Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., V SA/Wa 378/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., V SA/Wa 378/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania; oddala skargę.
Uzasadnienie
2 W dniu 27 czerwca 2013 r. Samorząd Województwa (...) - Wojewódzki
3 Urząd Pracy w K. zawarł z T. Sp. z o. o. w W., (dalej "Strona", "Skarżąca", "Beneficjent" lub "Spółka"), umowę o dofinansowanie projektu pn. "Baza biznesu", dalej: "umowa o dofinansowanie", "umowa". Umowa w sposób szczegółowy określała zasady, tryb i warunki, na jakich przekazywane, wykorzystywane i rozliczane są środki na realizację projektu. Projekt realizowany był w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytetu VIII - Regionalne kadry gospodarki, Działania 8.1- Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie,
4 Poddziałania 8.1.1 - Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla
5 przedsiębiorstw, w okresie od 1 czerwca 2013 r. do 31 grudnia 2014 r. W dniu 14
6 października 2014 r. został podpisany aneks do umowy nr [...]. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie
7 projektu nr [...], stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie, głównym celem
8 projektu było podniesienie kwalifikacji 210 pracowników z zakresu nowoczesnych
9 rozwiązań bazodanowych oraz BI (Business Intelligence) do potrzeb małych i
10 średnich przedsiębiorstw branży ICT w województwie (...), w tym wyrównanie
11 dysproporcji kompetencji zawodowych u kobiet do końca grudnia 2014 r. Cel projektu
12 miał zostać osiągnięty, między innymi, poprzez realizację następujących celów
13 szczegółowych: wyposażenie 210 pracowników (42 kobiet i 168 mężczyzn) z 177
14 MŚP branży technologii informatycznych i telekomunikacji z terenu województwa
15 (...)w umiejętności tworzenia zaawansowanych rozwiązań bazodanowych oraz
16 BI, uzyskanie przez 210 pracowników certyfikatów Microsoft Certified Technology
17 Specjalist. Na podstawie umowy o dofinansowanie Beneficjentowi zostało przyznane
18 na realizację projektu dofinansowanie w łącznej kwocie 1.624.490,76 zł.
19 Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie stanowiącego załącznik nr 1 do
20 umowy o dofinansowanie projektu, Strona postępowania zaplanowała realizację
21 trzech zadań: "Rekrutacja" - w kwocie 25.515 zł; "Szkolenia" - w kwocie 1.259.290 zł;
22 "Zarządzanie projektem" - w kwocie 251.045,76 zł. Budżet projektu uwzględniał
23 również koszty pośrednie w kwocie 88.640 zł. Przyjęto, że przedmiotowe koszty
24 rozliczane będą na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków.
25 Wojewódzki Urząd Pracy w K., jako Instytucja Pośrednicząca II
26 stopnia (dalej: "IP") w dniach 25-27, 30-31.03.2015 r. oraz 13-14.04.2015 r.
27 przeprowadził w projekcie kontrolę planową końcową nr (...).
28 Przedmiotem kontroli była weryfikacja dokumentacji projektowej pod kątem
29 prawidłowej efektywnej realizacji projektu zgodnie z założeniami określonymi w
30 umowie o dofinansowanie oraz zapisami wniosku o dofinansowanie projektu. Po
31 przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w realizowanym projekcie w dniu (...)
32 listopada 2015 r. wydał zalecenia pokontrolne, w treści których uznał za częściowo
33 niekwalifikowalne wydatki poniesione na: obsługę prawną projektu, obsługę
34 księgową projektu, usługę najmu sal szkoleniowych wraz ze sprzętem i obsługą
35 techniczną, wyżywienie dla uczestników szkoleń i trenerów oraz zakwaterowania dla
36 uczestników szkoleń - z uwagi na naruszenie zasady konkurencyjności w
37 postępowaniu nr [...] oraz usługę najmu trenerów szkoleń i
38 trenerów warsztatów przedegzaminacyjnych - z uwagi na naruszenie zasady
39 konkurencyjności w postępowaniu nr [...].
40 W dniu 14 stycznia 2016 r. IP wystosowała do Beneficjenta wezwanie do
41 zwrotu środków w kwocie 205.030 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości
42 podatkowych. Spółka nie zwróciła środków w zakreślonym terminie, co spowodowało
43 wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu środków.
44 W dniu (...) sierpnia 2016 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w
45 K., (dalej: "Dyrektor" lub "organ I instancji"), wydał decyzję nr [...], którą
46 zobowiązał Spółkę do zwrotu kwoty nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania
47 przyznanego na realizację Projektu "Baza biznesu" w łącznej wysokości 289.370,49
48 zł powiększonej o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych. Na
49 powyższą kwotę składały się:
50 a) kwota 164.770,49 zł - stanowiąca część wydatków poniesionych na
51 usługę najmu sal szkoleniowych wraz ze sprzętem i obsługą techniczną, wyżywienie
52 dla uczestników szkoleń i trenerów oraz zakwaterowania dla uczestników szkoleń,
53 które zostały zakwestionowane z uwagi na naruszenie zasady konkurencyjności w
54 postępowaniu nr [...]; wysokość wydatków została ustalona przy
55 zastosowaniu metody dyferencyjnej;
56 b) kwota 124.600 zł - stanowiąca część wydatków poniesionych na usługę
57 najmu trenerów szkoleń i trenerów warsztatów przedegzaminacyjnych, które zostały
58 uznane za niekwalifikowalne z uwagi na naruszenie zasady konkurencyjności w
59 postępowaniu nr [...]; wysokość środków określonych do zwrotu
60 z tego tytułu została ustalona przy zastosowaniu korekty finansowej w wysokości
61 25%. W pozostałym zakresie organ I instancji nie stwierdził podstaw do uznania za
62 niekwalifikowalne wydatków poniesionych na obsługę prawną i księgową Projektu.
63 Po rozpoznaniu odwołania Minister Rozwoju decyzją z [...] maja 2017 r. uchylił
64 w całości decyzję Dyrektora z [...] sierpnia 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego
65 rozpatrzenia organowi I Instancji.
66 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr
67 [...] zobowiązał Beneficjenta do zwrotu kwoty nieprawidłowo wykorzystanego
68 dofinansowania przyznanego na realizację Projektu "Baza biznesu" w łącznej
69 wysokości 272.807,15 zł powiększoną o wysokość odsetek określonych jak dla
70 zaległości podatkowych. Na powyższą kwotę składały się:
71 a) kwota 148.207,15 zł - stanowiąca część wydatków poniesionych na
72 usługę najmu sal szkoleniowych wraz ze sprzętem i obsługą techniczną, wyżywienie
73 dla uczestników szkoleń i trenerów oraz zakwaterowania dla uczestników szkoleń,
74 które zostały zakwestionowane z uwagi na naruszenie zasady konkurencyjności w
75 postępowaniu nr [...]; wysokość wydatków została ustalona przy
76 zastosowaniu korekty finansowej w wysokości 25 % dla I i II części zamówienia oraz
77 metody dyferencyjnej dla III części zamówienia;
78 b) kwota 124.600 zł - stanowiąca część wydatków poniesionych na usługę
79 najmu trenerów szkoleń i trenerów warsztatów przedegzaminacyjnych, które zostały
80 uznane za niekwalifikowalne z uwagi na naruszenie zasady konkurencyjności w
81 postępowaniu nr [...]; wysokość środków określonych do zwrotu
82 z tego tytułu została ustalona przy zastosowaniu korekty finansowej w wysokości
83 25%.
84 W dniu 20 lutego 2018 r. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I
85 instancji z [...] stycznia 2018 r. zaskarżając przedmiotową decyzję w całości.
86 Po rozpoznaniu odwołania od decyzji z [...] stycznia 2018 r. Minister Inwestycji i
87 Rozwoju, (dalej: "Minister", "organ II instancji", "organ odwoławczy") decyzją z [...]
88 grudnia 2018 r., znak: [...]:
89 1) uchylił decyzję z [...] stycznia 2018 r. w części dotyczącej kwoty
90 19.177,15 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie;
91 2) w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji uznając, że:
92 a) łączna kwota wydatków niekwalifikowalnych w związku z
93 postępowaniem ofertowym na zlecenie usługi najmu sal szkoleniowych wraz ze
94 sprzętem i obsługą techniczną, wyżywieniem dla uczestników szkoleń i trenerów oraz
95 zakwaterowaniem dla uczestników szkoleń wynosi 129.030 zł, a składają się na nią:
96 z tytułu naruszenia zasady konkurencyjności 117.550 zł (tj. 25% z 471.020 zł
97 wartości wydatków rozliczonych w ramach cz. I i II zamówienia), 10.835 zł (tj. 25% z
98 43.340 zł wydatków rozliczonych w ramach cz. III zamówienia), z tytułu niespełnienia
99 kryteriów kwalifikowalności dot. usługi wykonanej 440 zł (koszt 2 noclegów po 220 zł,
100 niepotwierdzonych przez Hotel "Z.");
101 b) łączna wartość wydatków niekwalifikowanych w związku z naruszeniem
102 przez Beneficjenta zasady konkurencyjności w postępowaniu ofertowym na wybór
103 trenerów szkoleń i trenerów warsztatów przedegzaminacyjnych wynosi 124.600 zł (tj.
104 25% z 498.400 zł).
105 Ocenę decyzji wydanej w I instancji w świetle zarzutów podniesionych w
106 odwołaniu Minister rozpoczął od przypomnienia, że zgodnie z § 3 pkt 4 umowy o
107 dofinansowanie Spółka zobowiązała się przy wydatkowaniu środków otrzymanych w
108 ramach dofinansowania Projektu stosować aktualnie obowiązującą treść
109 "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL", (dalej:
110 "Wytyczne") zamieszczonych na stronie internetowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy
111 w K. Organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądów
112 administracyjnych przyjmuje się, że pod pojęciem procedur, o których mowa w art.
113 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone
114 w powszechnie obowiązującym prawie publicznym. Pod pojęciem "innych procedur"
115 należy rozumieć również postanowienia umowy zawartej w wyniku wyłonienia
116 danego projektu do dofinansowania. Powołując orzecznictwo sądowe Minister
117 wskazał, że podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę
118 wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną,
119 jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., należy przyjąć, że w
120 pojęciu i "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na
121 wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i
122 wyłonionych do dofinansowania projektów. Ponadto w § 21 umowy o dofinansowanie
123 Spółka zobowiązała się przy realizacji zamówienia w ramach projektu stosować
124 zasadę konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych (pkt 1). Zaakceptowała także
125 uprawnienie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K., jako instytucji
126 bezpośrednio nadzorującej projekt, do zastosowania w ramach projektu korekt
127 finansowych zgodnie z powołanymi już powyżej Wytycznymi dotyczącymi określania
128 korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków
129 współfinansowanych z EFS w przypadku naruszenia zasady konkurencyjności. W
130 ocenie Ministra organ I instancji w zaskarżonej decyzji słusznie przywołał
131 uregulowania Wytycznych (rozdz. 3.1.3 pkt 2) odnoszące się do przejrzystości i
132 konkurencyjności wydatków, zobowiązujące beneficjentów projektów realizowanych
133 ze środków europejskich, aby postępowanie o udzielenie zamówienia były
134 przygotowywane i prowadzane z zachowaniem uczciwej konkurencji i równego
135 traktowania wykonawców.
136 Oceniając konkretne kategorie wydatków uznanych za niekwalifikowalne
137 Minister stwierdził, że odrzucenie przez Spółkę oferty U. Spółka z o.o. (jako
138 jednego z oferentów) ze wskazaniem na rażąco niską cenę oraz złożenie jej po
139 terminie, stanowiło naruszenie uregulowań Wytycznych. Z analizy materiału
140 dowodowego wynikało, iż powołana Spółka jako oferent w postępowaniu ofertowym
141 spełniała wszystkie wymogi formalne. Oferta U. Spółka z o.o. złożona została z
142 dochowaniem wyznaczonego terminu. Niedopuszczalnym, bo nieznajdującym
143 oparcia w stanie faktycznym, było przyjęcie przez Skarżącą, że terminem złożenia
144 oferty było przekazanie przez Spółkę U. zaktualizowanych stawek za zlecenie
145 zamówienia. W przekonaniu organu odwoławczego nieprecyzyjny opis przedmiotu
146 zamówienia miał wpływ na przebieg postępowania, o czym świadczy przyjęcie przez
147 Spółkę U. (oferenta) zaniżonych parametrów określających zapotrzebowanie
148 Skarżącej w przedmiocie zamówienia. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w
149 "Zapytaniu ofertowym" Skarżąca nie wymagała opisu sposobu kalkulacji ceny. Mimo
150 to zwróciła się do U. Sp. z o.o. o takie wyjaśnienia. W ocenie Ministra
151 niezrozumiałe było niezwrócenie się do drugiego z oferentów o analogiczne
152 wyjaśnienia. Działanie to nosiło znamiona nierównego traktowania oferentów, co
153 naruszało zasadę konkurencyjności. Za chybione organ odwoławczy uznał zarzuty
154 Strony, która jako powody zobowiązania U. Spółka z o.o. do przedstawienia
155 dodatkowych wyjaśnień wskazała potrzebę ustalenia, czy oferent był wykonawcą
156 projektów współfinansowanych ze środków unijnych. Minister zwrócił uwagę, że
157 okoliczności takie nie zostały wymienione w kryteriach oceny.
158 W ocenie Ministra z zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, to
159 wyłoniony wykonawca czyli Spółka A. zawyżył stawki w złożonej
160 ofercie. Również, w przypadku tej oferty doszło do przekroczenia terminu na jej
161 złożenie, co powinno było skutkować jej odrzuceniem.
162 Bezpodstawnym był również zarzut nieumożliwienia przeprowadzenia wizji
163 lokalnej sal komputerowych wskazanych w ofercie przez U. Spółka z o.o. Za
164 nietrafioną organ odwoławczy uznał argumentację, w ramach której z jednej strony
165 Beneficjent przekonywał, że "dokonanie wizji lokalnej umożliwiłoby weryfikację
166 realnej sposobności wykonania zamówionych usług, tym ich jakości", z drugiej zaś
167 zarzucił U. Spółka z o.o. nieprzedstawienie choćby listów intencyjnych
168 podwykonawców. Organ II instancji zauważył, że Strona nie wymagała od oferentów
169 przedstawiania listów intencyjnych, jak również nie określiła kryteriów innych niż cena
170 za zlecaną usługę do weryfikacji zdolności podmiotu do realizacji przedmiotowej
171 usługi. Skarżąca w zakresie wymagań wobec oferentów zobowiązana była treścią
172 "Zapytania ofertowego". Stosowanie niejednolitych wymogów wobec oferentów i
173 nierównego ich traktowania potwierdza brak konsekwencji wobec A. Spółka z o.o., która nie poinformowała
174 Spółki o planowanym i
175 dokonanym, podzleceniu zamówienia, pomimo, że zapisy umowy nie przewidywały
176 podzlecenia usługi.
177 Organ odwoławczy za niezasadny uznał wniosek Spółki o przeprowadzenie
178 dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu ekonomii, funduszy europejskich i
179 finansów celem sporządzenia opinii w przedmiocie wyliczenia wartości rynkowej
180 usług najmu komputerowych sal szkoleniowych wraz ze sprzętem i obsługą
181 techniczną, dostarczenia lunchu i poczęstunku oraz zakwaterowania uczestników
182 szkolenia organ odwoławczy, ponieważ w jego ocenie dotyczył on okoliczności już
183 stwierdzonych innymi dowodami. Przedstawiona analiza stanu faktycznego w ocenie
184 organu odwoławczego bezsprzecznie dowodziła naruszenia zasady
185 konkurencyjności z uwagi na niezasadne odrzucenie oferty oraz wybór oferty
186 podlegającej odrzuceniu z uwagi na złożenie jej po terminie.
187 Organ II instancji zwrócił uwagę, że szacując wydatki niekwalifikowalne w
188 związku z naruszeniem zasady konkurencyjności organ I instancji zastosował
189 Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych za naruszenie zasady
190 konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych z EFS, zwane "Taryfikatorem"
191 stanowiące załącznik do Zasad finansowania PO KL (w wersji z dnia 9 września
192 2014 r.). Według Taryfikatora wystąpienie ww. naruszeń skutkuje korektą finansową
193 na poziomie od 5% do 25%. Jednocześnie, w dokumencie określono, iż w przypadku
194 zbiegu tytułów do naliczenia korekty finansowej, nalicza się ja według wskaźnika o
195 najwyższej wartości. Stąd, w analizowanym zakresie sprawy organ l instancji orzekł
196 wydatki niekwalifikowalne w kwocie odpowiadającej 25% wartości zamówienia
197 rozliczonej w kwestionowanym postępowania. Przy czym, organ ten uznał brak
198 przesłanek, które uzasadniałyby obniżenie korekty, choć Taryfikator stwarzał taką
199 możliwość. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko Dyrektora.
200 Oceniając zasadność wydatków poniesionych przez Spółkę w związku z
201 realizacją zadania "Podzlecenie usługi zakwaterowania i wyżywienia uczestników
202 projektu", organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uznania
203 za niekwalifikowalne wydatków w kwocie 660 zł rozliczonych w projekcie tytułem
204 kosztów zakwaterowania, ponieważ nie zostało dowiedzione niezrealizowanie usługi
205 w tym zakresie. Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji co do uznania za
206 niekwalifikowalne wydatków w kwocie 440 zł uznanej za wydatek niekwalifikowalny z
207 uwagi na niezrealizowanie usługi. W ocenie organu II instancji Hotel "Z." w
208 K., u którego A. Sp. z o. o. w W. zakupił usługę
209 zakwaterowania uczestników szkoleń nie potwierdził skorzystania z usługi
210 zakwaterowania wraz z wyżywieniem przez 3 uczestników projektu, w terminach
211 określonych przez Skarżącą.
212 Oceniając zasadność zakwestionowania przez organ I instancji wydatków
213 podniesionych na usługi zakwaterowania i wyżywienia uczestników projektu w
214 związku z niezgodnością terminów realizacji usługi potwierdzonych przez Hotel
215 "Z." z okresami objętymi fakturami wykonawcy w ujęciu miesięcznym organ
216 odwoławczy stwierdził, że usługa zakwaterowania w ramach kwestionowanych przez
217 organ I instancji 41 osobonoclegów została zrealizowana na rzecz uczestników
218 projektu, dlatego uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej kwoty 9.020
219 zł, jako spełniającej kryteria kwalifikowalności.
220 Oceniając prawidłowość przeprowadzenia postępowanie ofertowego na wybór
221 trenerów szkoleń i trenerów warsztatów przedegzaminacyjnych Minister podzielił
222 ocenę organu I instancji, iż w analizowanym zakresie sprawy doszło do naruszenia
223 przez Stronę zasady konkurencyjności w zakresie nieuprawnionego dopuszczenia do
224 udziału w postępowaniu ofert, które nie spełniały wymogów formalnych, przez co
225 powinny były zostać odrzucone.
226 Ostatecznie po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Spółka została
227 zobligowana do zwrotu kwoty 253.630 zł wraz z odsetkami. Strona nie zgodziła się z
228 uznaniem, że w postępowaniach nr [...] oraz
229 [...] doszło po jej stronie do uchybienia zasadzie
230 konkurencyjności, a nałożona korekta finansowa nie znajduje uzasadnienia.
231 W skardze na decyzję z [...] grudnia 2018 r. Strona wniosła o:
232 1. uchylenie decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju w części utrzymującej w
233 mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z [...] stycznia
234 2018 r.;
235 2. mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a. - uchylenie decyzji Dyrektora w
236 części, w jakiej została utrzymana w mocy;
237 3. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w
238 tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
239 Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa
240 materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w
241 konsekwencji nałożenie na Skarżącą dotkliwej korekty finansowej w miejsce
242 uchylenia w całości decyzji organu I instancji, poprzez:
243 1. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. art. 77 § 1 i 3 k.p.a, art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i 2
244 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 84 k.p.a., art. 86 k.p.a., art. 89 § 1 i 2 k.p.a., art. 81a § 1
245 k.p.a. w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst
246 jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 869, dalej: "u.f.p.") poprzez:
247 a. niedopuszczenie dowodu z pisemnej opinii biegłego z zakresu ekonomii,
248 funduszy europejskich i finansów celem sporządzenia opinii w przedmiocie
249 wyliczenia wartości rynkowej usług najmu komputerowych sal szkoleniowych wraz ze
250 sprzętem i obsługą techniczną, dostarczenia i podawania lunchu i poczęstunku dla
251 uczestników szkolenia i trenerów, zakwaterowania uczestników szkolenia wraz ze
252 śniadaniem i kolacją według wartości usług aktualnych na lipiec 2013 roku oraz na
253 pozostałe okoliczności wskazane we wniosku dowodowym z 27 kwietnia 2018 r.
254 (wniosek złożony również 29 września 2017 r. organowi I instancji) przy założeniu, że
255 podmioty realizujące te usługi musiałyby się liczyć z obowiązkiem pozostawania w
256 pełnej gotowości do ich realizacji w okresie od 1 czerwca 2013 r. do 31 grudnia 2014
257 r. i ograniczeniem w realizacji swoich usług w tym czasie na rzecz innych
258 zamawiających;
259 b. niedopuszczenie dowodu z przesłuchania Strony postępowania oraz
260 świadków: A. S. i D. S. celem wyjaśnienia
261 okoliczności dotychczas niewyjaśnionych w sprawie, a dotyczących m.in. daty,
262 mechanizmu i procedury wpływu oferty A. Sp. z o.o. w odpowiedzi
263 na Zapytanie ofertowe sformułowane przez Stronę;
264 c. niedopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków - wspólników U.
265 s.c. celem weryfikacji, czy podmiot ten byłby ponad wszelką wątpliwość w stanie w
266 sposób rzetelny i należyty wywiązać się ze zobowiązania wynikającego z
267 ewentualnie zawartej umowy (wykonać całą usługę - wszystkie jej części łącznie w
268 czasie, terminie, miejscu i według stawek wynikających z ofert tego podmiotu), w
269 szczególności, czy ewentualne przekonanie tego podmiotu o zdolności wywiązania
270 się z ciążącego zobowiązania jest podparte jego doświadczeniem w udziale w
271 projektach finansowanych ze środków Unii Europejskiej o tożsamym przedmiocie;
272 d. niedopuszczenie dowodu z wyjaśnień podmiotów trudniących się
273 zawodowo realizacją usług tego samego rodzaju, jak realizowane w ramach Projektu
274 (najmu sal szkoleniowych wraz ze sprzętem i obsługą techniczną, dostarczenia i
275 podawania lunchu i poczęstunku dla uczestników szkolenia i trenerów,
276 zakwaterowania uczestników szkolenia wraz ze śniadaniem i kolacją) celem
277 ustalenia, czy ceny ich usług byłyby takie same jak wskazane w cennikach
278 zamieszczonych na stronie internetowej, gdyby termin realizacji usług nie był z góry
279 znany i przy założeniu, że podmioty realizujące te usługi musiałyby się liczyć z
280 obowiązkiem pozostawania w pełnej gotowości do ich realizacji w okresie od 1
281 czerwca 2013 r. do 31 grudnia 2014 r. i ograniczeniem w realizacji swoich usług w
282 tym czasie na rzecz innych zamawiających;
283 2. art. 9, art. 10 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez brak
284 zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu oraz prawa
285 wypowiedzenia się co do zebranych materiałów przed zakończeniem postępowania;
286 3. art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 207 ust. 9, art. 184 u.f.p. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a.
287 poprzez uznanie, że otrzymane w ramach dofinansowania środki zostały
288 wykorzystane przez Beneficjenta z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184
289 ust. 1 u.f.p. będące konsekwencją naruszenia przez organy:
290 a. postanowień Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcja 3 pkt 2), Rozdziału 3
291 Podrozdziału 1 Sekcja 3 Podsekcja 1 Punkt 5) i 9) oraz Rozdziału 3 Podrozdziału
292 3.1. pkt 1 lit b Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL
293 oraz punktu 3 załącznika nr 3 do Wytycznych poprzez uznanie, że Skarżąca
294 naruszyła zasadę konkurencyjności i równego traktowania wykonawców w
295 postępowaniu ofertowym nr [...] oraz zasadę konkurencyjności i
296 równego traktowania wykonawców oraz zapewnienia właściwej ścieżki audytu w
297 postępowaniu ofertowym [...], podczas gdy do takiego
298 naruszenia po stronie Skarżącej nie doszło;
299 b. postanowień Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcja 3 punkt 3) Wytycznych w
300 zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL w zw. z art. 98 ust. 2 oraz z art. 2
301 ust. 7 Rozporządzenia (WE) 1083/2006 poprzez nałożenie na Beneficjenta korekty
302 finansowej w sytuacji braku uchybienia zasadzie konkurencyjności oraz uznanie, że
303 zachowanie Beneficjenta stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu ww. przepisów,
304 podczas gdy organy administracji nie wykazały zaistnienia wszystkich czterech
305 przesłanek, o których mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia (WE) 1083/2006
306 niezbędnych do stwierdzenia nieprawidłowości uzasadniającej nałożenie korekty
307 finansowej, w szczególności nie uprawdopodobniły, że działanie lub zaniechanie
308 Beneficjenta spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym
309 Unii Europejskiej, a w konsekwencji sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z tego
310 budżetu, a z ostrożności procesowej również poprzez ustalenie wysokości korekty
311 finansowej bez należytego uwzględnienia charakteru i wagi ewentualnej
312 nieprawidłowości, w tym formalnego charakteru naruszenia, a nadto z ostrożności
313 brak uzasadnienia przyczyny, dla której organy administracji nie ustaliły wobec
314 Beneficjenta korekty finansowej w oparciu o metodę wskaźnikową przy zastosowaniu
315 wskaźnika procentowego w wysokości 5 %;
316 4. art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art.
317 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej
318 oceny dowodów i wyprowadzenie wniosków pozostających z materiałem
319 dowodowym w sprzeczności oraz rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony;
320 5. art. 8, art. 11, art. 12 k.p.a. polegającego na wydaniu decyzji wadliwej,
321 naruszającej zasadę zaufania do organów administracji publicznej, nie dość wnikliwej
322 i niedostatecznie wyjaśniającej zasadność przesłanek, którymi organy kierowały się
323 przy załatwieniu sprawy;
324 6. art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora
325 z (...) stycznia 2018 r., podczas gdy decyzja ta jako wydana z naruszeniem przepisów
326 prawa materialnego i procesowego wskazanych w odwołaniu Skarżącej z 29 stycznia
327 2016 r., powinna zostać uchylona na podstawie art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. w części
328 zobowiązującej Skarżącą do zwrotu kwoty 253.630 zł wraz z odsetkami.
329 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując
330 stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
331 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
332 Skarga podlega oddaleniu.
333 Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły
334 przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art.
335 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów
336 finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem
337 procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z
338 odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia
339 przekazania środków, w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust.
340 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zgodnie
341 z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów
342 finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane
343 zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi
344 procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
345 W przedmiotowej sprawie procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p., stanowi
346 umowa o dofinansowanie projektu pt. "Baza biznesu" (nr [...]) została zawarta w dniu 27 czerwca 2013 r.,
347 aneksowana 14 października
348 2013 r.
349 W § 21 umowy Skarżąca zobowiązała się przy realizacji zamówienia w
350 ramach projektu stosować zasadę konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych (pkt
351 1). Zarazem zaakceptowała także uprawnienie WUP w K., jako instytucji
352 bezpośrednio nadzorującej projekt, do zastosowania w ramach projektu korekt
353 finansowych zgodnie z powołanymi już powyżej Wytycznymi dotyczącymi określania
354 korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków
355 współfinansowanych z EFS w przypadku naruszenia przez Stronę zasady
356 konkurencyjności.
357 W zaskarżonej decyzji wskazano jakie procedury zostały naruszone przy
358 wydatkowaniu środków z dofinansowania, tj. Wytyczne z zakresie kwalifikowania
359 wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (rozdz. 3.1.3 pkt 2) w
360 zakresie prowadzenia postępowania z naruszeniem zasady konkurencyjności z
361 uwagi na niezasadne odrzucenie oferty oraz wybór oferty podlegającej odrzuceniu z
362 uwagi na złożenie jej po terminie (rozdz. 3.1.3 pkt 1 i 2).
363 Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo wymienionych w
364 zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a które sąd uznaje za prawidłowe,
365 należy stwierdzić, iż jak wynika z zebranego materiału dowodowego, działanie
366 Skarżącej spowodowało nierówne traktowanie wykonawców, co również naruszyło
367 procedurę konkurencyjności w zakresie przejrzystego i konkurencyjnego wyboru
368 wykonawcy usług. Skarżąca naruszyła też Wytyczne (rodz. 3.1. pkt 1)
369 zobowiązujące, aby wydatek miał bezpośredni związek z celem projektu (lit. a),
370 dotyczył usługi zrealizowanej (lit. d) i był udokumentowany (lit. g). Wskazane
371 naruszenia jednocześnie stanowiły naruszenie zapisów umowy o dofinansowanie
372 projektu zawartych w § 3 ust. 4, §17 ust. 2 oraz § 21 ust. 1.
373 Sąd w pełni podziela opinię organu, iż Skarżąca podpisując umowę o
374 dofinansowanie zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie aktualnego
375 wniosku o dofinansowanie, stanowiącego załącznik do umowy, oraz do stosowania
376 aktualnie obowiązującej treści Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w
377 ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (zgodnie z § 3 pkt 4 w związku z § 1
378 pkt 6 umowy o dofinansowanie). Analiza stanu faktycznego i prawnego
379 przedmiotowej sprawy doprowadziła organ do wniosku, że Skarżąca podczas
380 realizacji projektu naruszyła art. 184 u.f.p. Stwierdzenie naruszenia takich procedur
381 stanowi z kolei podstawę do wydania przez Organ, w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 i
382 ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p., decyzji zobowiązującej Skarżącą do zwrotu
383 środków uznanych za niekwalifikowalne.
384 Wbrew twierdzeniom Skarżącej organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że w
385 przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia zasady konkurencyjności w dwóch
386 postępowaniach prowadzonych przez Skarżącą.
387 Sąd w pełni podziela opinię organu, iż odrzucenie w postępowaniu ofertowym
388 na zlecenie usługi najmu sal szkoleniowych wraz ze sprzętem i obsługą techniczną,
389 wyżywienia i zakwaterowania oferty Spółki U., ze wskazaniem na rażąco niską
390 cenę oraz złożenie jej po terminie, stanowiło naruszenie przywołanych uregulowań
391 Wytycznych (rozdz. 3.1.3 pkt 2) odnoszących się do przejrzystości i konkurencyjności
392 wydatków, zobowiązujących beneficjentów projektów realizowanych ze środków
393 europejskich, aby postępowania o udzielenie zamówienia były przygotowywane i
394 prowadzane z zachowaniem uczciwej konkurencji i równego traktowania
395 wykonawców.
396 Sąd zgadza się ze stanowiskiem Ministra, iż powołana Spółka jako oferent w
397 analizowanym postępowaniu ofertowym spełniała, wbrew twierdzeniom Skarżącej,
398 wszystkie wymogi formalne. Oferta została złożona na ustalonym przez Skarżącą
399 wzorze formularza. Do oferty Spółka załączyła wymagane dokumenty. Oferta Spółki
400 U. Sp. z o.o. złożona została z dochowaniem wyznaczonego terminu.
401 Nieprawidłowe było przyjęcie przez Skarżącą, że terminem złożenia oferty było
402 przekazanie przez Spółkę U. zaktualizowanych stawek za zlecenie
403 zamówienia.
404 Jak wynika z akt sprawy Spółka U. wyjaśniła, iż wcześniej dokonane
405 szacowanie uwzględniało mniejszą liczbę zapotrzebowania na sprzęt komputerowy,
406 co nierozłącznie wiązało się z zapotrzebowaniem w tym zakresie samej Skarżącej.
407 W zaskarżonej decyzji zasadnie wskazano, iż uchybienie Skarżącej co do liczby
408 zamawianych sal komputerowych nie może być w tej ocenie pominięte, jak również
409 nie było podstaw do przeniesienia przez Skarżącą odpowiedzialności za uchybienie
410 w tym względzie na oferenta. Rozbieżności w opisie przedmiotu zamówienia - wbrew
411 stanowisku Skarżącej - miały wpływ na przebieg postępowania, o czym świadczy
412 zaistniałe zdarzenie, tj. przyjęcie przez Spółkę oferenta (U.) zaniżonych
413 parametrów określających zapotrzebowanie Skarżącej w przedmiocie zamówienia.
414 Należy również zwrócić uwagę, że w Zapytaniu ofertowym Skarżąca nie
415 wymagała opisu sposobu kalkulacji ceny. Jednakże zwróciła się do U. Sp. z
416 o.o. o takie wyjaśnienia. W dokumentacji postępowania brak jest dokumentów
417 uzasadniających wątpliwości Skarżącej. Bezspornym jest również fakt niezwrócenia
418 się do drugiego z oferentów o analogiczne wyjaśnienia.
419 Słusznie Minister w zaskarżonej decyzji zauważył, iż takie działanie przejawia
420 znamiona nierównego traktowania oferentów, co narusza zasadę konkurencyjności.
421 Różnica w poziomie zaproponowanych cen za usługę przez obydwu oferentów nie
422 stanowiła dowodu na zaniżenie ceny jednej z ofert. Skarżąca powinna była
423 przeprowadzić rozeznanie rynku i dopiero na tej podstawie ocenić rynkowość cen
424 zaproponowanych przez oferentów. Nie sposób uznać wyjaśnień Skarżącej, iż znała
425 potencjał organizacyjny Spółki A. Sp. z o.o. z uwagi na
426 wcześniejszą współpracę, stąd nie wymagała od Spółki dodatkowych wyjaśnień.
427 Należy zaznaczyć, iż doświadczenie podmiotów nie było oceniane w ramach
428 ustalonych przez Skarżącą kryteriów oceny, przez co Skarżąca stosowała nierówne
429 standardy względem oferentów ubiegających się o zlecenie w tym samym
430 postępowaniu. Skarżąca w żaden sposób nie zweryfikowała rynkowości ceny oferty
431 Spółki wybranej w postępowaniu, a w konsekwencji co do zasady jej nie
432 kwestionowała.
433 Nie zasługuje na uznanie zarzut Skarżącej, iż w postępowaniu nie
434 przesłuchano wspólników U. na okoliczność ustalenia, czy podmiot ten brał
435 udział jako wykonawca w projektach współfinansowanych ze środków UE,
436 ewentualnie z jakim skutkiem lub na jakiej podstawie podmiot ten ocenił swój
437 potencjał do realizacji kwestionowanego zamówienia. Trafnie organ odwoławczy
438 zauważył, że jeżeli dla Skarżącej miało znaczenie doświadczenie podmiotuzleceniobiorcy w realizacji
439 podobnych usług w przeszłości, mogła ten aspekt
440 uwzględnić w kryteriach oceny, a przez to premiować podmioty w większym stopniu
441 spełniające to oczekiwanie.
442 Przypomnieć należy, iż przedmiotem zamówienia była usługa wynajmu sal
443 szkoleniowych, wyżywienia i zakwaterowania, stąd doświadczenie w realizacji
444 projektów unijnych nie mogło być bezwzględnie wymagane przez Spółkę. Skarżąca
445 nie miała podstaw prawnych, by podważać zdolność Spółki U. do rzetelnego i
446 należytego wykonania przedmiotu zamówienia, tj. wszystkich części łącznie w
447 określonym czasie, terminie, miejscu i według stawek określonych w ofercie tegoż
448 podmiotu, tylko dlatego, iż w jej nie podpartej żadnymi przesłankami opinii,
449 wykonawca zaproponował rażąco niską cenę za wykonanie usługi. Stronę skarżącą
450 obowiązywała procedura konkurencyjności i do niej powinna była się zastosować.
451 W tym miejscu zauważyć należy, iż wyłoniony wykonawca czyli Spółka A. zawyżył stawki w złożonej ofercie
452 (413,75 zł/jedn.), a mimo to Skarżąca
453 jego oferty nie odrzuciła. Również, w przypadku tej oferty, w ocenie organu
454 odwoławczego doszło do przekroczenia terminu na jej złożenie w analizowanym
455 postępowaniu, co powinno było skutkować jej odrzuceniem. Materiał dowodowy, w
456 szczególności odręczna adnotacja pełnomocnika Skarżącej D. S.
457 na ofercie Spółki A. potwierdza, że oferta ta wpłynęła w dniu 20
458 lipca 2013 r., podczas gdy termin składania ofert upływał w dniu 3 lipca 2013 r. Brak
459 jest podstaw dla przyjęcia, jak to postuluje w odwołaniu i w skardze Strona, że była to
460 omyłka pisarska.
461 Tym samym niezasadne są również argumenty dotyczące braku
462 przeprowadzenia przez organy obu instancji dowodu z zeznań świadków D. S. i A.S., celem wyjaśnienia
463 okoliczności
464 dotychczas niewyjaśnionych w sprawie, a dotyczących mechanizmu i procedury
465 wpływu do Skarżącej oferty A. Sp. z o.o., jej otwarcia i
466 sporządzenia protokołu. Prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy
467 wniosek dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Przypomnieć w
468 tym miejscu należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że na etapie
469 postępowania pierwszoinstancyjnego, Skarżąca pismem z dnia 14 czerwca 2016 r.
470 została wezwana m.in. do przedłożenia ewidencji czasu pracy D. S. za okres obejmujący miesiąc lipiec 2013
471 r., oraz rejestru
472 korespondencji przychodzącej Spółki. Skarżąca nie przekazała przedmiotowych
473 dowodów, informując, że nie prowadziła ewidencji czasu pracy. Przywołane
474 wyjaśnienia Skarżącej stanowiły dowód braku dokumentów potwierdzających wpływ
475 kwestionowanej oferty w terminie, które mogłyby uwierzytelnić wersję zdarzeń
476 forsowaną przez Skarżącą. W myśl Wytycznych podstawowym warunkiem
477 kwalifikowalności wydatków jest ich udokumentowanie, w ramach którego
478 uwzględnia się nie tylko dowody księgowe, ale również dokumenty potwierdzające
479 prawidłowość przeprowadzonych postępowań ofertowych w przypadku usług
480 zlecanych. Skarżąca na żadnym z etapów postępowania administracyjnego nie
481 zmieniła swoich wyjaśnień w tym zakresie, co ewentualnie stwarzałoby przesłankę
482 do zweryfikowania stanowiska organu odwoławczego względem zebranego w
483 sprawie materiału dowodowego.
484 Reasumując, prawidłowo uznały organy, iż skoro Skarżąca nie przedstawiła
485 dowodów, które uprawdopodobniłyby wersję zdarzeń Odwołującej, tj. dochowania
486 terminu złożenia oferty przez A., to właśnie oferta tej spółki powinna
487 była zostać odrzucona w zakwestionowanym postępowaniu, podczas gdy Strona
488 wybrała ją do realizacji usługi bezzasadnie, doszukując się uchybień w ofercie Spółki
489 U.
490 W kwestii postępowania ofertowego na wybór trenerów szkoleń i trenerów
491 warsztatów przedegzaminacyjnych wskazać należy, że Spółka w zapytaniu
492 ofertowym określiła szczegółowe wymagania merytoryczne wobec wykonawców
493 usługi. Skarżąca wymagała, by kopie dokumentów potwierdzających kwalifikacje
494 trenerów, potwierdzone za zgodność z oryginałem, były załączone do złożonej oferty.
495 Skarżąca określiła wymagania wobec kadry wykładowców, trenerów i
496 instruktorów, którzy mieli wykonywać zlecaną usługę szkoleniową. Wymogi
497 sformułowane przez Skarżącą dotyczyły kwalifikacji i doświadczenia w realizacji
498 analogicznych usług, zatem wpisywały się w przedmiot zamawianej usługi i wpływały
499 na jakość wykonania usługi i rezultaty działań podejmowanych w projekcie. Ocena
500 ofert złożonych w kwestionowanym postępowaniu wymagała przede wszystkim
501 oceny spełnienia ww. warunków, aby oferta mogła zostać uznana za ofertę w
502 przedmiocie zamawianej usługi, a tym samym by mogła być dopuszczona do udziału
503 w postępowaniu.
504 W ocenie Sądu organy zasadnie zauważyły, że w ramach kwestionowanego
505 postępowania brak jakichkolwiek dowodów, aby Skarżąca przeprowadziła analizę
506 złożonych ofert pod kątem ich zgodności z przedmiotem zamówienia. Do żadnej ze
507 złożonych ofert nie zostały załączone dokumenty dotyczące kwalifikacji i
508 doświadczenia trenerów, od których zależała ocena zgodności oferty z przedmiotem
509 zamówienia. Jednakże, Skarżąca wyłoniła wykonawcę, któremu zleciła zamówienie.
510 Powyższe dowodzi braku przejrzystości w prowadzonym postępowaniu. Co więcej,
511 ponieważ od załączonych dokumentów zależało spełnienie przez wykonawców
512 warunków udziału w postępowaniu, bez względu na zakres posiadanego
513 doświadczenia i kwalifikacji trenerów, wszyscy oferenci byli zobowiązani przedstawić
514 Skarżącej wymagane dokumenty, na podstawie których zostałaby przeprowadzona
515 weryfikacja ofert w tym zakresie.
516 W ramach kryteriów oceny ofert Skarżąca wskazała tylko na cenę oferty.
517 Wymagania wobec trenerów, instruktorów i wykładowców określone w "Zapytaniu
518 ofertowym" stanowiły minimum wymagane przez Skarżącą. Jeśli któryś z oferentów
519 spełniałby te warunki na poziomie wyższym, nie miało to znaczenia dla Skarżącej,
520 nie przekładało się na lepszą pozycję konkurencyjną względem pozostałych
521 oferentów uczestniczących w postępowaniu. Niemniej, wymogi minimalne musiały
522 być spełnione przez każdego oferenta. Nie ma znaczenia, że wyłoniony wykonawca
523 faktycznie spełniał te kryteria, gdyż ocena ich powinna była być przeprowadzona na
524 etapie aplikowania o zlecenie. Tymczasem, oferenci nie załączyli wymaganych
525 dokumentów, a Skarżąca tej weryfikacji nie przeprowadziła. Wymagało tego równe
526 traktowanie wszystkich oferentów. Gdyby Skarżąca nie określiła wymogu
527 dokumentowania posiadanych kwalifikacji i doświadczenia, to więcej podmiotów
528 mogło być zainteresowanych uzyskaniem tego zlecenia i przystąpić do postępowania
529 ofertowego, proponując bardziej konkurencyjną cenę, niż stawka w ofercie wybranej
530 przez Spółkę. Stanowi to o szkodzie w budżecie UE.
531 Sąd zgadza się z Ministrem, iż Spółka swoim postępowaniem naruszyła
532 zasady konkurencyjności w zakresie nieuprawnionego dopuszczenia do udziału w
533 postępowaniu ofert, które nie spełniały wymogów formalnych, przez co powinny były
534 zostać odrzucone, a czego strona skarżąca nie uczyniła. Naruszenie w postaci
535 dopuszczenia do postępowania ofert niespełniających wymogów formalnych
536 skutkowało wystąpieniem kolejnych naruszeń będących podstawą do naliczenia
537 korekty finansowej, tj.
538 - naruszenie w zakresie wyboru najkorzystniejszej oferty m.in. poprzez wybór
539 jako najkorzystniejszej oferty podlegającej odrzuceniu - korekta 25% (poz. 14
540 Taryfikatora),
541 - naruszenie w zakresie dokumentowania postępowania dokumentowanie
542 postępowania w sposób uniemożliwiający zapewnienie właściwej ścieżki audytu -
543 korekta 25% (poz. 14 Taryfikatora).
544 Odnosząc się do naruszenia przez organ przepisów postępowania, stwierdzić
545 należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organ, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1
546 k.p.a. podjął wystarczające kroki do wyjaśnienia sprawy, zebrał i rozpatrzył w
547 wyczerpujący sposób materiał dowodowy, a następnie dokonał jego właściwej oceny
549 W rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do uzupełniania materiału
550 dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. Fakty istotne zostały bowiem prawidłowo
551 ustalone i rozważone w sposób niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgromadzony
552 w sprawie materiał dowodowy był kompletny i wystarczający do poczynienia
553 prawidłowych ustaleń faktycznych. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału
554 dowodowego, nie było podstaw do uznania wnioskowanych przez skarżącą
555 dowodów za spełniające warunek z art. 78 § 1 k.p.a., tj. mających za przedmiot
556 okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Zawarty w art. 78 § 1 i 2 k.p.a. obowiązek
557 organu uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu nie oznacza, że ma on
558 przeprowadzić wszelkie wnioskowane dowody. Przewidziane w art. 78 § 1 i 2 k.p.a.
559 uprawnienie strony podlega ograniczeniom ze względu na celowość i szybkość
560 postępowania. Z tych powodów nie podlegają przeprowadzeniu dowody zgłoszone
561 przez stronę na okoliczność nie mającą znaczenia dla sprawy i zgłoszone przez
562 stronę na okoliczność już dostatecznie wyjaśnioną innymi dowodami. Organ może
563 nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, jeżeli ma to na celu przewleczenie
564 sprawy (por. m.in. wyrok NSA w Gdańsku z dnia 2 października 1998 r., I SA/Gd
565 1863/96, LEX nr 37600). Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca
566 znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest związany w tej mierze
567 przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia (por. A.
568 Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu
569 postępowania administracyjnego, komentarz do art. 178, pkt 3, LEX/el. 2016).
570 Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż niepodzielanie przez
571 Skarżącą wniosków z przeprowadzonej przez organ analizy rynku, nie przesądza o
572 trafności zarzutów przez nią formułowanych. Organ I instancji bowiem szczegółowo
573 wyjaśnił przesłanki, którymi się kierował dokonując porównania cen oferowanych
574 przez inne podmioty świadczące podobne usługi. Przede wszystkim wskazał na
575 potencjał podmiotów do realizacji zlecanej usługi, a także ich bliską lokalizację
576 względem miejsca realizacji projektu. Podkreślić należy, że Skarżąca była zdolna
577 określić przybliżony termin realizacji poszczególnych zadań w projekcie i nie powinna
578 była wymagać od oferentów dyspozycyjności przez cały okres realizacji projektu.
579 Rację ma Minister wskazując, iż w każdym projekcie sporządzany jest
580 harmonogram, na podstawie którego Beneficjent ma możliwość poinformowania
581 oferentów o przybliżonym terminie realizacji usługi. Stąd zarzuty Skarżącej dotyczące
582 nieuwzględnienia w analizie rynkowej pełnej gotowości podmiotów do wykonania
583 usługi przez cały okres realizacji projektu jest niezasadny. Wbrew twierdzeniom
584 Skarżącej, termin realizacji usługi nie był niepewny, wynikał z harmonogramu
585 projektu. Wskazać należy również, że choć Skarżąca kwestionuje wyliczenia cen
586 rynkowych zawarte w zaskarżonej decyzji, to nie przedstawiła innych dowodów, które
587 uwiarygodniłyby postulowany przez nią stan sprawy, że cena usługi zaoferowana
588 przez wybranego przez nią wykonawcę nie jest zawyżona w stosunku do cen
589 rynkowych.
590 Podsumowując uznać należy, iż organ dokonał prawidłowej wykładni
591 przepisów prawa materialnego uznając, iż w sprawie wystąpiły przesłanki, o których
592 mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. polegające na wykorzystaniu środków z
593 naruszeniem procedur, co obligowało organ do podjęcia działań mających na celu
594 zwrot środków. Obowiązek taki stanowi konsekwencję art. 2 ust. 7 rozporządzenia
595 (WE) 1083/2006 definiującego nieprawidłowość jako jakiekolwiek naruszenie
596 przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu
597 gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie
598 ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z
599 budżetu ogólnego. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
600 z dnia 14 lipca 2016r., sygn. akt C- 406/14, "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt
601 7, uzasadniająca konieczność dokonania korekty finansowej na mocy art. 98,
602 występuje o ile nie można wykluczyć, że uchybienie to miało wpływ na budżet
603 odnośnego funduszu. Dalej TSUE wskazał, że z definicji zawartej w art. 2 pkt.7
604 wynika, iż naruszenie prawa Unii stanowi nieprawidłowość w rozumieniu tego
605 przepisu jedynie wtedy, gdy powoduje ono lub mogłoby spowodować szkodę w
606 budżecie ogólnym Unii w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku.
607 Naruszenie takie należy uznać za nieprawidłowość, o ile może ono jako takie mieć
608 skutki budżetowe. Natomiast nie trzeba udowadniać wystąpienia konkretnych
609 skutków finansowych.
610 W przedmiotowej sprawie wykazane zostało przez organy obu instancji:
611 nieprawidłowe działanie Skarżącej, które polegało na braku zachowania procedur
612 określonych dla zasady konkurencyjności zawartych w dokumentach regulujących
613 sposób wydatkowania środków unijnych, naruszenie przepisów prawa, tj. zapisów
614 Wytycznych oraz umowy o dofinansowanie projektu, wystąpienie potencjalnej szkody
615 - stwierdzone nieprawidłowości mogły bowiem wywołać szkodę w budżecie UE,
616 sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, bowiem Skarżąca
617 rozliczyła wydatki niekwalifikowalne w ramach projektu współfinansowanego ze
618 środków europejskich.
619 Niezasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 98 ust. 2 rozporządzenia (WE)
620 1083/2006 w zw. z art. 2 ust. 7 tego rozporządzenia(Dz. U.UE.L.2006.210.25) w
621 kontekście naliczania korekt za stwierdzone nieprawidłowości. Podkreślić bowiem
622 należy, iż organ dokonał wnikliwej oceny charakteru i wagi nieprawidłowości działań
623 skarżącego naruszających normy prawa unijnego, o czym świadczy uzasadnienie
624 zaskarżonej decyzji (m.in. analiza stwierdzonych naruszeń Wytycznych w zakresie
625 kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki), a sam
626 fakt wykazania szkody dla budżetu UE, o co najmniej potencjalnym charakterze
627 wynikał ze zrefundowania ze środków publicznych wydatku poniesionego z
628 naruszeniem zasady konkurencyjności. Jak już wskazano powyżej, warunkiem
629 prawidłowego naliczenia korekt finansowych nie jest wykazanie realnej szkody, a
630 jedynie takiej która może powstać potencjalnie (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z
631 dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 881/14, LEX nr 1682990).
632 Bezzasadne są również zarzuty dotyczące braku uwzględnienia przez Organ
633 charakteru i wagi stwierdzonych nieprawidłowości przy ustalaniu wysokości
634 nałożonej korekty finansowej. Zdaniem Skarżącej, jedynie formalny charakter
635 naruszeń zasady konkurencyjności uprawniał organ do obniżenia wysokości korekty
636 z 25% do 10% lub 5%, bo taką możliwość przewidywał Taryfikator. Wbrew
637 twierdzeniom Skarżącej słusznie Minister wskazał, iż charakter i waga stwierdzonego
638 przez organy obu instancji naruszenia zasady konkurencyjności w zakresie równego
639 traktowania wykonawców wynikającego z działania Skarżącej, które doprowadziło do
640 wyboru oferty podlegającej odrzuceniu, uzasadniał nałożenie na Skarżącą korekty
641 finansowej w wysokości wskazanej w Taryfikatorze. Jednocześnie organy obu
642 instancji uznały, że w sprawie nie zaszły przesłanki, które uzasadniałyby możliwość
643 obniżenia nałożonej korekty finansowej.
644 Niezasadne są również zarzuty naruszenia przez organ art. 8, 11 i 12 k.p.a.
645 Wyczerpujące odniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz wykazanie
646 argumentów przemawiających za prawidłowością decyzji organu I instancji wypełnia
647 w należyty sposób dyrektywy art. 8 i art. 11 k.p.a. Organ w żaden sposób nie
648 naruszył również wyrażonej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości, przeprowadzając
649 postępowanie w sposób sprawny, jednocześnie wnikliwie badając stan faktyczny i
650 prawny sprawy.
651 Wreszcie nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art.
652 9, art. 10 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez brak zapewnienia
653 Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu oraz prawa wypowiedzenia się co do
654 zebranych materiałów przed zakończeniem postępowania. Skarżąca nie wykazała
655 bowiem, iż w toku postępowania uniemożliwiono jej podjęcie jakichkolwiek czynności
656 procesowych, tj. ustosunkowanie się do stawianych jej zarzutów, co jest warunkiem
657 skutecznego podnoszenia zarzutu z art. 10 k.p.a. (por wyrok Naczelnego Sądu
658 Administracyjnego z dnia 27 marca 2015, I OSK 1767/13, LEX nr 1773573).
659 Podkreślić bowiem należy, że przedmiotem postępowania odwoławczego nie
660 jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej.
661 Niewątpliwie zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą
662 jest wyznaczany zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej
663 instancji, a więc musi zachodzić tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy.
664 Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w
665 granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów
666 prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie
667 rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w
668 znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być
669 poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności
670 decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego, co w istocie
671 miało miejsce.
672 Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów
673 art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., jak również art. 207 ust. 1 pkt 2 w
674 zw. z art. 207 ust. 9 organ administracyjny zebrał bowiem i rozpatrzył cały materiał
675 dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające ustosunkowując się
676 przy tym szczegółowo do dokonanych na ich skutek ustaleń, wydanie decyzji przez
677 organ I instancji zostało zaś poprzedzone wystosowaniem stosownego wezwania do
678 zwrotu środków. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, zdaniem Sądu obejmował
679 zatem całokształt badanej sprawy.
680 Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zaskarżona decyzja
681 odpowiada prawu, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
682 działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
683 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.),
684 orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7a (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 9
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 12
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 75 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 78 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 81
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 84
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 86
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 89 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 136
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Ustawa o finansach publicznych, art. 67