Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2019 r., V SA/Wa 309/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2019 r., V SA/Wa 309/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa–Śródmieście z [...] listopada 2018 r. nr [...] ; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz [...] kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Przedmiotem skargi Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP,
3 strona lub skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w
4 Warszawie (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] stycznia 2019 r.,
5 nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika
6 Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście (dalej: Naczelnik US, organ I
7 instancji lub egzekucyjny) z [...] listopada 2018 r., nr [...] w
8 przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.
9 Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
10 Naczelnik US na podstawie wystawionych przez PARP tytułów wykonawczych z
11 5 lipca 2017 r. nr [...] i nr [...] prowadził wobec G. sp. z
12 o.o. w W. postępowanie egzekucyjne obejmujące zobowiązania z tytułu zwrotu
13 środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków
14 europejskich oraz inne należności związane z tymi środkami za okres od sierpnia 2014
15 r. do sierpnia 2016 r. oraz marzec 2017 r. w łącznej kwocie należności głównej
16 459.278,40 zł.
17 W celu realizacji należności dochodzonych przedmiotowymi tytułami
18 wykonawczymi organ egzekucyjny zastosował zajęcie wierzytelności z rachunku
19 bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie zawiadomień z 24 lipca 2017 r.
20 Przedmiotowe zawiadomienia doręczono bankowi dniu 24 lipca 2017 r., natomiast
21 stronie (wraz z odpisem tytułu wykonawczego dla zobowiązanego) doręczono 27 lipca
22 2017 r.
23 W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie A. S.A. pismem z 24 lipca
24 2017 r. poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego dla G. sp. z o.o.
25 Mając na uwadze materiał zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania
26 egzekucyjnego wobec zobowiązanej organ egzekucyjny postanowieniem z [...] września
27 2018 r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne
28 prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych.
29 Następnie zawiadomieniem z 1 października 2018 r. nr [...] poinformował PARP o wysokości
30 kosztów postępowania egzekucyjnego.
31 Strona wnioskiem z 16 października 2018 r. wystąpiła, o wydanie postanowienia
32 w sprawie kosztów egzekucyjnych.
33 Naczelnik US postanowieniem z [...] listopada 2018 r. obciążył PARP kosztami
34 postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 4.710,70 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił,
35 że stronę obciąża opłata manipulacyjna w wysokości 1% egzekwowanych należności.
36 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem PARP wniosła zażalenie.
37 Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z [...]
38 stycznia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
39 Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ
40 egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o
41 postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1579, dalej: upea)
42 opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu
43 wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne związane ze stosowaniem środków
44 egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.
45 W art. 64c § 1 upea, została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których
46 mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ
47 egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Ustawa
48 dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił
49 wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2-4 upea).
50 Organ II instancji podkreślił, że postanowieniem z [...] września 2018 r., Naczelnik
51 US, na podstawie art. 59 § 2 upea umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone
52 wobec majątku spółki. Zauważył także, że skoro koszty egzekucyjne nie zostały
53 pobrane w toku postępowania egzekucyjnego, to w związku z jego umorzeniem nie
54 można nimi obciążyć zobowiązanego, dlatego też zobowiązanym do ich pokrycia
55 będzie – wierzyciel, czyli PARP.
56 W spawie organ odwoławczy zauważył, że organ egzekucyjny doręczył w dniu
57 27 lipca 2017 r. G. sp. z o.o. odpisy tytułów wykonawczych z 5 lipca 2017 r. nr
58 [...] i nr [...]. Zatem, w jego ocenie, w stosunku do ww. tytułów
59 wykonawczych powstał obowiązek naliczenia opłaty manipulacyjnej, o czym stanowi
60 art. 64 § 10 upea. Zasadą bowiem jest pobieranie opłaty manipulacyjnej niezależnie od
61 tego, czy kwota została skutecznie wyegzekwowana czy też nie. Oplata przy tym
62 stanowi procent kwoty "egzekwowanych należności", a nie "wyegzekwowanych
63 należności".
64 Dyrektor IAS wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału
65 dowodowego wykazała, iż organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami
66 egzekucyjnymi, powstałymi w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a
67 wydane rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i
68 prawnego.
69 Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu dotyczących braku
70 zastosowania wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca
71 2016 r., SK 31/14, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z
72 Konstytucją RP m.in. art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 upea w zakresie, w jakim nie określa
73 maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty
74 manipulacyjnej, Dyrektor IAS zauważył, że zawarte w wyroku TK ujęcie
75 niekonstytucyjności oznacza, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność
76 pominięcia prawodawczego, w którym Trybunał stwierdził konieczność podjęcia
77 odpowiednich działań legislacyjnych. W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, że
78 w rzeczonym wyroku nie sprecyzowano rzędu wielkości jakiego miałoby dotyczyć
79 ograniczenie kosztów egzekucyjnych czy też opłaty manipulacyjnej, zdaniem organu
80 odwoławczego przyjąć należy, iż do czasu uchwalenia przez ustawodawcę zmian w
81 upea, w zakresie wskazanym przez powyższe orzeczenie, należy stosować
82 zakwestionowane przepisy w kształcie obecnym.
83 Od przedmiotowego postanowienia PARP złożyła skargę do WSA w Warszawie
84 wnosząc o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów
85 postępowania sądowego. Postanowieniu zarzuciła naruszenie:
86 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64
87 § 6 w zw. z art. 64c upea poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane
88 przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej kosztami egzekucyjnymi w
89 maksymalnej/procentowej wysokości jest prawidłowe, w sytuacji, gdy Trybunał
90 Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14) stwierdził niezgodność
91 przepisów 64 § 6 upea z Konstytucją RP w zakresie, w jakim nie określa on
92 maksymalnej wysokości opłaty;
93 2) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
94 a) art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 77 § 1, art. 124 § 2 w zw. z art. 80 ustawy z dnia
95 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096
96 ze zm., dalej: kpa) oraz w zw. z art. 18 upea poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób
97 wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu
98 skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy
99 zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu
100 zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie
101 skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie
102 pracy organu egzekucyjnego, jak również nie uwzględnienie na korzyść strony skutków,
103 jakie dla możliwości zastosowania uznanego za niekonstytucyjny przepisu art. 64 upea
104 ma wyrok TK z 28 czerwca 2016r.;
105 b) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 64c § 7 w zw. z art. 18 upea
106 poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się do zasadności ustalenia
107 maksymalnej/procentowej wysokości opłaty manipulacyjnej przy jednoczesnym nie
108 uwzględnieniu takich czynników jak: efektywności i skuteczność egzekucji, poziom
109 skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład pracy organu egzekucyjnego, a
110 w konsekwencji obciążenie skarżącego nierzeczywistą wysokością kosztów
111 bezskutecznej egzekucji;
112 c) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z
113 naruszeniem art. 7 i 77 § 1, art. 80, 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 18
114 upea.
115 W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty.
116 W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.
117 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
118 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in.
119 art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów
120 administracyjnych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30
121 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z
122 2018 r. poz. 1032 ze zm., dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności
123 administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności
124 zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także
125 prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować
126 z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest
127 stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa
128 materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania
129 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa
130 dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ppsa).
131 Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt
132 jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 kpa lub w innych przepisach (art.
133 145 § 1 pkt 2 ppsa).
134 Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca
135 określił w art. 119 ppsa, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie
136 uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu
137 administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także
138 postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w
139 postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone
140 postanowienie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym.
141 Z przepisu art. 134 § 1 ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy
142 nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą
143 skargi, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że
144 sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego
145 aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze
146 podniesiony.
147 Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta
148 sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 ppsa, sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
149 W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że przedmiotem sporu jest prawidłowość
150 ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania
151 egzekucyjnego przeciwko G. sp. z o.o. w W. na podstawie tytułów
152 wykonawczych z 5 lipca 2017 r., nr [...] i nr [...] wystawionych
153 przez wierzyciela będącego skarżącą w sprawie.
154 W ocenie sądu stanowisko organów zajęte w wydanych postanowieniach, w tym
155 w zaskarżonym postanowieniu nie jest prawidłowe.
156 Kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym uregulowana
157 jest w Rozdziale 6 Działu I ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W
158 toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6
159 upea opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu
160 wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków
161 egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.
162 W art. 64c § 1 upea została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których
163 mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a upea, wraz z wydatkami poniesionymi przez
164 organ egzekucyjny, stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te
165 koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji
166 administracyjnej. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszcza
167 jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub
168 organ egzekucyjny (art. 64c § 2 - 4 ustawy egzekucyjnej). Art 64c § 4 upea stanowi, że
169 wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od
170 zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a upea.
171 W sprawie takli wyjątek nastąpił i organ egzekucyjny obciążył wierzyciela
172 kosztami egzekucyjnymi w postaci opłaty manipulacyjnej.
173 Zgodnie z art. 64 § 6 upea organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z
174 tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze
175 stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych
176 należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1
177 zł 40 gr. W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu
178 niezapłacenia należności w terminie przypadające w dniu wszczęcia postępowania
179 egzekucyjnego.
180 Przewidziana art. 64 § 6 upea oplata manipulacyjna stanowi szczególny rodzaj
181 opłaty pobieranej z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne
182 związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i jak wskazuje powołany przepis
183 wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym,
184 nie mniej jednali niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia ww. opłaty manipulacyjnej
185 powstaje, co do zasady, z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu
186 wykonawczego. Natomiast zgodnie z art. 64 § 10 zdanie drugie upea, jeżeli pierwszą
187 czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa
188 majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności obowiązek uiszczenia opłaty
189 manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie.
190 W sprawie na co słusznie zwróciły uwagę organy ustawodawca nie uzależnił
191 możliwości naliczenia opłaty manipulacyjnej od faktycznego wyegzekwowania
192 wierzytelności.
193 W ocenie sądu mimo możliwości obciążenia strony (wierzyciela) opłatą
194 manipulacyjną to wydając swoje rozstrzygnięcie organy orzekające powinny uwzględnić
195 w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 6 upea wyrażoną przez
196 Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w
197 odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.
198 W odniesieniu do art. 64 § 6 upea, jak również art. 64 § 1 pkt 4 upea Trybunał
199 Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że:
200 1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
201 egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie
202 określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest
203 niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu
204 nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest
205 niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
206 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa
207 maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2
208 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84
209 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
210 3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje
211 możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty
212 manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę
213 egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z
214 wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64
215 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
216 4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w
217 zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych
218 i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.
219 TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku
220 Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który
221 powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków
222 wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty
223 egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, o
224 której mowa w art. 64 § 6 upea, ale także maksymalną wysokość innych opłat
225 egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w
226 niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości
227 tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą
228 egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał
229 Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."
230 Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia
231 postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez
232 zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty
233 egzekucyjne na kwotę 34.860.238,10 zł.
234 Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama
235 możliwość pobierania opłaty manipulacyjnej (czy też egzekucyjnej) w razie
236 bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji,
237 gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej
238 granicy tych opłat.
239 Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK o
240 sygn. akt SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych
241 przepisów upea, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca
242 2018r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału
243 Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego
244 sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego
245 zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy
246 zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci
247 mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją,
248 ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym
249 zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu.
250 Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być
251 stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze
252 wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".
253 Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 6 upea.
254 Przepis ten, jak wynika z powyższego wyroku TK, został uznany za niekonstytucyjny w
255 zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. W
256 rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty manipulacyjnej, o
257 jakiej mowa w art. 64 § 6 upea (jak również opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art.
258 64 § 1 pkt 4 upea). Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian,
259 organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty
260 egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi
261 Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia
262 zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych,
263 które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę
264 rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania
265 egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich
266 pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie
267 pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem sądu, dokonując oceny,
268 czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko
269 faktycznie poniesione, wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie
270 postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu.
271 Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również
272 postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że nie dokonano w nich takiej oceny,
273 co skutkuje uznaniem naruszenia treści art. 64 § 6 upea. Przy ponownym rozpoznaniu
274 sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych w zakresie
275 opłaty manipulacyjnej, ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków jak również
276 nakładu pracy organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z wyroku TK o sygn.
277 akt SK 31/14.
278 Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na
279 podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
280 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z §
281 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października
282 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na
283 łączną kwotę 597 zł składają się: stały wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł,
284 koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i opłata skarbowa od
285 pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W ocenie sądu w sprawie winien zostać
286 zastosowany § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, a nie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w
287 zw. z § 2 tego rozporządzenia. Przedmiotem bowiem sprawy było postanowienie
288 określające wysokość kosztów egzekucyjnych, a nie należność pieniężna. W sprawie
289 nie było potrzeby badania i sprawdzania wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 218
290 ppsa), gdyż sprawa ta podlega wpisowi stałemu (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady
291 Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad
292 pobierania wpisu w postepowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 221 poz.
293 2193 ze zm.), który jest niezależny od wartości przedmiotu sporu. Zatem w sprawie
294 pobrano wpis stały, a nie wpis stosunkowy zależny od wartości przedmiotu sporu. To, że
295 w kontrolowanym postanowieniu określono konkretną wysokość kosztów
296 egzekucyjnych nie powoduje, że sprawa przestaje być sprawą z zakresu objętych
297 skargą na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym objętej wpisem
298 stałym. W ocenie sądu krajowy ustawodawca świadomie powiązał kwestię związaną z wynagrodzeniem pełnomocnika z kwestią związaną z pobieraniem przez sąd wpisu
299 stałego lub stosunkowego. W wypadku, gdy sprawa objęta jest wpisem stałym, to
300 wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika również jest stała, niezależna
301 od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienia NSA z 14 marca 2019 r. I GZ 62/19 i z 17 lipca 2019 r. I GZ 178/19).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 124 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 126
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 156
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 2
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 119
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 64
- Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 64c