym uzgodnieniu z zarządcą cieku wodnego na etapie pozwolenia wodnoprawnego, w którym zostaną określone szczegółowe warunki, w jakich piętrzenie powinno być utrzymywane, obniżane lub całkowicie opuszczane. W razie konieczności skorygować docelową rzędną piętrzenia,
80 3.7 Piętrzenie realizować za pomocą ruchomych zamknięć powłokowych napełnianych wodą.
81 3.8 Na wlocie do turbin zamontować kraty z prętami z prześwitem około 20-30 mm.
82 3.9 Wlot do przepławki od strony wody dolnej, oddalić od wylotu elektrowni o około 10m, natomiast wylot z przepławki umiejscowić w odległości około 15 m od wlotu na turbiny.
83 3.10 Wykonać przenoskę dla kajaków wraz z pomostami o długości około 10-20 m oraz wykonać odpowiednie oznakowanie zgodnie z odrębnymi przepisami. Sposób oraz aspekty techniczne ustalić z zarządcą cieku wodnego.
84 3.11 Budynek elektrowni wodnej należy posadowić jako przyjazowy, pomiędzy projektowanym do odbudowania jazem a projektowaną przepławką dla ryb na prawym brzegu rzeki. Budynek elektrowni wydzielić ściankami szczelnymi. Budynek elektrowni wykonać także konstrukcją żelbetową i posadowić na elementach nośnych.
85 3.12 W ramach działań przygotowawczych na wlocie do młynówki zastosować zamknięcia ruchome przy wykorzystaniu pozostałości murów w części wlotowej młynówki, która w bezpośrednio za zdewastowanym zamknięciem ma szerokość w świetle około 10 m i obudowana jest murami kamiennymi o wysokości około 2,15 m ponad zamulone dno młynówki. Wykonać także generalny remont murów młynówki, zamocować szandory do nowych prowadnic.
86 3.13 W celu ujawnienia wszystkich negatywnych zmian na otaczających terenach, jakie mogą zostać spowodowane piętrzeniem wody, przeprowadzić próbne piętrzenia. Szczegółowe rozwiązania zabezpieczające sąsiednie grunty przed oddziaływaniem inwestycji zaplanować po przeprowadzeniu rocznego monitoringu porealizacyjnego poziomu wód gruntowych, przy pogodzie deszczowej i bezdeszczowej. W przypadku wystąpienia negatywnych zmian podjąć działania zapobiegawcze w porozumieniu z zarządcą cieku, polegające w szczególności na wykonaniu lub rozbudowie drenażu, udrożnieniu istniejących rowów melioracyjnych, dobudowanie nowych rowów melioracyjnych.
87 3.14 Umocnić oba brzegi K. na długości do około 100 m w dół i do około 100 m w górę rzeki licząc od jazu (odcinek rzeki z przedziału km około 15+868 do około 16+068) wykorzystując kosze siatkowo-kamienne oraz narzut kamienny, ciosy kamienne.
88 3.15 Wykonać umocnienie dna na długości około 50 m w dół i około 50 m w górę rzeki licząc od stanowiska piętrzenia, w uzgodnieniu z zarządcą cieku wodnego.
89 3.16 Zaprojektować i wykonać tak poszczególne elementy infrastruktury, w szczególności budynek elektrowni, zamknięcia ruchowe jazu, infrastrukturę towarzyszącą aby zapewniały niezakłócony przepływ wód powodziowych, w przypadku ich wystąpienia.
90 Na podstawie przedstawionych przez inwestora informacji stwierdzono, że planowana działalność po zastosowaniu nałożonych obowiązków i sposobu realizacji oraz eksploatacji inwestycji będzie miała ograniczony wpływ na środowisko, w związku z tym nie są wymagane żadne dodatkowe działania zapobiegające lub zmniejszające oddziaływanie na środowisko poza wymienionymi w niniejszej decyzji.
91 Organ nie stwierdził obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji pozwolenia na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane.
92 Organ stwierdził, że przedsięwzięcie nie wymaga sporządzenia analizy porealizacyjnej.
93 Podał także, że charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik numer 1 do niniejszej decyzji.
94 Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. G. i S. G. zarzucając, że narusza ona art. 6, art. 7, art. 8 art. 9 k.p.a. Odwołujący się stwierdzili, że z decyzji nie wynika jasno, kto jest inwestorem. Zgłosili także wątpliwości co do wysokości kapitału zakładowego jakim dysponuje wnioskująca o wydanie decyzji Spółka - zdaniem stron kapitał ten, może nie pokryć ich ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Zrzucili nadto, że zapisy decyzji dotyczące wypłaty ewentualnych odszkodowań są bardzo enigmatyczne i mało precyzyjne; decyzja nie wymusza także warunków postępowania inwestora w przypadku pozbawienia gruntów użytkowanych rolniczo ich podstawowych cech. Zdaniem stron, organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek ubezpieczenia się na wypadek wyrządzenia szkód na etapie budowy a następnie eksploatacji małej elektrowni wodnej.
95 Według odwołujących się, zgłoszone przez nich w toku postępowania uwagi wyrażające obawy co do możliwego podtapiania ich gruntów, zostały potraktowane niepoważnie, gdyż organ nie zasięgnął w tej kwestii opinii niezależnego podmiotu a oparł się na opisach sporządzonych przez inwestora. Jest to tym bardziej widoczne, że wątpliwości co do zakresu i sposobu oddziaływania elektrowni na grunty sąsiednie, miały organy współdziałające (Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska oraz Regionalny Zarząd Gospodarski Wodnej). Odwołujący się zgłosili także zastrzeżenia dla ustalonego poziomu piętrzenia wód wskazując, że organ nie uwzględnił zmiany sposobu użytkowania ich gruntów z użytków zielonych na grunty orne. Inny poziom wód jest bowiem akceptowany dla łąk i użytków zielonych a inny, dla gruntów rolnych. Spiętrzenie poziomu wód w rzece, zdaniem odwołujących się, spowoduje podniesienie poziomu wód gruntowych i w konsekwencji ich działki zamienią się w bagno. W decyzji brak jest rzeczowych analiz co do skutków planowanej inwestycji a dużo jest tzw. gdybania. Pomimo, że nie zostały jasno ustalone konsekwencje wybudowania elektrowni dla gruntów sąsiednich wydano zgodę na jej realizację.
96 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej SKO) nie uwzględniło powyższego odwołania i zaskarżoną obecnie decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
97 Zdaniem SKO, Wójt Gminy K. przeprowadził postępowanie z zachowaniem prawa procesowego i materialnego.
98 Rozpoznając sprawę organ odwoławczy stwierdził, że zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 353 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą środowiskową". Zgodnie z art. 71 ust. 2 cyt. ustawy, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1) oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 2). Wyjaśnił także, że na mocy ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r., poz. 1936 z późn. zm.) - ustawodawca od 1 stycznia 2017 r. wprowadził istotne zmiany do cyt. wyżej ustawy środowiskowej. Niemniej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotny jest, że na mocy art. 6 ust. 2 cyt. ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w omawianej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r.
99 Stosownie do przepisu art. 73 ust. 1 ww. ustawy, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia. Do wniosku dotyczącego przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, inwestor obowiązany jest dołączyć załączniki, o których mowa w art. 74 ust. 1 pkt 2, 3, 3a i 6 ustawy, tj. kartę informacyjną przedsięwzięcia, poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, jak również mapę w skali zapewniającej czytelność przedstawionych danych z zaznaczonym przewidywanym terenem, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz z zaznaczonym przewidywanym obszarem, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie wraz z zapisem mapy w formie elektronicznej. Nadto należy dołączyć wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie z zastrzeżeniem ust. 1a-1c. Ustawodawca dopuszcza w określonych przypadkach, możliwość przedłożenia wypisu z rejestru, o którym mowa w ust. 1 pkt 6, wraz z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
100 Kolegium stwierdziło, że do wniosku wszczynającego postępowanie zostały dołączone m. in.: karta informacyjna przedsięwzięcia oraz kopia mapy ewidencyjnej z zaznaczonym obszarem oddziaływania przedsięwzięcia. Jak wynika z powyższych dokumentów inwestor w ramach realizacji przedsięwzięcia planował:
101 - odbudowę istniejącego jazu w celu uzyskania piętrzenia do wysokości ok. 3 m,
102 - budowę budynku małej elektrowni wodnej wraz z niezbędną infrastrukturą (turbiny Kapłana, szafy sterownicze, generatory, przekładnie, kompresory);
103 - budowę szczelinowej przepławki dla organizmów wodnych;
104 - umocnienia koryta rzeki (głównie narzuty kamienne, kosze siatkowo-kamienne) na odcinkach 100 m powyżej i 100 m poniżej progu piętrzącego;
105 - wykonanie przyłącza turbozespołu do sieci SN/NN za pomocą nowoprojektowanej linii napowietrznej lub kablowej o napięciu 20 kV.
106 Na podstawie przedłożonych dokumentów stwierdzono, że liczba stron niniejszego postępowania przekracza 20 osób. W takiej sytuacji, w myśl art. 74 ust. 3 cyt. ustawy środowiskowej, organ zobligowany jest do zawiadamiania wszystkich stron o podjętych czynnościach stosownie do normy art. 49 k.p.a., tj. w drodze obwieszczeń lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób. Przeprowadzona przez Kolegium analiza akt sprawy wykazała, że organ wypełnił powyższą dyspozycję, wywieszając na poszczególnych etapach postępowania stosowne obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w K. oraz na tablicach ogłoszeń wsi [...], jak również zamieszczając stosowną informację na stronach internetowych BIP Urzędu Gminy w K..
107 Przechodząc do dalszych rozważań Kolegium zauważyło, że inwestor – A. Sp. z o.o. przedłożył wymagane opracowanie pn. "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie małej elektrowni wodnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na rzece K. w pobliżu wsi B., gmina K., powiat legnicki, woj. dolnośląskie", który został sporządzony przez zespół pod kierownictwem mgr inż. Adriana Wnuka.
108 Kolegium zwróciło uwagę, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia. Zauważyło także, że raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, podlegającym ocenie przez organ wydający decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony, mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę specjalną (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2213/13, wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 383/08, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 107/16). Organ odwoławczy wyjaśnił także, że choć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie w sprawie o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, to ocena ta z pewnych koniecznych względów musi być ograniczona, gdyż organ ten nie dysponuje odpowiednią specjalistyczną wiedzą, aby móc w pełni ocenić wszystkie jego aspekty złożonego do akt dokumentu.
109 Oceniając przedstawiony przez A. Sp. z o.o. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko Kolegium zauważyło najpierw, że był on wielokrotnie uzupełniany przez inwestora w związku z licznymi wnioskami składanymi w tym zakresie zarówno przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. jak i dodatkowo, przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we W.. Powyższe organy specjalistyczne, wobec przedłożonej przez inwestora dokumentacji, zwracały się o wyjaśnienie i doprecyzowanie treści zawartych w raporcie, jak również o uwzględnienie rozwiązań mających na celu ochronę środowiska i rozwiązań zapobiegającym szkodom. Kolegium podkreśliło także, że wobec licznie składanych wyjaśnień do raportu, organy współdziałające dwukrotnie wydawały pozytywne dla inwestora postanowienia w sprawie. I tak Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem nr [...], pozytywnie zaopiniował wnioskowane przedsięwzięcie z zastrzeżeniami. Następnie postanowieniem nr [...] także zaopiniował pozytywnie planowaną inwestycję pod względem wymagań higienicznych i sanitarny z zastrzeżeniami. Natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. wydał postanowienie z dnia [...], w którym uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia określając dodatkowe warunki. Następnie kolejnym postanowieniem z dnia [...] uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia określając dodatkowe warunki.
110 Przechodząc do analizy przedłożonego przez A. Sp. z o. o raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego zamierzenia inwestycyjnego, Kolegium stwierdziło, że zawiera on wszystkie wymagane elementy o których mowa w art. 66 cyt. wyżej ustawy. Autorzy opracowania, m. in. omówili planowane przedsięwzięcie, dokonali analizy wariantów przedsięwzięcia oraz uzasadnili wybrany przez wnioskodawcę wariant, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, opisali także elementy przyrodnicze środowiska objęte zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Dokument ten wraz z jego uzupełnieniami dokonanymi na wniosek organów współdziałających jest spójny, a zawarte w nim treści przedstawione w sposób zrozumiały i logiczny. Zdaniem Kolegium przedstawione przez inwestora opracowanie, należy uznać za wiarygodne i sporządzone z należytą starannością. Organ odwoławczy podkreślił także, że oceniany raport - po złożonych wyjaśnieniach i uzupełnieniach wnioskodawcy - był podstawą do wydania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W. uzgodnienia planowanego zamierzenia inwestycyjnego oraz do wydania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. opinii w niniejszej sprawie. Stąd też, w ocenie Kolegium, przedłożone opracowanie spełnia wszelkie wymogi formalne, a dane w nim zawarte należy przyjąć za wiarygodne i odpowiadające rzeczywistości.
111 Odnosząc się do zarzutów odwołujących, zarzucających organowi pierwszej instancji uznanie dokumentów i wyjaśnień złożonych przez wnioskodawcę za wiarygodne i zaniechanie zlecenia sporządzenia opinii "uprawnionym podmiotom", organ odwoławczy stwierdził, że przedkładane przez inwestora dowody podlegały także ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we W., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., oraz dodatkowo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Są to jak najbardziej organy specjalistyczne w zakresie: ochrony środowiska, ochrony wód, budowli powstających na ciekach wodnych oraz wymagań sanitarnych i higienicznych. Z dokumentacji sprawy wynika, że inwestor uwzględnił zalecenia tych organów – dlatego też realizacja planowanej inwestycji podlegała modyfikacji tak, aby dostosować ją do wymogów w/wymienionych organów. W tej sytuacji za niezasadny Kolegium uznało zarzut, jakoby organ I instancji samodzielnie podejmował decyzję bez uwzględnienia stanowisk i opinii innych organów specjalistycznych.
112 Kontynuując rozważania organ II instancji stwierdził, że nałożone na inwestora warunki, określone w punkcie 2 podpunkt 2.5, 2.6, 2.21 - 2.23 zaskarżonej decyzji, mają na celu ochronę ekosystemu rzeki na etapie prowadzenia robót. Podczas prowadzenia prac w cieku, niezbędny jest nadzór ichtiologa (pkt 2 ppkt 2.22, 2.23), którego zadaniem będzie wskazywanie właściwego sposobu prowadzenia prac a następnie kontrolowanie prawidłowości ich wykonania, jak również obserwowanie zachowania ichtiofauny i zapewnienie wdrożenia adekwatnych działań w sytuacjach jej zagrażających. Określony w pkt 2 ppkt 2.21 termin, uwzględnia wskazany w przedłożonej dokumentacji okres ważny dla ichtiofauny - w tym okresie niedopuszczalne jest prowadzenie robót z wykorzystaniem sprzętu budowlanego, który mógłby powodować mechaniczne niszczenie koryta cieku, porastającej go roślinności oraz wprowadzać zmiany fizykochemiczne w wodach cieku. Dopuszcza się natomiast ręczne prowadzenie drobnych prac, które nie będą wpływały na ekosystem rzeki. Pomimo, że w raporcie K. wskazywana jest jako miejsce występowania pstrąga potokowego Salmo trutta, dopuszcza się prowadzenie prac w cieku w trakcie trwania migracji i tarła tego gatunku (wrzesień - październik). Wynika to z fakt, że przedmiotowy odcinek K. nie jest miejscem tarła gatunku (brak odpowiednich warunków siedliskowych) a migracja osobników pstrąga będzie możliwa przy uwzględnieniu określonych wyżej warunków. Ponadto wydłużenie dopuszczalnego okresu prowadzenia robót w cieku w danym sezonie skróci całkowity czas prowadzenia inwestycji, co skróci okres negatywnych oddziaływań związanych z etapem realizacji przedsięwzięcia. Obowiązek wynikający z pkt 2 ppkt 2.23 nałożono, aby zapobiec przypadkowemu zabijaniu ryb zgromadzonych na zimowisku (zasadniczo ryby uciekają z odcinków objętych pracami, jednak ryby na zimowisku mają zwolniony metabolizm i przez to wolniej reagują na bodźce zewnętrzne). Natomiast warunki pkt 2 ppkt 2.5 i 2.6 mają na celu ograniczenie niszczenia ekosystemu rzeki, zminimalizowanie stężenia zawiesiny i uniemożliwienie przedostawania się zanieczyszczeń do cieku. Z kolei, warunki określone w pkt 1 ppkt 2.7, 2.8 i 2.19 - mają na celu ochronę zieleni wysokiej oraz związanych z nimi gatunków zwierząt, w szczególności ptaków i nietoperzy [prawie wszystkie gatunki ptaków i większość gatunków nietoperzy przebywające na terytorium Polski podlegają ochronie gatunkowej w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1348) i obowiązują w stosunku do nich określone zakazy, m.in. zakaz niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania]. Organ I instancji ustalił na podstawie przedłożonej dokumentacji, że na obecnym etapie nie przewiduje się wycinki zieleni wysokiej w związku z realizacją inwestycji, w przypadku gdyby jednak pojawiła się taka konieczność, organ zobowiązał inwestora do uwzględnienia powyższych warunków. Ponadto ochrona drzew i krzewów winna być realizowana poprzez zabezpieczenie ich przed uszkodzeniami mechanicznymi, unikanie nadmiernego zagęszczenia gleby w obrębie korony oraz właściwy sposób wykonywania prac w obrębie ich systemów korzeniowych (punkt 1 podpunkt 2.19). Warunek pkt 1 ppkt 2.24 nałożono na inwestora, aby zapewnić możliwość ponownego wykorzystania urodzajnej warstwy gleby, stanowiącej bank nasion i ułatwiającej regenerację terenów zielonych zajętych na czas prowadzenia robót. Natomiast warunki określone w pkt 1 ppkt 2.25 i 2.26 stanowią wypełnienie zapisów art. 75 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672) i mają na celu ograniczenie powierzchni przekształconych w związku z realizacją przedsięwzięcia oraz wykluczenie przedostawania się zanieczyszczeń do gleby i wód. Warunek wynikający z pkt 2 ppkt 2.27 ma na celu ograniczenie śmiertelności drobnych zwierząt na etapie budowy. Kolejny warunek zawarty w pkt 1 ppkt 2.20 nakładający na inwestora obowiązek rekultywacji terenów zielonych, które nie zostaną zajęte pod inwestycję, a będą jedynie wykorzystywane w czasie prowadzenia prac związanych z jej realizacją (np. zaplecza budowy, drogi dojazdowe), stanowi wypełnienie zapisów art. 75 cyt. wyżej ustawy Prawo ochrony środowiska. Dobór właściwej mieszanki gatunków do obsiewu zapobiegać będzie wkraczaniu roślin obcych i inwazyjnych. Warunek pkt 2 ppkt 2.28 nałożono w celu uzyskania przez właściwe organy informacji o prawidłowym wykonaniu działań, w przypadku których niezbędne jest posiadanie specjalistycznej wiedzy i doświadczenia. Uzyskane informacje - jeśli będą wskazywały na taką potrzebę - mogą być podstawą do wdrożenia dodatkowych działań minimalizujących lub kompensujących. Działania określone w pkt 2 ppkt 2.10 i 2.29 stanowią wypełnienie dyspozycji art. 75 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i mają na celu zabezpieczenie gruntu przed skażeniem substancjami ropopochodnymi, oraz pozwolą na ograniczenie uciążliwości, które mogłyby mieć wpływ na jakość i stan wód podziemnych i powierzchniowych.
113 Kolegium odnotowało także, że z przedłożonego raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż podczas realizacji przedsięwzięcia wystąpią typowe, jak dla tego etapu uciążliwości, tj.: emisja do powietrza zanieczyszczeń gazowych i pyłowych, odpady budowlane, hałas pochodzący od poruszających się pojazdów, pracy maszyn i urządzeń budowlanych, oraz zagrożenie dla środowiska gruntowo-wodnego. Powyższe uciążliwości będą miały jednakże charakter krótkotrwały i ustąpią po zakończeniu prac budowlanych nie powodując trwałych zmian w środowisku. Etap budowy i likwidacji związany będzie głównie z wtórną niezorganizowaną emisją pyłów różnej granulacji oraz w mniejszym stopniu zanieczyszczeń pochodzących ze spalania paliw w silnikach maszyn, które mogą być wykorzystywane na tym etapie. Jak wskazali autorzy raportu, oddziaływanie to będzie miało charakter przejściowy. Na etapie prowadzenia prac budowlanych główne źródło uciążliwości będą stanowiły prace montażowe, praca ciężkiego sprzętu budowlanego oraz transport materiałów i surowców. Emitowany hałas będzie miał zasięg lokalny. Roboty budowlane będą prowadzone wyłącznie w porze dziennej i zastosowane zostaną wszelkie możliwe środki zapobiegające zakłóceniom klimatu akustycznego. W celu zminimalizowania wyżej wymienionych uciążliwości organ I instancji nałożył warunki określone w pkt 2 ppkt 2.10-2.15. Natomiast dla osiągnięcia racjonalnego gospodarowania odpadami na etapie prowadzonych prac oraz na etapie eksploatacji inwestycji, nałożono warunek określony w pkt 2 ppkt 2.16. decyzji.
114 Zdaniem Kolegium z przedłożonego raportu oraz jego uzupełnień wynika, że piętrzenie jazem wód w przedmiotowej lokalizacji do rzędnej 108,60 m n.p.m., nie powinno przyczynić się do zalewania obszarów sąsiadujących z rzeką i gwarantuje utrzymanie całości wód w zasięgu cofki w obrębie koryta rzecznego. Może natomiast spowodować podniesienie poziomu wód gruntowych i zawodnienie gruntów rolnych położonych głównie na prawym brzegu rzeki. Po podwyższeniu piętrzenia do rzędnej 108,60 m n.p.m., dla części nisko położonych gruntów rzeka może zmienić swój charakter na zasilający. Realizacja inwestycji nie może wprowadzać utrudnień w sposobie korzystania z terenów przyległych. Stąd prawidłowo, dla ochrony gruntów sąsiadujących z terenem objętym wnioskiem, organ gminy zdecydował o nałożeniu warunków określonych w pkt 2 ppkt 2.30 oraz w pkt 3 ppkt 3.3. Maksymalna wysokość piętrzenia, jaka będzie faktycznie utrzymywana na obiekcie, określona zostanie w pozwoleniu wodnoprawnym. Organ właściwy do wydania takiej decyzji określi szczegółowe warunki, w jakich piętrzenie winno być utrzymywane, obniżane lub całkowicie opuszczane. Ponadto eksploatacja inwestycji zostanie poprzedzona próbnymi piętrzeniami i obserwacjami poziomu wód gruntowych z uwzględnieniem różnych stanów wód, przy pogodzie deszczowej i bezdeszczowej, w trakcie których zaobserwowane zostaną uwarunkowania utrzymywania piętrzenia na wnioskowanej wysokości i w razie stwierdzenia nieprawidłowości podjęte zostaną przez organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego działania niezbędne do zaniechania niekorzystnego wpływu inwestycji na tereny sąsiadujące. W pozwoleniu wodnoprawnym, na podstawie dokładnych pomiarów geodezyjnych zostanie określona szczegółowa lokalizacja drenażu (strona odwodna lub odpowietrzna).
115 Natomiast warunki zawarte w pkt 3 ppkt 3.1 i 3.2 decyzji środowiskowej mają na celu udrożnienie korytarza migracyjnego, co ma być możliwe dzięki budowie przepławki. Istotnym jest jednak, by miała ona właściwą lokalizację i parametry. Służyć temu ma nadzór specjalisty oraz spełnienie wymagań określonych w pkt 3 ppkt 3.2. Zgodnie z informacjami zawartymi w przedłożonej dokumentacji, ze względu na to, że K., od ujścia do Odry do ujścia Nysy Szalonej, została uznana za ciek szczególnie istotny dla zachowania ciągłości morfologicznej, a gatunkiem ryb charakterystycznym dla tej rzeki jest łosoś, parametry przepławki powinny być dostosowane do wymagań tego gatunku. Warunek pkt 3 ppkt 3.5 nałożono, aby utrzymać wielkość przepływu na poziomie niezbędnym dla funkcjonowania ekosystemu rzecznego.
116 Na podstawie przedłożonego materiału dowodowego i przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z udziałem organów współdziałających, ustalone także zostało, że przedsięwzięcie nie powinno oddziaływać na jakość wód podziemnych i powierzchniowych, przy zastosowaniu warunków określonych w sentencji niniejszej decyzji.
117 Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we W. w postanowieniu uzgadniającym z dnia [...] r. podkreślił, że Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L327 z 22 grudnia 2000 r.), tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna, nakłada na państwa członkowskie obowiązek osiągnięcia celu, jakim jest zapobieganie pogorszeniu stanu wszystkich części wód powierzchniowych i osiągnięcia co najmniej dobrego stanu wód. W tym celu Ramowa Dyrektywa Wodna zakłada, m.in.: konieczność zapobiegania dalszemu pogarszaniu stanu ekosystemów wodnych, ekosystemów lądowych i terenów podmokłych, które są bezpośrednio uzależnione od ekosystemów wodnych; poprawy i ochrony stanu tych ekosystemów; promowania zrównoważonego korzystania z wód opartego na długoterminowej ochronie dostępnych zasobów wodnych. W toku prowadzonego postępowania przeanalizowano wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne i ustalono, że inwestycja zlokalizowana zostanie w granicach jednostki planistycznej gospodarowania wodami - jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) o nazwie K. od [...] i kodzie [...], w obszarze dorzecza [...]. JWCP K. od [...] należy do typu 20 (rzeka nizinna żwirowa), stanowi część scalonej części wód (SCWP) o kodzie [...]. Jednolita Część Wód Powierzchniowych została zaklasyfikowana jako naturalna część wód, a jej stan został oceniony jako zły. Celem środowiskowym naturalnej części wód jest utrzymanie dobrego stanu wód, czyli dobrego stanu ekologicznego wód i dobrego stanu chemicznego wód. Osiągnięcie celu środowiskowego zostało ocenione jako zagrożone (dla tej części wód wyznaczono derogację).
118 Organ odwoławczy uznał za niezbędne zaznaczenie, że w celu oceny wpływu przedsięwzięcia na osiągnięcie celów środowiskowych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przeanalizował wpływ przedsięwzięcia na elementy biologiczne (ocenił wpływ na fitobentos, makrofity i makrobezkręgowce bentosowe oraz ichtiofaunę), hydromorfologiczne (system hydrologiczny, ciągłość rzeki, warunki morfologiczne), elementy chemiczne i fizykochemiczne jakości wód.
119 Zdaniem Kolegium, przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie stanowi zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami. Przeanalizowano wpływ przedsięwzięcia na stan ekologiczny JCWP, poprzez ocenę wpływu zamierzenia na poszczególne wskaźniki jakości wód określające, m. in. elementy biologiczne (wpływ na ichtiofaunę, fitobentos, makrofity, makrobezkręgowce bentosowe) oraz wspierające je elementy hydromorfologiczne. Wytypowano potencjalne czynniki oddziaływania:
120 - trwałe pogorszenie jakości przyrodniczej rzecznego siedliska przyrodniczego lub siedlisk gatunków żyjących w rzece w przypadku niewłaściwego zaplanowania zakresu robót oraz sposobu prowadzenia prac;
121 - okresowe zamulenie lub inne zaburzenia siedlisk w wyniku prac;
122 - bezpośrednie niszczenie siedlisk i organizmów na etapie realizacji przedsięwzięcia;
123 - zaburzenie tarła ryb, migracji ryb i innych organizmów wodnych w przypadku niewłaściwego terminu prowadzenia prac;
124 - trwałe zmiany warunków siedliskowych w zasięgu cofki.
125 Na podstawie zabranego materiału dowodowego stwierdzono, że warunkiem utrzymania właściwego reżimu hydrologicznego jest zachowanie nienaruszalnego przepływu na cieku. Planowana inwestycja nie będzie wpływać na stan ilościowy wód, ponieważ projektowany turbozespół będzie pobraną wodę z rzeki zwracał do koryta cieku w tej samej ilości. W związku z powyższym realizacja inwestycji nie powinna wpłynąć negatywnie na ilość i dynamikę przepływu wody. Nie zostanie również przerwana łączność hydrauliczna z częściami wód podziemnych.
126 Organ odwoławczy zaznaczył jednak, że w przy realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie powstawania nagłych, negatywnych i niezależnych od człowieka zjawisk, oddziałujących na środowisko. Podejmowane działania w ramach realizacji planowanej inwestycji winny zatem zmierzać do ich eliminacji, a w razie wystąpienia, do jak najmniej szkodliwego oddziaływania tych zjawisk na otaczające środowisko i na ludzi. Zdaniem Kolegium, sam fakt ewentualnego powstania negatywnych i nieprzewidzialnych zjawisk w trakcie eksploatacji inwestycji, nie może jednak mieć wpływu na powstanie planowanego zamierzenia. Przyjęcie takiego podejścia powodowałoby bowiem, nie powstałaby żadna inwestycja. W trakcie eksploatacji każdej inwestycji, mogą przecież powstać zjawiska, które w mniejszym lub większym stopniu mogą wpływać negatywnie na środowisko.
127 W wyniku przeprowadzonej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz treści decyzji organu pierwszej instancji, Kolegium uznało, że decyzja ta spełnia wymagania określone w art. 82 i 85 ustawy środowiskowej. Na inwestora nałożone zostały bowiem warunki jakie winien on spełnić aby planowane zamierzenie w jak niemniejszym stopniu negatywnie wpływało na środowisko, w tym podjęcie działań zmierzających do prawidłowego odwodnienia terenu oraz zapobieganiu piętrzenia wody i powstania cofki.
128 Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących podniesienia się wód gruntowych i zagrożenia powodziowego Kolegium wskazało, że na inwestora nałożone zostały - omówione wcześniej - liczne obowiązki (warunki), które mają zapobiegać tym zjawiskom. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę, że nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie tych nagłych zjawisk, w tym hydrologicznych, na które człowiek nie ma wpływu. Z tych też względów zobowiązano inwestora, w przypadku zaobserwowania w trakcie eksploatacji potencjalnych negatywnych skutków piętrzenia, do pokrycia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych za poniesione szkody oraz do wykonania urządzeń zapobiegającym tym szkodom lub zmniejszającym je (pkt 2 ppkt 2.3 decyzji). Nałożono także obowiązek realizacji przedsięwzięcia w taki sposób, aby nie pogarszać na trwałe warunków użytkowania nieruchomości sąsiednich (pkt 2 ppkt 2.30). Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że brak jest podstaw do określenia w decyzji środowiskowej ewentualnych odszkodowań za powstałe szkody. Celem tej decyzji jest bowiem ustalenie wpływu inwestycji na środowisko i określenie pod jakimi warunkami może być ona zrealizowana. Natomiast ustalenie ewentualnych odszkodowań, wykracza poza postępowanie środowiskowe.
129 Kolegium nie zgodziło się z zarzutem, że nie określono jednoznacznie inwestora planowanego przedsięwzięcia. Z decyzji jak też z akt sprawy, jasno wynika, że wnioskodawcą i inwestorem przedsięwzięcia jest A. sp. z o.o z siedzibą w K.. W przedmiotowym postępowaniu organy badają jedynie wpływ inwestycji na środowisko nie mają zaś obowiązku badania kapitału zakładowego inwestora. Organ odwoławczy zauważył także, że decyzja środowiskowa jest etapem wstępnym i poprzedza uzyskiwanie kolejno stosowanych decyzji zamierzających do realizacji inwestycji. Nie przesądza ona jeszcze, że realizacja inwestycji nastąpi. Kwestia ta badana i ustalana jest pod względem wykonania zawartych w niej warunków przez kolejne organy właściwe jak: np. organy nadzoru budowlanego oraz organy odpowiedzialne za wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
130 Powyższą decyzję oprotestowali B. G. i S. G. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
131 W skardze – podobnie jak w odwołaniu – strony zarzuciły naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. W ich ocenie, Kolegium nie odniosło się bowiem merytorycznie do żadnego z zarzutów jakie stawiali w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Wyrażali w nim wątpliwości co do zakresu i sposobu oddziaływania inwestycji na grunty sąsiadujące z planowaną inwestycją. W toku postępowania podobne wątpliwości miały organy specjalistyczne - RDOŚ oraz RZGW. Ten ostatni organ sugerował także, że należałoby sprawdzić, czy inwestycja nie spowoduje podtapiania na gruntach sąsiednich. W związku z tym skarżący poinformowali, że od 1985 r. rzeka K. na odcinku sąsiadujący z ich gruntami, nie miała pogłębianego koryta ani podnoszonych wałów przeciwpowodziowych. Tymczasem organ gminy zamiast zlecić opracowanie stosownej ekspertyzy przez kompetentny i niezależny podmiot, oprał się na kolejnych raportach i opiniach opracowanych przez stronę postępowania (wnioskodawcę) i dał im wiarę a nie opracowaniom przygotowanym przez RDOŚ i RZGW. Dla skarżących nie jest zrozumiałe dlaczego, pomimo nie wykonano żadnych robót zabezpieczających koryto rzeki, uznano, że nie stanowi już ona zagrożenia.
132 Zdaniem skarżących, ich zastrzeżenia wniesione w postępowaniu przed organem gminy co do możliwości podtopienia ich gruntów, zostały potraktowane niepoważnie. W tym zakresie opinia została wydana przez inwestora, co już budzi wątpliwości co do jej bezstronności. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oparte zostało jedynie na przedłożonych przez wnioskodawcę dowodach w postaci raportu oddziaływania na środowisko, który w zakresie podnoszonych w odwołaniu wątpliwości co do negatywnego oddziaływania inwestycji na uprawniane rolniczo grunt skarżących, nie został zweryfikowane przez inną bezstronną i niezależną opinię, sporządzoną przez podmiot nie powiązany z inwestorem. Świadczy to o braku obiektywizmu i bezstronności organu. Strony uważają, że twierdzenie organu o nałożeniu na inwestora licznych obowiązków mających zapobiegać negatywnemu odziaływania na tereny sąsiednie jest na wyrost, gdyż w decyzji są same ogólniki a nie ma konkretnych obowiązków. Kolegium pominęło także problem enigmatycznych zapisów decyzji dotyczących obowiązków odszkodowawczych inwestora i stanu jego kapitału w przypadku konieczności pokrycia szkód w związku z uniemożliwieniem rolniczego wykorzystania ich gruntów. Zdaniem skarżących narusza to art. 8 k.p.a., który wyraźnie stanowi, że organy administracji prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W skardze zauważono, że decyzja organu pierwszej instancji precyzyjnie określa warunki zachowania siedlisk przyrodniczych i warunki prowadzenie budowy elektrowni a bardzo mało miejsca poświęca skutkom negatywnego odziaływania elektrowni na ich grunty. Decyzja Wójta nie wymusza też sposobu postępowania inwestora w przypadku pozbawienia gruntów użytkowanych rolniczo ich podstawowych cech a organ odwoławczy zarzut ten pominął, podobnie jak zarzut nie odniesienia się przez Wójta do problemu dopuszczalnego poziomu wód gruntowych. Poziom ten inny jest dla użytków zielonych a inny dla gruntów rolnych. Pomimo obszerności decyzji Kolegium, nie wyczerpuje ona całości problematyki podniesionej w odwołaniu - brak w niej rzeczowej, profesjonalnej analizy i merytorycznego, bezstronnego osądu.
133 Wskazując na powyższe argumenty skarżący wnieśli o o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
134 W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację i wywody zawarte w kwestionowanej decyzji.
135 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co, następuje.
136 Kontrola zaskarżonej decyzji SKO w L. z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy K. w decyzji z dnia [...] r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w postaci budowy małej elektrowni wodnej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na rzece K., przeprowadzona przez Sąd w zakresie wynikającym z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej: u.p.p.s.a.) wykazała, że decyzja ta, nie jest dotknięta uchybieniami określonymi w at. 145 § 1 i § 2 u.p.p.s.a. uzasadniającymi jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
137 Na wstępie rozważań merytorycznych warto wyjaśnić, że w niniejszej sprawie zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko reguluje ustawa dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r, poz. 353 ze zm. dalej: ustawa środowiskowa) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r. oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (dalej rozporządzenie).
138 Dalej zauważyć należy, że zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy środowiskowej ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
139 W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin (art. 61 ust. 1) a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 2) i wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 3 ustawy środowiskowej).
140 Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej (właściwość organów tej Inspekcji została określona w art. 78 ust. 1 ustawy środowiskowej. Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej).
141 Jak wynika z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
142 Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony ( art. 80 ust. 2)
143 Z powyżej przywołanych przepisów, a także z art. 81 ustawy środowiskowej wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt. II SA/Gd 312/11, LEX nr 898190). Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić bowiem jedynie w razie: 1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej), 2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, 3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej), 4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej), 5. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy środowiskowej).
144 Przenosząc przedstawione rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy - w kontekście przywołanych wyżej regulacji prawnych – trzeba stwierdzić, że nie zaistniały warunki do odmowy ustalania środowiskowych uwarunkowań dla realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
145 Sąd stwierdza, że w postepowaniu jurysdykcyjnym prawidłowo ustalone zostały istotne okoliczności faktyczne sprawy. Organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej był Wójt Gminy K. (art. 75 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy). Wniosek o wydanie zaskarżonej decyzji spełniał wymogi określone w art. 74 ust. 1 ustawy środowiskowej, co zostało zweryfikowane przez organ odwoławczy. Organy prawidłowo ustaliły także, że przedsięwzięcie stanowiące przedmiot niniejszej sprawy należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dla których raport może być wymagany - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 5 oraz § 3ust. 2 pkt 2 w związku z § 3 ust. 1 66c i 66 d rozporządzenia środowiskowego. W tym przypadku konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika z opinii RDOŚ (art. 64 ust. 3 ustawy środowiskowej). W związku z faktem, że dla terenu objętego planowaną inwestycją nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zachodziła w tej mierze negatywna przesłanka niezgodności przedsięwzięcia z planem.
146 W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie, procedując w zgodzie z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, ustaliły środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień z RDOŚ a także opinię PPIS i RZGW oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, którego przebieg przedstawiono w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. (zgodnie z dyspozycją art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy środowiskowej) oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
147 W trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej organ administracji prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska , który finalnie postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określając zarazem jej warunki.
148 W toku postępowania organ pozyskał również pozytywne opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 27 sierpnia 2016 r. oraz z dnia 24 marca 2017 r. jak też opinię Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (jako organu wspomagającego) z dnia 28 marca 2017r. w którym organ ten nie zgłosił uwag i zastrzeżeń co do przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko, stwierdzając, że wszystkie zagadnienia dotyczące szczególnego korzystania z wód ustalone zostaną w pozwoleniu wodnoprawnym.
149 Analizując przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Sąd uznał, że organ I instancji wypełnił dyspozycję art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
150 W ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na podstawie raportu przedłożonego przez inwestora. Raport ten – co należy zaznaczyć poddany był weryfikacji i ocenie organów specjalistycznych (w ramach czynności uzgadniających i opiniujących) na skutek których był kilka razy zmieniany i uzupełniany.
151 W tym miejscu zaznaczyć należy, że raport oddziaływania na środowisko jest w swej istocie wysoko specjalistycznym opracowaniem autorstwa ekspertów z różnych dziedzin. W niczym nie umniejsza jego mocy dowodowej fakt, że ten środek dowodowy jest sporządzany na zlecenie inwestora i przedstawiany przez niego organowi, skoro następnie polega w toku postępowania administracyjnego ocenie i opiniowaniu przez różne wyspecjalizowane organy w zakresie ochrony środowiska oraz zdrowia i życia ludzi.
152 Co do zasady raport oddziaływania na środowisko jest jednym z elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport ten, już w trakcie postępowania administracyjnego wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy. Jest zatem dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód składany przez stronę, czy zgromadzony przez organ, podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 15/07, LEX nr 362515).
153 Sąd stwierdził, że w weryfikowanym postępowaniu organy administracji, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., dokonały wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Materiał dowodowy został zebrany w sprawie zgodnie z obowiązkiem ciążącym na organie, a polegającym na gromadzeniu wszelkich dowodów z urzędu. Zgromadzony materiał dowodowy ma charakter kompletny, a składa się na niego w szczególności raport (sporządzony na zlecenie inwestora - wnioskodawcy) wraz z jego uzupełnieniami. Pozostając w zgodzie z art. 80 k.p.a., organy obu instancji oceniały także, czy raport uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia, aby następnie określić konkretne wymagania ochrony środowiska na etapie prac budowlanych i eksploatacji. Należy przy tym mieć na względzie, że sformułowanie określonych wymogów w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia nie wyklucza w żadnej mierze późniejszej ich konkretyzacji na dalszym etapie procesu inwestycyjnego, jak choćby pozwolenia wodnoprawnego (por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1428/06, dostępny jw.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wyznacza bowiem jedynie środowiskowe ramy realizacji przedsięwzięcia.
154 Przechodząc do analizy zgromadzonych w aktach sprawy dowodów i wywiedzionych na ich podstawie wniosków, Sąd uznał, że stanowisko znajdujące obszerne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (jak też decyzji pierwszej instancji) zasługuje w pełni na akceptację. Kolegium i organ pierwszej instancji dogłębnie przeanalizowały cały materiał sprawy, mając na uwadze ciężar gatunkowy i charakter planowanej inwestycji. Ustalając stan faktyczny sprawy organy podjęły niezbędne kroki celem wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, odniosły się stanowiska skarżących i zgłaszanych przez nich wątpliwości i zastrzeżeń. Jak wskazuje analiza dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, także organ odwoławczy w ramach własnej, pogłębionej analizy zgromadzonego materiału dowodowego utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uzasadnił je w sposób wynikający z przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to wskazuje bowiem, że organ II instancji podjął się ponownego zbadania sprawy, dokonał własnej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do sformułowanej w procesie stosowania prawa wykładni normy prawnej. Dokonał także analizy raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, mając na względzie elementy, które obligatoryjnie winny znaleźć się w sporządzonym raporcie. Kontrola przedłożonego raportu dokonana została zgodnie z przepisem art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wbrew twierdzeniom skarżących Kolegium odniosło się także do zarzutów zawartych w odwołaniu a fakt, że strony stanowiskiem tego organu nie są usatysfakcjonowane, nie oznacza, że zgłoszone przez nie istotne zarzuty, zostały pominięte.
155 Należy także zaznaczyć, że ustalając warunki realizacji inwestycji uwzględniono wymagania ustanowione w uzgodnieniu z RDOŚ jak też uwzględniono uwagi i zalecenia z uzyskanych dodatkowo opinii organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Warunki te stanowią konkluzje będące wynikiem ustaleń poczynionych w toku całego postępowania. Podkreślenia wymaga, że postawa organów opiniujących i uzgadniających – względem złożonego w niniejszej sprawie raportu - była niewątpliwe aktywna, czego efektem było kilkukrotne jego uzupełnienie i modyfikowanie przez inwestora. Nadto organy obydwu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, także oceniały raport. Tym samym zmierzano do rzetelnego rozstrzygnięcia i ustalenia niezbędnych warunków środowiskowych realizacji inwestycji. Sąd nie dopatrzył się tego, by postępowanie organów nosiło cechy stronniczości wobec stron postępowania - w szczególności wobec skarżących. Nie dostrzegł także braku wnikliwości w ocenie proponowanych przez inwestora rozwiązań.
156 Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżący przedstawiając zastrzeżenia co do oddziaływania inwestycji i podważając raport - jako nieobiektywny - nie zgłosili konkretnych wniosków dowodowych na poparcie swych twierdzeń związanych z podtapianiem ich nieruchomości, których przeprowadzenie służyłoby zakwestionowaniu prawidłowości raportu, rozstrzygnięć organu współdziałającego w postępowaniu uzgodnieniowym, opinii organów wspomagających, czy wreszcie organów rozstrzygających sprawę główną. Kwestionując prawidłowość zaskarżonej decyzji, a tym bardziej przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, skarżący nie przedłożyli bowiem w toku postępowania administracyjnego żadnego dowodu, którego zawartość podważałaby prawidłowość i rzetelność tez zawartych w dokumencie, na którym oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Nie złożyli zwłaszcza nowego raportu, który obalałby tezy zawarte w tym przyjętym jako podstawa orzekania przez organy administracji. W skardze wskazywano na okoliczności związane z brakiem uregulowania koryta rzeki i wzmocnienia wałów oraz przywoływano zastrzeżenia organu współdziałającego (RDOŚ) oraz wspomagającego (RZGW) co do możliwości podtapiania. Istotne jednak jest, że po zmodyfikowaniu i uzupełnieniu przez inwestora raportu RDOŚ dokonał jego wiążącego uzgodnienia, zaś RZGW nie wniósł uwag, wskazując na konieczność zawarcia szczegółowych zapisów w pozwoleniu wodnoprawym – w tym też postępowaniu mogą być szczegółowo rozważane kwestie związane ze wzmocnieniem wałów i pogłębieniem koryta rzeki.
157 W kontekście zarzutu, że organy nie zleciły opracowania stosownej ekspertyzy przez niezależny podmiot, zauważyć należy, że organ obowiązany jest do gromadzenia i oceny materiałów dowodowych oraz podejmowania czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W sytuacji jednak, gdy organ uzna daną okoliczność za udowodnioną nie jest obciążony obowiązkiem poszukiwania dowodów i zlecania np. sporządzenia dodatkowych opinii, na okoliczności uznane już za udowodnione, a które być może pozwolą na dokonanie odmiennych ustaleń. Jeżeli którakolwiek ze stron prezentuje stanowisko odmienne, winno być ono udowodnione, albo chociaż wysoce prawdopodobne na tyle, aby kwestionować zasadność już złożonego dowodu. W takiej sytuacji strona powinna przedstawić dowody na poparcie swojego stanowiska - które podlegać winny ocenie organu. Jeżeli organ da im wiarę lub wzbudzą one wątpliwości organu organ, może zlecić sporządzenie własnej opinii specjalistycznej w danej dziedzinie, bądź też przez inne dowody będzie dążył do wyjaśnienia okoliczności spornej i budzącej wątpliwości. W przypadku zaś braku takich dowodów nie ma uzasadnionych podstaw do żądania, aby organy we własnym zakresie poszukiwały dowodów na poparcie twierdzeń strony.
158 W niniejszej sprawie, przed wydaniem decyzji ustalającej uwarunkowania środowiskowe organy miały do dyspozycji, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, opinie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej a wreszcie uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Swoją ocenę w spawie wyraziły zatem organy dysponujące wiedzą specjalistyczną, co także gwarantowało obiektywizm. Do zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżących, w szczególności dotyczących ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, ustosunkowywał się także inwestor, popierając swoje stanowisko wyjaśnieniami osoby posiadającej specjalistyczną wiedzę w danej dziedzinie. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że Sąd dokonując oceny materiału opartego o wiedzę specjalistyczną, w szczególności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ocenia jego kompletność, spójność, czy został sporządzony przez uprawnioną do tego osobę. Organy jak i Sąd nie są zaś uprawnione do merytorycznej oceny i analizy treści raportu oddziaływania na środowisko, ponieważ wymaga to wiedzy specjalistycznej z poszczególnych dziedzin nauki. Jak bowiem trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 85/12 (LEX nr 1252214) sąd wojewódzki kontroluje ustalenia stanu faktycznego dokonane przez właściwe organy, lecz sam nie może jego ustalać, tym bardziej kiedy wymaga to wiedzy specjalistycznej. W realiach niniejszej sprawy, oznacza to, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści przedmiotowego raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Stąd ocena raportu dotyczy w szczególności kwestii, czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy środowiskowej, a więc nie może to być ocena merytoryczna. W takim też zakresie Sąd może kontrolować prawidłowość oceny przedmiotowego dowodu wyrażoną w decyzjach organów merytorycznie rozstrzygających sprawę. W zaskarżonej decyzji Kolegium przeprowadziło we wskazanym zakresie ocenę raportu, czemu dało wyraz w jej uzasadnieniu. Ocena ta nie przekracza granic swobodnej oceny materiału dowodowego i nie budzi wątpliwości. Przepisy ustawy określają w art. 66 wymogi dotyczące sporządzenia raportu, a przedłożony przez inwestora raport, wymogi te spełnia. W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się podstaw aby podważyć moc dowodową raportu, który zawierając wszystkie elementy wymagane przepisami prawa został przyjęty i oceniony przez organy jako prawidłowo sporządzony.
159 W tym kontekście argumenty skarżących, że przedmiotowy raport został przedłożony przez wnioskodawcę (stronę) zainteresowanego rozstrzygnięciem sprawy, nie zasługują na uwzględnienie. Z unormowania art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. wynika, że obowiązek przedłożenia raportu w postępowaniu, w którym dokonywana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, obciąża wnioskodawcę. Skoro ustawodawca przewidział, że raport, co do zasady, musi zostać sporządzony na zlecenie wnioskodawcy, to zarzut, że organ oparł się na raporcie sporządzonym na zlecenie wnioskodawcy - zdaniem Sądu - uznać należy za bezzasadny (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r. - II OSK 615/11). Dla potrzeb niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego należy jeszcze raz podkreślić, że wobec zgodności tegoż dokumentu z przepisami ustawy środowiskowej, organy administracji nie miały podstawy do zakwestionowania spornego raportu. Mając na uwadze tak szczegółowo i rzetelnie przeprowadzone postępowanie, zakończone prawidłowo umotywowaną decyzją, a jednocześnie zarzuty skargi wskazać trzeba, że nie znajdują one podstaw w materiale sprawy.
160 Zdaniem Sądu nie są także uzasadnione zarzuty dotyczące zakresu obowiązków nałożonych na inwestora, które nie obejmują sposobu zachowania inwestora na wypadek potencjalnych odszkodowań w związku z oddziaływaniem inwestycji na grunty sąsiednie. Trafnie w tym względzie organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestia szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiedzkie była przedmiotem rozważań organów orzekających w postępowaniu głównym jak też organów uzgadniających i opiniujących. Stąd nałożono na inwestora obowiązek podjęcia działań do prawidłowego odwodnienia terenu, zapobiegania piętrzenia wody i powstawania cofki. Zobowiązano również inwestora aby przypadku zaobserwowania w trakcie eksploatacji negatywnych skutków piętrzenia do pokrycia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych za poniesione szkody oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom lub zmniejszającym skutki korzystania z wód. Nałożono także obowiązek realizacji przedsięwzięcia w taki sposób aby nie pogarszać na trwałe warunków użytkowania nieruchomości terenów sąsiednich. W ocenie Sądu, taki zakres obowiązków nałożonych na inwestora w związku z ewentualnym szkodliwym oddziaływaniem przedsięwzięcia na grunty sąsiednie należy uznać za wystarczające. Na obecnym etapie procesu inwestycyjnego jakim jest decyzja środowiskowa, brak jest podstaw do nakładania na inwestora konkretnych obowiązków związanych z wypłatą odszkodowania. Nie da się bowiem wskazać podstaw prawnych z których można byłoby wywieść obowiązek organu orzekającego w sprawie uwarunkowań środowiskowych do uwzględniania w tej decyzji środowiskowej kwestii ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Szczegółowy zakres ewentualnych odszkodowań i sposób ich rozliczeń (dochodzenia tych odszkodowań) pozostaje zatem poza zakresem postępowania środowiskowego, którego celem jest ustalenie wpływu inwestycji na środowisko i określenie warunków pod jakimi może ona być zrealizowana. Wskazać także należy, że inwestora obowiązują również inne regulacje prawne, które obowiązany jest przestrzegać w trakcie realizacji a następnie eksploatacji inwestycji (np. wynikające z prawa wodnego, cywilnego). Tym samym, postanowienia zawarte w decyzji środowiskowej w powiązaniu z przepisami powszechnie obowiązującymi mającymi zastosowanie na poszczególnych etapach realizacji inwestycji stanowić mają gwarancję realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska (w szerokim znaczeniu). Należy także zwrócić uwagę, że ze względu na swój charakter, decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, stanowi element - etap procesu inwestycyjnego i sama w sobie nie umożliwia jeszcze inwestorowi realizacji danej inwestycji. Jak wynika to z przepisu art. 72 ustawy, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, o zatwierdzeniu projektu budowlanego, przed uzyskaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu bądź przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego. Oznacza to, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia sama w sobie nie stanowi aktu, który dawałby podstawę rozpoczęcia jakichkolwiek robót i realizacji inwestycji.
161 W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, bowiem treść decyzji i jej uzasadnienia wyjaśnia należycie nałożone na inwestora obowiązki, a żaden z nich nie narusza prawa. Nadto, w toku postępowania skarżący (ani też organ pierwszej instancji) nie zakwestionowali skutecznie ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
162 Zaskarżona decyzja, nie narusza także wymienionych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności – jeżeli decyzja ta zgodna jest z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i wydana została w oparciu o kompletny i prawidłowo oceniony materiał dowodowy, to nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. Dla realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (teraz władzy publicznej) konieczne jest przede wszystkim "ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa" (por. orzeczenie NSA z dnia 7 grudnia 1984 r. III SA/ 728/84 przywołane [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego LEX 2016). Zasadom tym nie odpowiada takie prowadzenie postępowania administracyjnego, w którym występują sprzeczne interesy stron, gdy organy prowadzące postępowanie, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy. W niniejszej sprawie organ nie naruszył tych zasad. Nie wyrażał też zmiennych poglądów, nie traktował odmienne stron postępowania znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej, nie przerzucał na stronę skutków błędnej interpretacji prawa (taka bowiem nie wystąpiła). Dla porządku zauważyć także należy, że art. 8 k.p.a. w brzmieniu przywołanym przez skarżących – uzupełniony o obowiązek kierowania się przez organy zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania – nie znajdował w niniejszej sprawie zastosowania. W takim brzmieniu obowiązuje on bowiem od dnia 1 czerwca 2017 r. z tym, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz.U z 2017, poz. 935) – mocą której dokonano zmiany ww. przepisu - do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tak jak w tej sprawie) stosuje się przepisy dotychczasowe.
163 Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 9
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 49
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 1 (§ 1)
- Prawo ochrony środowiska, art. 75
- Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 62
- Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 77
- Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 80
- Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 82
- Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 85