Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r., V SA/Wa 321/18

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2019 r., V SA/Wa 321/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi L.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za posiadanie niezarejestrowanych automatów do gier oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi L. M. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] grudnia 2017 r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie (dalej: "Naczelnik UC-S" lub "organ I instancji") z [...] lipca 2017r. nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 200.000 zł za posiadanie niezarejestrowanych automatów do gier o nazwie [...] nr [...] oraz [...] nr [...] .

3 Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

4 W dniu 12 czerwca 2017 r. funkcjonariusze Mazowieckiego Urzędu Celno Skarbowego w Warszawie

5 Delegatura UCS w C. przeprowadzili działania

6 kontrolne w lokalu [...] mieszczącym się przy ul. [...] w

7 C. , w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r. o

8 grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.), dalej: "u.g.h.". W toku czynności

9 stwierdzili, iż w lokalu znajdują się włączone do zasilania i gotowe do gier dwa automaty

10 do gier: [...] nr [...] oraz [...] nr [...] . Funkcjonariusze

11 za pomocą kamery cyfrowej nagrali materiał dokumentujący hazardowy charakter gier

12 na przedmiotowych automatach, przeprowadzili oględziny automatów, co zostało

13 opisane w protokole eksperymentu procesowego z 12 czerwca 2017 r. Ponadto

14 przesłuchano świadka L. M. - właściciela [...] .

15 W związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa karnego

16 skarbowego określonego w art. 107 § 1 w ustawie z 10 września 1999 r. - Kodeks kamy

17 skarbowy ww. automaty zostały zatrzymane do dalszego postępowania.

18 Z zebranego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że

19 posiadaczem samoistnym lokalu (w którym była prowadzona działalność

20 gastronomiczna) i w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier jest

21 L. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] L. m. W dniu 29 kwietnia 2017 r. pomiędzy L. M.

22 prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą [...] L. M. (Wynajmujący), a T. Sp. z o.o. z siedzibą we W.

23 (Najemca)

24 zawarto umowę najmu ww. lokalu.

25 Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. Naczelnik wszczął z urzędu postępowanie

26 w sprawie wymierzenia Stronie kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. za

27 posiadanie niezarejestrowanych automatów do gier.

28 Następnie, decyzją z [...] lipca 2017r. o numerze wskazanym wyżej, Naczelnik

29 Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie nałożył na Stronę karę

30 pieniężną za posiadanie niezarejestrowanych automatów do gier w kwocie 200.000 zł.

31 Strona wniosła odwołanie.

32 Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] grudnia 2017 r. o numerze wskazanym wyżej,

33 Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika UC-S z [...] lipca 2017r. na podstawie

34 art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017

35 r. poz. 201 ze zm.), dalej: "O.p.".

36 Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 3 u.g.h. urządzanie i

37 prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na

38 automatach jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub

39 dokonanego zgłoszenia. Powołał treść art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h., który stanowi, że grami na

40 automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub

41 elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na

42 automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których

43 gra zawiera element losowości. Grami na automatach są także gry na urządzeniach

44 mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz

45 gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet

46 organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania

47 wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Z brzmienia

48 powyższych przepisów, co podkreślił Dyrektor IAS wynika, że na gruncie ustawy o

49 grach hazardowych, ocenie występowania elementów definicji gry na automacie winna

50 być poddana wyłącznie pojedyncza gra. Nie można bowiem stwierdzić o cechach gry w

51 przypadku badania procesów zachodzących na danym urządzeniu w innym odcinku

52 czasu, niż ten, w którym występuje sama gra. Zatem wspólnymi elementami

53 pojedynczej gry na automatach, jest poddanie ryzyku stawki za udział w jednej grze

54 zawierającej co najmniej element losowości i uzyskanie rozstrzygnięcia jej wyniku

55 (wygranej lub przegranej w sensie samego rozstrzygnięcia wyniku, niekoniecznie już

56 wygranej pieniężnej w sensie fizycznym lub wygranej rzeczowej w sensie ustawowym).

57 Jedna gra wiąże się więc z jedną stawką i jednym rozstrzygnięciem jej wyniku

58 (poddaniem ryzyku stawki w grze), a każde następne postawienie kolejnej stawki

59 rozpoczyna nową grę, co określa zakres pojedynczej gry na automatach.

60 W ocenie Dyrektora nie ulega wątpliwości, że sporne automaty są urządzeniami

61 elektronicznymi (komputerowymi). Z oględzin zewnętrznych wynika, że posiadały m.in.

62 dwa monitory, panele sterujące grami, zasilane są energią elektryczną. Spełniony został

63 zatem jeden z warunków definicji gier na automatach, zarówno w rozumieniu art. 2 ust.

64 3, jak również art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, tj. gra jest rozgrywana na

65 urządzeniach elektronicznych, w tym komputerowych. W ocenie organu II instancji

66 bezspornym jest także, że gry organizowane były w celach komercyjnych. Z akt sprawy

67 wynika, że przedmiotowe automaty udostępnione były publicznie w lokalu [...]

68 w C. . Przedmiotowe automaty posiadały wrzutniki monet, akceptory

69 banknotów i rynienki na wygrane, a warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie

70 pewnej kwoty pieniędzy. Wszystko powyższe świadczy o komercyjnym charakterze gier

71 prowadzonych na tych automatach. Spełniony został zatem kolejny warunek definicji

72 gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, tj. gra jest

73 organizowana w celach komercyjnych.

74 Ustalając, czy gra prowadzona na spornym automacie ma "charakter losowy" lub

75 czy pojawia się "element losowości", organ II instancji odwołał się do znaczenia

76 powołanych wyrażeń na gruncie języka ogólnego (naturalnego), orzecznictwa

77 sądowego oraz protokołu z eksperymentu procesowego z 12 czerwca 2017 r.

78 dotyczącego spornych automatów. Stwierdził, że z opisu przebiegu gry wynika, że

79 wynik gry, tj. zatrzymanie kręcenia bębnów w określonej konfiguracji zależy od

80 samoczynnego ich zatrzymania przez program gry. Nie można zatem w pożądany

81 sposób wpłynąć na wynik gry, dokonując swoich czynności w warunkach

82 standardowych dla potencjalnego gracza. Wynik gry nie zależy bowiem od gracza, ale

83 od programu gry (przypadku). Aktywność (zręczność) gracza ma wpływ jedynie na

84 rozpoczęcie gry. Stwierdzenie to przesądza o zasadniczym charakterze (właściwości)

85 tych gier. Jeżeli bowiem wynik gry jest niezależny od gracza, ponieważ zależy od

86 losowego wytypowania symboli przez program gry, to należy przyjąć, że czynnikiem o

87 przeważającym wpływie na wynik gry jest losowość (przypadek) i kształtuje się powyżej

88 50%. W związku z powyższym inne czynniki, takie jak np. zręczność, nie mogą mieć

89 decydującego wpływu na wynik gry, co przesądza, że gra nie zawiera wyłącznie

90 elementu losowości, ale gra ma charakter losowy. Spełniony został zatem kolejny

91 warunek definicji gier na automatach wynikający z art. 2 ust. 5 u.g.h., tj. gra ma

92 charakter losowy.

93 Dyrektor IAS podkreślił, że ostatnim warunkiem istotnym prawnie z punktu

94 widzenia zakwalifikowania gier na automatach do jednej z definicji zawartych w art. 2

95 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h., jest ustalenie, czy gry są prowadzone o wygrane pieniężne lub

96 rzeczowe. W niniejszej sprawie, ustalenia zawarte w protokole z przeprowadzonego

97 eksperymentu procesowego z 12 czerwca 2017 r., dot. spornych automatów pozwalają

98 na stwierdzenie, że gry na ww. automatach z uwagi na możliwość uzyskiwania

99 wygranych rzeczowych należało zakwalifikować jako gry na automatach w rozumieniu

100 art. 2 ust. 3 u.g.h.

101 Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że gry na spornych

102 automatach wypełniają definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h., tj.

103 są grami na urządzeniu elektronicznym (komputerowym) o wygrane pieniężne lub

104 rzeczowe, zawierającymi element losowości.

105 Dyrektor IAS wyjaśnił, że z dniem 1 kwietnia 2017 r. został rozszerzony katalog

106 podmiotów podlegających karze pieniężnej za naruszenie przepisów regulujących rynek

107 gier hazardowych. Zgodnie ze znowelizowanym art. 89 u.g.h. karze pieniężnej podlega

108 obecnie m.in. urządzający gry hazardowe, bez koncesji lub bez dokonania

109 wymaganego zgłoszenia (art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.), jak również posiadacz samoistny

110 lub posiadacz zależny lokalu prowadzący w lokalu działalność o charakterze

111 gastronomicznym, handlowym lub usługowym (art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 u.g.h.), w którym

112 znajdują się niezarejestrowane automaty do gier.

113 Tym samym zdaniem Dyrektora IAS, mając na uwadze ustalenia z

114 przeprowadzonych czynności kontrolnych, w szczególności treść protokołu

115 przesłuchania Strony z 22 listopada 2017 r., umowę najmu z 29 kwietnia 2017 r. oraz

116 protokół z oględzin automatów z 13 czerwca 2017 r. wynika, że posiadaczem

117 samoistnym lokalu [...], w którym urządzano gry na niezarejestrowanych

118 automatach był L. M.

119 Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji - po

120 analizie umowy najmu zawartej w dniu 29 kwietnia 2017 r. - wskazał, że w umowie

121 zawarto zapis, że "Wynajmujący oddaje w posiadanie zależne Najemcy lokal opisany w

122 § 1" jednakże w jego ocenie nie jest to wystarczający dowód aby wyłączyć L. M. z kręgu podmiotów, na

123 które może zostać nałożona kara pieniężna.

124 Posiadacz samoistny, co podkreślono nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu

125 rzecz w posiadanie zależne, a z dokumentacji sporządzonej w dniu kontroli nie wynika,

126 aby T. sp. z o.o. z siedzibą we W., na którą powołuje się Strona, faktycznie

127 władała lokalem przy ul. [...] . .

128 Dyrektor dodał, że ze szkicu sytuacyjnego lokalu [...] nie wynika, aby

129 lokal był podzielony na dwa niezależne pomieszczenia (izby). Wstawione przez T.

130 Sp. z o.o. we W. automaty były w momencie kontroli włączone do zasilania i

131 gotowe do prowadzenia gier i ustawione były w ogólnie dostępnym miejscu w którym

132 prowadzona była działalność przez L. M. . Ponadto w chwili rozpoczęcia

133 czynności kontrolnych związanych z legalnością prowadzenia gier na automatach

134 funkcjonariusze zastali na miejscu L. M. , który zeznał, że:

135 "Od około 1995 r. prowadzę w C. przy ul. [...], [...]. Jestem zarazem właścicielem tej części pawilonu, w

136 którym jest [...].

137 Lokal, który prowadzę czynny jest codziennie, 7 dni w tygodniu w godzinach

138 6 do 20. W lokalu zatrudniam dwóch barmanów, (...). Właścicielem tych

139 urządzeń jest firma T. Sp. z o. o. z/s we W., przy ul.

140 [...], z którą w dniu 29.04.2017 r. - zawarłem umowę najmu

141 lokalu pod wstawienie przedmiotowych automatów (tu: automaty [...] nr

142 [...] i [...] nr [...] ). Kserokopie tejże umowy

143 załączam do niniejszego protokołu (..). Zgodnie z zapisami umowy firma

144 najmująca raz w miesiącu wystawiać ma fakturę VAT, na podstawie której

145 wypłacać ma mi z tego tytułu kwotę brutto 700 zł, od których mam płacić

146 podatek. Płatność w przypadku tych automatów nastąpiła jeden raz za

147 miesiąc maj."

148 Strona zeznała także, iż poza płatnością czynszu nie partycypuje w

149 zgromadzonych w automatach środkach pieniężnych i w kwestii zajętych

150 automatów nie zawarła innej umowy o wspólnym przedsięwzięciu.

151 Ponadto, w dniu 22 listopada 2017 r. Pan L. M. został przesłuchany

152 w charakterze Strony i na pytanie "Kto był właścicielem [...] w

153 dniu kontroli ?", odpowiedział: "Ja byłem właścicielem". Strona także

154 składając zeznania doprecyzowała, że "umowa najmu dotyczyła zgodnie z

155 ustaleniami towarzyszącymi jej zawarciu, obszaru lokalu

156 wydzielonego kotarą".

157 Nadto z pisma Starostwa Powiatowego w C. z 2 października 2017 r.

158 wynika, że Strona jest właścicielem nieruchomości położonej w C. przy ul.

159 [...] (KW 39995).

160 Wobec powyższego Dyrektor IAS podkreślił, że w jego ocenie w dniu kontroli

161 lokalu [...] znajdowały się tam dwa niezarejestrowane automaty do gier,

162 jednocześnie była w tym lokalu prowadzona działalność gastronomiczna, handlowa lub

163 usługowa przez L. M. . Zatem to L. M. jest posiadaczem

164 samoistnym lokalu, co wiąże się z zastosowaniem wobec niego art. 89 ust. 1 pkt 4

165 u.g.h.

166 Pismem z 30 stycznia 2018 r. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję organu II

167 instancji i zarzucił naruszenie:

168 1. art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. poprzez jego błędna wykładnię i w konsekwencji

169 niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż właściciel lokalu, w którym

170 znajdowały się automaty do gier odpowiada na podstawie ww. przepisu, nawet jeśli

171 odda lokal w posiadanie zależne, gdyż wskutek oddania lokalu w posiadanie zależne

172 właściciel nie traci posiadania samoistnego, podczas gdy zgodnie w prawidłową

173 wykładnią przedmiotowego przepisu, odpowiedzialność może ponosić jedynie

174 posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i

175 w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile

176 lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego. W związku z tym, że Skarżący

177 wynajął lokal T. Sp. z o.o. z siedzibą we W. zachodzi negatywna przesłanka

178 uniemożliwiająca wymierzenie Skarżącemu kary na podstawie danego przepisu,

179 2. art. 235 O.p., art. 210 § 1 pkt 4 i 5 O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h.

180 polegające na wskazaniu w podstawie prawnej skarżonej decyzji oraz decyzji organu I

181 instancji art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. (posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się

182 niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność

183 gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania

184 zależnego) natomiast w rozstrzygnięciu - posiadanie niezarejestrowanych automatów

185 do gier, w sytuacji kiedy posiadanie automatów nie stanowi tytułu do wymierzenia kary

186 pieniężnej, co sprawia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa w

187 rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p. i powoduje nieważność decyzji,

188 3. art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 127 O.p. w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. polegające

189 na tym, że organ II instancji nie odniósł się do argumentów Skarżącego, że nie był on

190 posiadaczem automatów o nazwach [...] nr [...] oraz [...] nr

191 [...] , więcej posiadanie automatów nie stanowi przesłanki do wymierzenia kary

192 pieniężnej, przez co organ naruszył zasadę dwuinstancyjności, bo nie rozpoznał

193 ponownie sprawy w odpowiednim zakresie, nie rozważył wszechstronnie wszystkich

194 okoliczności, co jednocześnie świadczy o tym, że skarżona decyzja została wydana z

195 rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p. i powoduje

196 nieważność decyzji,

197 4. art. 191 O.p. polegające na nieprzeprowadzeniu wszechstronnej analizy

198 zebranych w sprawie dowodów oraz dowolnej ich ocenie, co skutkowało błędnym

199 uznaniem, że skarżącemu można było wymierzyć karę pieniężną na podstawie art. 89

200 ust. 1 pkt 4 u.g.h., w sytuacji kiedy z zebranych w sprawie dowodów wynika, ze

201 Skarżący oddał lokal w posiadanie zależne, co wyłącza możliwość wymierzenia mu

202 kary pieniężnej,

203 5. art. 191 O.p. polegające na nieprzeprowadzeniu wszechstronnej analizy

204 zebranych w sprawie dowodów oraz dowolnej ich ocenie, poprzez niezasadne uznanie,

205 że protokół eksperymentu procesowego przeprowadzany na urządzeniach o nazwach

206 [...] nr [...] oraz [...] nr [...] stanowi merytoryczny

207 dowód, pozwalający na określenie rodzaju gier oferowanych przez dane urządzenia,

208 podczas gdy funkcjonariusze celno-skarbowi nie mają wiedzy oraz kompetencji

209 biegłego, nadto eksperyment został przeprowadzony błędnie - pominięto opcję pomocy,

210 która daje możliwości sprawdzenia kolejnego układu i wyłącza losowy charakter gier,

211 jednocześnie organ pominął dowody w postaci opinii biegłych i nagrań dotyczących

212 tego typu urządzeń, co skutkowało błędnym ustaleniem, że gry zawierają element

213 losowości,

214 6. art. 188 O.p. w zw. z art. 197 § 1 O.p. polegające na oddaleniu wniosku

215 dowodowego Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii laboratorium

216 badawczego na okoliczność tego, że urządzenia o nazwach [...] nr [...]

217 oraz [...] nr [...] nie oferują gier o charakterze losowych lub

218 zawierających element losowości, bowiem w urządzeniach zainstalowano zamkniętą

219 ilość układów, gracz korzystając z opcji pomocy może w każdym momencie gry

220 sprawdzić jaki będzie kolejny układ i zdecydować, czy będzie grał dalej czy też skończy

221 grę, gracz wykorzystując zdolność zapamiętywania i logicznego myślenia ma wpływ na

222 końcowy wynik gry, co skutkowało błędnym ustaleniem, że ww. urządzenia są

223 automatami do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, w sytuacji kiedy są to

224 gry logiczne bazujące na zdolności zapamiętywania,

225 7. art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia

226 dowodu z zeznań świadka w osobie przedstawiciela najemcy lokalu T. Sp. z o.o. z

227 siedzibą we W., w sytuacji kiedy organ nie dał wiary zeznaniom strony co do

228 zakresu danej umowy i tego czy dany lokal dotyczył całości czy części lokalu, co

229 doprowadziło do wydania skarżonej decyzji w oparciu o niekompletny stan faktyczny,

230 8. art. 199 a O.p. polegające na dokonaniu wykładni postanowień umowy najmu

231 lokalu z 29 kwietnia 2017 r. z pominięciem celu danej umowy i zgodnego zamiaru stron,

232 co skutkowało niezasadnym pominięciem tego, że lokal przy ul. [...] w C. był dnia 12 czerwca 2017 r. oddany

233 w posiadanie zależne T. Sp. z

234 o.o. z siedzibą we W.,

235 9. art. 2a O.p. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykładni art. 89 ust. 1

236 pkt 4 u.g.h. na niekorzyść podatnika, w sytuacji kiedy ww. przepis obliguje do

237 rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść podatnika, co skutkowało

238 niezasadnym wymierzeniem kary pieniężnej Skarżącemu, bo organ pominął negatywną

239 przesłankę uniemożliwiającą wymierzenie Skarżącemu kary pieniężnej - oddanie lokalu

240 w posiadanie zależne,

241 10. art. 233 § 1 pkt 1 O.p. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu l

242 instancji, w sytuacji kiedy dana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa

243 tj. art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. i konieczne było jej uchylenie i umorzenie postępowania.

244 Z uwagi na wskazane naruszenia Strona wniosła o stwierdzenie nieważności

245 skarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o

246 uchylenie skarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w

247 całości oraz uchylenie w całości decyzji Naczelnika UC-S z [...] lipca 2017r. Względnie o

248 uchylenie skarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

249 Strona wniosła także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów

250 postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm

251 przepisanych.

252 W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując

253 dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

254 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

255 Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in.

256 art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów

257 administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

258 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.

259 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji

260 publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena,

261 czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej

262 wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie z obrotu

263 prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie

264 będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

265 (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

266 Przeprowadzona według powyższych zasad sądowa kontrola zaskarżonej decyzji

267 doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

268 Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu nieważności zaskarżonego

269 orzeczenia Sąd podkreśla, że zaskarżony akt w pierwszej kolejności podlega

270 badaniu z punktu widzenia istnienia wad skutkujących jego nieważnością, w dalszej

271 kolejności wad postępowania uzasadniających wznowienie postępowania

272 administracyjnego, następnie pozostałych wad postępowania z punktu widzenia

273 możliwości ich istotnego wpływu na wynik postępowania, a wreszcie uchybień

274 polegających na naruszeniu prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.

275 Stwierdzenie istnienia wad istotniejszych w myśl wyżej przyjętej hierarchii eliminuje

276 potrzebę ustalania istnienia pozostałych wad (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.

277 Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz,

278 Warszawa 2005, s. 461). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się podstaw

279 stwierdzenia nieważności.

280 W świetle art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może

281 być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1

282 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier

283 na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.

284 Grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych,

285 elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry

286 odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o

287 wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2

288 ust. 3 u.g.h.). Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2

289 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach

290 mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych,

291 oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć

292 Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma

293 możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter

294 losowy.

295 Stosownie zaś do art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega:

296 - urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania

297 wymaganego zgłoszenia (pkt 1);

298 - urządzający gry hazardowe na podstawie udzielonej koncesji, udzielonego

299 zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia, który narusza warunki zatwierdzonego

300 regulaminu, udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia lub dokonanego

301 zgłoszenia lub prowadzi gry na automatach do gier, urządzeniu losującym lub

302 urządzeniach do gier bez wymaganej rejestracji automatu do gier, urządzenia

303 losującego lub urządzenia do gry (pkt 2);

304 - posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do

305 gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub

306 usługowa (pkt 3);

307 - posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do

308 gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub

309 usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego (pkt 4);

310 - dostawca usług płatniczych, który nie przestrzega zakazu, o którym mowa w art.

311 15g (pkt 5);

312 - uczestnik gry hazardowej urządzanej bez koncesji, bez zezwolenia lub bez

313 zgłoszenia (pkt 6);

314 - przedsiębiorca telekomunikacyjny, który nie wypełnił obowiązków wynikających z

315 art. 15f ust. 5 (pkt 7);

316 - urządzający grę hazardową, której urządzanie stanowi monopol państwa (pkt 8).

317 Na podstawie art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h. wysokość kary pieniężnej

318 wymierzonej w przypadku, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., wynosi 100

319 tys. zł od każdego automatu.

320 Orzekające w niniejszej sprawie organy przyjęły, że Skarżący ponosi

321 odpowiedzialność przewidzianą w cytowanych wyżej przepisach, jako posiadacz

322 samoistny lokalu [...] w C. , gdzie prowadzona jest działalność

323 gastronomiczna, handlowa lub usługowa, w którym znajdują się

324 niezarejestrowane automaty do gier: [...] i [...] , i na tej podstawie

325 wymierzyły Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 200 tys. zł (2 x 100 tys. zł).

326 Zgromadzone dowody, m.in. protokół oględzin z dnia 12 i 13 czerwca 2017

327 r., protokół z przeprowadzenia eksperymentu procesowego z dnia 12 czerwca 2017

328 r., protokół przesłuchania świadka – Skarżącego z dnia 12 czerwca 2017 r.,

329 potwierdziły, zdaniem Sądu, zasadność wymierzenia przedmiotowej kary.

330 Z akt sprawy wynika, że w dniu kontroli lokalu [...] mieszczącym się

331 przy ul. [...] . funkcjonariusze ujawnili dwa automaty do gier,

332 które były włączone. W trakcie kontroli nie okazano dokumentów potwierdzających

333 rejestrację automatów. Wygląd zewnętrzny, kształt graficzny konstrukcji

334 zewnętrznej automatów w niczym nie różnił się od automatów hazardowych.

335 Funkcjonariusze przeprowadzili eksperymenty, w wyniku których ustalili, że gra miała

336 charakter losowy, zatrzymanie bębnów w odpowiedniej konfiguracji jest wynikiem

337 wyłącznie przypadku, a gracz nie ma realnego wpływu na wynik gry, wyjaśnili również

338 sposób uzyskiwania wygranych i ograniczenia rozgrywania gier.

339 Uruchomienie gry zależało od wrzucenia do automatu określonej kwoty pieniężnej.

340 Z opisu przebiegu gier na przedmiotowych automatach wynika, że wpłacona kwota

341 jest przeliczana na punkty kredytowe (wyświetlane na polu LICZNIK), które

342 umożliwiają rozgrywanie poszczególnych gier. Ewentualna wygrana lub przegrana

343 również ma postać punktów bowiem korzystne rozstrzygnięcie wyniku

344 premiowane jest zwiększeniem liczby punktów, a przegrana wiąże się z ich utratą.

345 Pojedyncza gra rozpoczyna się i kończy poprzez naciśnięcie przycisku START, a

346 za tak przeprowadzoną grę program gry pobiera określoną przez gracza liczbę

347 punktów. Zdaniem Sądu, wskazane okoliczności bezspornie dowodzą, że gry

348 urządzane na spornych urządzeniach miały charakter losowy, gdyż ich wynik był

349 nieprzewidywalny dla grającego, a usytuowanie automatów w przedmiotowym

350 lokalu dowodzi ich komercyjnego charakteru.

351 Ustalono również, że ww. automaty są urządzeniami elektronicznymi. Z

352 eksperymentu i oględzin zewnętrznych wynika, że ww. urządzenia posiadają po dwa

353 monitory, panel

354 sterowania, są zasilane energią elektryczną.

355 Bezsporne w sprawie jest zatem spełnianie przez automaty do gier: [...] nr

356 [...] oraz [...] nr [...] , kryteriów automatów do gier w

357 rozumieniu przepisów u.g.h.

358 Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 7

359 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 1031/17 LEX nr 2461052: dla uznania gier

360 na automacie za grę hazardową w świetle postanowień art. 2 ust. 3 u.g.h.,

361 wystarczające jest, aby odbywała się ona na urządzeniach mechanicznych,

362 elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane

363 pieniężne lub rzeczowe i zawierała jedynie element losowości. Zestawienie

364 zamieszczonych w art. 2 ust. 3 u.g.h. i art. 2 ust. 5 u.g.h. zwrotów "gra zawiera

365 element losowości" oraz "gra ma charakter losowy" prowadzi do uprawnionego

366 systemowo wniosku, że o ile na gruncie art. 2 ust. 3 u.g.h., poza losowością gry

367 na automacie, możliwe jest jeszcze wprowadzenie jako istotnych elementów

368 umiejętności, zręczności lub wiedzy, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 ustawy te

369 elementy (umiejętność, zręczność, wiedza) powinny mieć jedynie charakter

370 marginalny, aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu tego przepisu.

371 Dominującym elementem gry musi być "losowość", rozumiana jako

372 nieprzewidywalność rezultatu tej gry.

373 Gry niewątpliwie urządzane były poza kasynem gry, a Skarżący nie był podmiotem

374 posiadającym koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier

375 losowych lub gier na automatach oraz podmiotem wykonującym monopol państwa,

376 a zakwestionowane automaty do gier nie są zarejestrowane przez naczelnika

377 urzędu celno-skarbowego.

378 W ocenie Sądu przeprowadzone czynności były wystarczające do stwierdzenia,

379 że sporne automaty znajdujące się w lokalu Skarżącego były automatami do gier w

380 rozumieniu powołanego przepisu art. 2 ust. 3, 4, 5 u.g.h., a wnioski organów

381 podatkowych były prawidłowe i mieściły się granicach swobodnej oceny dowodów.

382 Kara została wymierzona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. w brzmieniu

383 obowiązującym od 1 kwietnia 2017 r., zgodnie z którym karze pieniężnej podlega

384 posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i

385 w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile

386 lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego.

387 Skarżący w skardze podnosi, że nie powinien odpowiadać na podstawie art. 89

388 ust. 1 pkt 4 u.g.h. w tej sprawie w związku z tym, że wynajął lokal T. sp. z o.o. z

389 siedzibą we W., a zatem zachodzi negatywna przesłanka uniemożliwiająca

390 wymierzenie Skarżącemu kary na podstawie tego przepisu.

391 Z treści umowy najmu zawartej w dniu 27 kwietnia 2017 r. między Skarżącym

392 (Wynajmujący), a T. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (Najemca) wynika, że

393 wynajmujący oddaje w posiadanie zależne najemcy lokal opisany w § 1umowy, tj. lokal

394 mieszczący się przy ul. [...] . .

395 Jednocześnie niesporne jest, że w lokalu, w którym 12 czerwca 2017 r. została

396 przeprowadzona kontrola, Skarżący prowadził działalność gastronomiczną.

397 Zdaniem Sądu z okoliczności faktycznych sprawy wynika zatem, że mimo zawarcia

398 ww. umowy najmu, lokal mieszczący się przy ul. [...] . [...] nie był przedmiotem posiadania zależnego.

399 Przedmiotowym lokalem faktycznie

400 władał Skarżący jak właściciel, a swoim postępowaniem dostatecznie uzewnętrznił wolę

401 jego posiadania.

402 Potwierdzają to zeznania Skarżącego. W czasie przesłuchania w charakterze świadka

403 w dniu 12 czerwca 2017 r. Skarżący zeznał, że: "Od około 1995 r. prowadzę w

404 C. przy ul. [...], [...]. Jestem zarazem właścicielem tej

405 części pawilonu, w którym jest bar. Lokal, który prowadzę czynny jest codziennie, 7 dni

406 w tygodniu w godzinach 6 do 20."

407 Co istotne, jak wynika z akt sprawy, m.in. szkicu sytuacyjnego ww. lokalu

408 zawartego w protokole oględzin z dnia 12 czerwca 2017 r., automaty były usytuowane w

409 ogólnie dostępnej części baru, w sąsiedztwie stolików. Nie znalazły potwierdzenia

410 informacje Skarżącego dotyczące wydzielenia kotarą części pomieszczenia, w której

411 stały automaty.

412 Odwołując się do treści art. 336 Kodeksu cywilnego należy stwierdzić, że

413 posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz

414 samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca,

415 dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą

416 rzeczą (posiadacz zależny).

417 Jednocześnie, zgodnie z utrwalonym w polskim prawie poglądem, posiadanie nie jest

418 prawem podmiotowym, a jedynie stanem faktycznym (vide: A. Kunicki (w:) "System

419 prawa cywilnego", t. II, s.839 i n., J. Ignatowicz (w:) "Komentarz", t. I, s.765).

420 Wobec powyższego Sąd podziela stanowisko organów, że Skarżący ponosi

421 odpowiedzialność przewidzianą w wskazanych przepisach u.g.h. jako posiadacz

422 samoistny lokalu mieszczącego się przy ul. [...] . [...], w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna,

423 handlowa lub

424 usługowa i w którym znajdują się dwa niezarejestrowane automaty do gier.

425 Ze wskazanych wyżej powodów niezasadny jest również zawarty w skardze

426 zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h.

427 Sąd nie podziela również zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 122, art.

428 187, art. 191 O.p. podatkowej bowiem w niniejszej sprawie organy podatkowe

429 podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

430 a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo.

431 Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 188 O.p. w

432 zw. z art. 197 § 1 O.p. polegający na oddaleniu wniosku dowodowego Skarżącego o

433 przeprowadzenie dowodu z opinii laboratorium badawczego na okoliczność tego, że

434 urządzenia o nazwach [...] nr [...] oraz [...] nr [...] nie

435 oferują gier o charakterze losowym.

436 Należy podkreślić, że opinia biegłego nie wiąże organu. Organ administracji

437 stwierdzając, że w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, może nie powoływać

438 biegłego, lecz samodzielnie rozstrzygnąć kwestię wymagającą posiadania takich

439 wiadomości (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 1997 r. sygn. akt V SA 1926/96).

440 Ponadto uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe

441 ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do

442 prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Zdaniem Sądu działanie organu nie

443 stanowi w tym zakresie naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa.

444 Ze wskazanych wyżej powodów nie znajduje również uzasadnienia zarzut

445 naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności

446 postępowania, utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją

447 stwierdzenia, że decyzja ta jest prawidłowa.

448 Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wszystkie zarzuty skargi są

449 niezasadne. Ponadto Sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów

450 prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu

451 postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też

452 przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia

453 nieważności.

454 W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W konsekwencji

455 skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.