Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2019 r., V SA/Wa 341/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2019 r., V SA/Wa 341/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. ... na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... stycznia 2019 r. nr ... w przedmiocie obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego: 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi P. (dalej: PARP, strona lub skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] stycznia 2019r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika ... Urzędu Skarbowego W. [...] (dalej: Naczelnik US, organ I instancji lub egzekucyjny) z [...] listopada 2018r., nr [...]w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami

3 postępowania egzekucyjnego.

4 Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

5 Naczelnik US na podstawie wystawionego przez PARP tytułu wykonawczego z

6 [...] października 2016r. nr [...] prowadził wobec C. sp. z o.o. w

7 W. postępowanie egzekucyjne obejmujące zobowiązania z tytułu zwrotu

8 środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków

9 europejskich w łącznej kwocie 98.304,00 zł.

10 W celu realizacji należności dochodzonych przedmiotowymi tytułami

11 wykonawczymi organ egzekucyjny zastosował zajęcie wierzytelności z rachunku

12 bankowego i wkładu oszczędnościowego spółki w Banku [...] oraz

13 [...] Bank S.A., na podstawie zawiadomień z 7 grudnia 2016 r. Przedmiotowe

14 zawiadomienia doręczono stronie (wraz z odpisem tytułu wykonawczego dla

15 zobowiązanego) 27 grudnia 2016 r.

16 W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie banki poinformowały, że na

17 rachunkach bankowych spółki brak jest środków umożliwiających realizację zajęcia.

18 Pismem z 6 kwietnia 2018 r. organ egzekucyjny zlecił Naczelnikowi Urzędu

19 Skarbowego P. – ... wykonanie czynności rekwizycyjnych w stosunku

20 do składników majątkowych C. sp. z o.o., znajdujących się pod adresem:

21 [...] , [...] P. Przy piśmie z 23 sierpnia 2018 r. organ

22 rekwizycyjny zwrócił zlecenie, z uwagi na fakt, że spółka nie prowadzi działalności i nie

23 posiada majątku pod wskazanym adresem.

24 Mając na uwadze materiał zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania

25 egzekucyjnego wobec zobowiązanej organ egzekucyjny postanowieniem z [...] września 2018r. nr [...]

26 umorzył postępowanie egzekucyjne

27 prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

28 Następnie zawiadomieniem z 29 października 2018 r. nr

29 [...] poinformował PARP o wysokości kosztów

30 postępowania egzekucyjnego.

31 Strona wnioskiem z 6 listopada 2018 r. wystąpiła, o wydanie postanowienia w

32 sprawie kosztów egzekucyjnych.

33 Naczelnik US postanowieniem z [...] listopada 2018r. obciążył PARP kosztami

34 postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 9.676,86 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił,

35 że stronę obciąża opłata manipulacyjna w wysokości 1% egzekwowanych należności.

36 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem PARP wniosła zażalenie.

37 Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z

38 [...] stycznia 2019r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

39 Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ

40 egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o

41 postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579, dalej: upea)

42 opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu

43 wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne związane ze stosowaniem środków

44 egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

45 W art. 64c § 1 upea, została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których

46 mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ

47 egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Ustawa

48 dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił

49 wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2-4 upea).

50 Organ II instancji podkreślił, że postanowieniem z [...] września 2018r., Naczelnik

51 US, na podstawie art. 59 § 2 upea umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone

52 wobec majątku spółki. Zauważył także, że skoro koszty egzekucyjne nie zostały

53 pobrane w toku postępowania egzekucyjnego, to w związku z jego umorzeniem nie

54 można nimi obciążyć zobowiązanego, dlatego też zobowiązanym do ich pokrycia

55 będzie – wierzyciel, czyli PARP.

56 W spawie organ odwoławczy zauważył, że organ egzekucyjny doręczył w dniu

57 27 grudnia 2016 r. C. sp. z o.o. odpis tytułu wykonawczego z 28

58 października 2016 r. nr [...] . Zatem, w jego ocenie, w stosunku do ww.

59 tytułów wykonawczych powstał obowiązek naliczenia opłaty manipulacyjnej, o czym

60 stanowi art. 64 § 10 upea. Zasadą bowiem jest pobieranie opłaty manipulacyjnej

61 niezależnie od tego, czy kwota została skutecznie wyegzekwowana, czy też nie. Opłata

62 przy tym stanowi procent kwoty "egzekwowanych należności", a nie

63 "wyegzekwowanych należności".

64 Dyrektor IAS wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału

65 dowodowego wykazała, iż organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami

66 egzekucyjnymi, powstałymi w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a

67 wydane rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i

68 prawnego.

69 Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu dotyczących braku

70 zastosowania wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca

71 2016 r., SK 31/14, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z

72 Konstytucją RP m.in. art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 upea w zakresie, w jakim nie określa

73 maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty

74 manipulacyjnej, Dyrektor IAS zauważył, że zawarte w wyroku TK ujęcie

75 niekonstytucyjności oznacza, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność

76 pominięcia prawodawczego, w którym Trybunał stwierdził konieczność podjęcia

77 odpowiednich działań legislacyjnych. W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, że

78 w rzeczonym wyroku nie sprecyzowano rzędu wielkości jakiego miałoby dotyczyć

79 ograniczenie kosztów egzekucyjnych czy też opłaty manipulacyjnej, zdaniem organu

80 odwoławczego przyjąć należy, iż do czasu uchwalenia przez ustawodawcę zmian w

81 upea, w zakresie wskazanym przez powyższe orzeczenie, należy stosować

82 zakwestionowane przepisy w kształcie obecnym.

83 Od przedmiotowego postanowienia PARP złożyła skargę do WSA w Warszawie

84 wnosząc o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów

85 postępowania sądowego. Postanowieniu zarzuciła naruszenie:

86 1) przepisów prawa materialnego:

87 a) art. 64 § 6 upea poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że

88 dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej kosztami egzekucyjnymi

89 w maksymalnej/procentowej wysokości jest zgodne z prawem i znajduje

90 odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach

91 pracy, w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. (SK

92 31/14) stwierdził niezgodność przepisów 64 § 6 upea z Konstytucją RP w

93 zakresie, w jakim nie określa on maksymalnej wysokości opłaty;

94 b) art. 64 § 1 pkt 4 upea w związku z art. 80 § 2 upea poprzez nieuprawnione

95 przyjęcie, że przepisy upea przewidują opłatę egzekucyjną za samo zajęcie

96 rachunku bankowego, podczas gdy zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 upea podstawa

97 prawna naliczenia opłaty egzekucyjnej zachodzi wyłącznie w wypadku zajęcia

98 wierzytelności pieniężnych, a tym samym, ponieważ nie doszło faktycznie do

99 zajęcia wierzytelności pieniężnej, nie zaistniała podstawa prawna do naliczania

100 opłaty egzekucyjnej.

101 2) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

102 a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca

103 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.,

104 dalej: kpa) oraz w zw. z art. 18 upea poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób

105 wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu

106 skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy

107 zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu

108 zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie

109 skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie

110 pracy organu egzekucyjnego, jak również nie uwzględnienie na korzyść strony skutków,

111 jakie dla możliwości zastosowania uznanego za niekonstytucyjny przepisu art. 64 upea

112 ma wyrok TK z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14);

113 b) art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 § 2 upea i art. 29 § 2 pkt 2 upea poprzez brak

114 podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu

115 faktycznego i załatwienia sprawy i nieuprawnione przyjęcie przez organ, że naruszenie

116 zasady odpowiedzialnego wszczynania i prowadzenia egzekucji wyrażonej w art. 29 § 2

117 pkt 2 u.p.e.a. nie jest w żaden sposób związane z przedmiotowym rozstrzygnięciem

118 dotyczącym ustalenia wysokości kosztów bezskutecznej egzekucji i zasad ich

119 ponoszenia, w sytuacji, gdy postanowienie "w sprawie kosztów egzekucyjnych"

120 powinno wyjaśnić, czy w świetle zasad ogólnych wszczęcie postępowania nie było

121 nacechowane jedynie chęcią uzyskania opłat egzekucyjnych;

122 c) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa, w zw. z art. 64c § 7 upea, poprzez

123 sporządzenie uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest

124 wewnętrznie niespójne w kontekście jego weryfikacji, w szczególności poprzez brak

125 odniesienia się do zasadności ustalenia wysokości opłaty manipulacyjnej w oparciu o

126 wytyczne z wyroku Trybunału Konstytucyjnego przy jednoczesnym nie uwzględnieniu

127 konieczności uzależnienia wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak:

128 efektywność i skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych

129 czynności czy nakład pracy organu egzekucyjnego, a w konsekwencji naruszenie także

130 art. 11 kpa i obciążenie Skarżącej rażąco wysoką kwotą kosztów bezskutecznej

131 egzekucji niepoddającą się kontroli;

132 d) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 64c § 7 upea poprzez

133 sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się do zasadności ustalenia

134 maksymalnej/procentowej wysokości opłaty manipulacyjnej przy jednoczesnym nie

135 uwzględnieniu takich czynników jak: efektywności i skuteczność egzekucji, poziom

136 skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład pracy organu egzekucyjnego, a

137 w konsekwencji obciążenie skarżącego nierzeczywistą wysokością kosztów

138 bezskutecznej egzekucji;

139 e) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z

140 naruszeniem art. 7 i 77 § 1, art. 80, 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 18

141 upea.

142 W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.

143 W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.

144 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

145 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in.

146 art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów

147 administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30

148 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z

149 2018 r. poz. 1032 ze zm., dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności

150 administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności

151 zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także

152 prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować

153 z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest

154 stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa

155 materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania

156 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa

157 dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa).

158 Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt

159 jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 kpa lub w innych przepisach (art.

160 145 § 1 pkt 2 ppsa).

161 Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca

162 określił w art. 119 ppsa, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie

163 uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu

164 administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także

165 postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w

166 postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone

167 postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

168 Z przepisu art. 134 § 1 ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy

169 nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą

170 skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że

171 sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego

172 aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze

173 podniesiony.

174 Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta

175 sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

176 W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że przedmiotem sporu jest prawidłowość

177 ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania

178 egzekucyjnego przeciwko C. sp. z o.o. w W. na podstawie tytułu

179 wykonawczego z [...] października 2016r., nr [...] wystawionego przez

180 wierzyciela będącego stroną skarżącą w sprawie.

181 W ocenie sądu stanowisko organów zajęte w wydanych postanowieniach, w tym

182 w zaskarżonym postanowieniu nie jest prawidłowe.

183 Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym uregulowana

184 jest w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W

185 toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6

186 upea opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu

187 wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków

188 egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

189 W art. 64c § 1 upea została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których

190 mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a upea, wraz z wydatkami poniesionymi przez

191 organ egzekucyjny, stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te

192 koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji

193 administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza

194 jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub

195 organ egzekucyjny (art. 64c § 2 - 4 ustawy egzekucyjnej). Art 64c § 4 upea stanowi, że

196 wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od

197 zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a upea.

198 W sprawie takli wyjątek nastąpił i organ egzekucyjny obciążył wierzyciela

199 kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty manipulacyjnej.

200 Zgodnie z art. 64 § 6 upea organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z

201 tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze

202 stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych

203 należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1

204 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu

205 niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania

206 egzekucyjnego.

207 Przewidziana art. 64 § 6 upea opłata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj

208 opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne

209 związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i jak wskazuje powołany przepis

210 wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym,

211 nie mniej jednali niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty manipulacyjnej

212 powstaje, co do zasady, z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu

213 wykonawczego. Natomiast zgodnie z art. 64 § 10 zdanie drugie upea, jeżeli pierwszą

214 czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa

215 majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek uiszczenia opłaty

216 manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.

217 W sprawie na co słusznie zwróciły uwagę organy ustawodawca nie uzależnił

218 możliwości naliczenia opłaty manipulacyjnej od faktycznego wyegzekwowania

219 wierzytelności.

220 W ocenie sądu mimo możliwości obciążenia strony (wierzyciela) opłatą

221 manipulacyjną to wydając swoje rozstrzygnięcie organy orzekające powinny uwzględnić

222 w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 6 upea wyrażoną przez

223 Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w

224 odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.

225 W odniesieniu do art. 64 § 6 upea, jak również art. 64 § 1 pkt 4 upea Trybunał

226 Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że:

227 1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu

228 egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie

229 określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest

230 niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu

231 nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest

232 niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

233 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa

234 maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2

235 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84

236 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

237 3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje

238 możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty

239 manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę

240 egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z

241 wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64

242 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

243 4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w

244 zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych

245 i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.

246 TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku

247 Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który

248 powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków

249 wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty

250 egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, o

251 której mowa w art. 64 § 6 upea, ale także maksymalną wysokość innych opłat

252 egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w

253 niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości

254 tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą

255 egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał

256 Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."

257 Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia

258 postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez

259 zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty

260 egzekucyjne na kwotę 34.860.238,10 zł.

261 Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama

262 możliwość pobierania opłaty manipulacyjnej (czy też egzekucyjnej) w razie

263 bezskuteczności egzekucji, ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji,

264 gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej

265 granicy tych opłat.

266 Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK o

267 sygn. akt SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych

268 przepisów upea, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca

269 2018r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału

270 Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego

271 sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego

272 zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy

273 zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci

274 mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją,

275 ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym

276 zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu.

277 Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być

278 stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze

279 wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".

280 Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 6 oraz art. 64

281 § 1 pkt 4 upea. Przepisy te, jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za

282 niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty

283 manipulacyjnej i egzekucyjnej. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną

284 wysokość opłaty manipulacyjnej, o jakiej mowa w art. 64 § 6 upea (jak również opłaty

285 egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea). Dopóki jednak ustawodawca nie

286 wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować

287 powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron

288 postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby

289 nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc

290 ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy

291 egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z

292 dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności

293 egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na

294 względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy

295 organu. Zdaniem sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej

296 sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione, wydatki, ale

297 uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga

298 nakładu pracy i czasu.

299 Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również

300 postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że nie dokonano w nich takiej oceny,

301 co skutkuje uznaniem naruszenia treści art. 64 § 6 oraz art. 64 § 1 pkt 4 upea. Przy

302 ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów

303 egzekucyjnych, ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków jak

304 również nakładu pracy organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z

305 wyroku TK o sygn. akt SK 31/14.

306 Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na

307 podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

308 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z §

309 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

310 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na

311 łączną kwotę 597 zł składają się: stały wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł,

312 koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i opłata skarbowa od

313 pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W ocenie sądu w sprawie winien zostać

314 zastosowany § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, a nie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w

315 zw. z § 2 tego rozporządzenia. Przedmiotem bowiem sprawy było postanowienie

316 określające wysokość kosztów egzekucyjnych, a nie należność pieniężna. W sprawie

317 nie było potrzeby badania i sprawdzania wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 218

318 ppsa), gdyż sprawa ta podlega wpisowi stałemu (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady

319 Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad

320 pobierania wpisu w postepowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 221 poz.

321 2193 ze zm.), który jest niezależny od wartości przedmiotu sporu. Zatem w sprawie

322 pobrano wpis stały, a nie wpis stosunkowy zależny od wartości przedmiotu sporu. To, że

323 w kontrolowanym postanowieniu określono konkretną wysokość kosztów

324 egzekucyjnych nie powoduje, że sprawa przestaje być sprawą z zakresu objętych

325 skargą na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym objętej wpisem

326 stałym. W ocenie sądu krajowy ustawodawca świadomie powiązał kwestię związaną z

327 wynagrodzeniem pełnomocnika z kwestią związaną z pobieraniem przez sąd wpisu

328 stałego lub stosunkowego. W wypadku, gdy sprawa objęta jest wpisem stałym, to

329 wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika również jest stała, niezależna

330 od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia NSA z 14 marca 2019 r. I GZ

331 62/19 i z 17 lipca 2019 r. I GZ 178/19).