Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r., VI SA/Wa 427/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r., VI SA/Wa 427/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. B. i M. S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanym dalej kpa i art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271), dalej: Pf, po rozpatrzeniu wniosku B. B. i M. S. (dalej: skarżące) o zmianę zezwolenia nr [...] z dnia [...] września 2008 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w D., dokonał zmiany wydanego zezwolenia na prowadzenie apteki w ten sposób, iż zmienił nazwisko jednej z przedsiębiorców prowadzących aptekę.

3 Od powyższej decyzji odwołały się skarżące. Wskazały one, iż nie wnosiły o zmianę ww. zezwolenia na prowadzenie apteki, a jedynie o uaktualnienie danych, związanych ze [...], poprzez czynność materialno – techniczną, niepodlegającą opłacie o jakiej mowa w art. 105 ust. 2 Pf.

4 Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. znak [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: GIF) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 pkt 4 w związku z art. 99 ust. 2 i art. 102 pkt 1 Pf, po rozpatrzeniu odwołania skarżących utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. GIF stwierdził, iż organ I instancji zgodnie z treścią wniosku skarżących z dnia [...] lipca 2010 r. o "uaktualnienie danych w zezwoleniu na prowadzenie apteki ogólnodostępnej", będących wynikiem zawarcia związku małżeńskiego przez jedną ze współwłaścicielek, słusznie potraktował powyższy wniosek jako wniosek o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki i decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. dokonał w decyzji z dnia [...] września 2008 r. - zezwoleniu na prowadzenie apteki (tekst jednolity) zmiany polegającej na zastąpieniu - w odniesieniu do M. B. - nazwiska "B." nazwiskiem "S.".

5 GIF podniósł także, iż wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej jest decyzją administracyjną. "Uaktualnienie danych" zawartych w zezwoleniu powoduje konieczność skorygowania jego treści. W świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, korekta treści decyzji administracyjnej - w tym również zezwolenia na prowadzenie apteki - może zostać dokonana przez uprawniony organ administracji publicznej w drodze:

6 - decyzji administracyjnej, wydawanej na podstawie art. 155 kpa.,

7 - postanowienia wydanego na podstawie art. 113 § 1 kpa.

8 Decyzja i postanowienie mogą dotyczyć każdego składnika zezwolenia, w tym również nazwiska osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą.

9 Z brzmienia art. 113 § 1 kpa jednoznacznie wynika, że znajduje on zastosowanie tylko wtedy, gdy organ administracji publicznej w wydanej przez siebie decyzji popełnił błąd pisarski, rachunkowy lub inna oczywista omyłkę. Okoliczności zawiązane z wydaniem decyzji z dnia [...] września 2008 r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki i jego tekstu jednolitego wskazują na brak podstaw do zastosowania art. 113 § 1 kpa.

10 Wobec powyższego, w cenie organu II instancji, zezwolenie na prowadzenie apteki podlega korekcie w drodze decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie art. 155 kpa. Wnioskodawczynie wnosiły o "uaktualnienie danych w zezwoleniu na prowadzenie apteki ogólnodostępnej". Decyzja wydana przez organ I instancji jest jedynym sposobem korekty treści zezwolenia w zakresie wskazanym przez strony.

11 Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego dokonania zmian w zezwoleniu poprzez "czynność materialno - techniczną" organ stwierdził, iż skarżące nie sprecyzowały, na czym miałaby taka czynność polegać, a możliwości dokonywania odręcznej korekty treści decyzji i postanowień wydawanych przez organy administracji publicznej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują.

12 Zdaniem organu, także wskazany przepis art. 107 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Pf, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Rejestry zezwoleń prowadzi wojewódzki inspektor farmaceutyczny. W przypadku zamiany zezwolenia organ ten wprowadza stosowną zmianę w rejestrze. Wprowadzenie zmiany w rejestrze nie odpowiada korekcie treści zezwolenia w drodze czynności materialno - technicznej polegającej na skreśleniu dotychczasowego nazwiska i wpisaniu w jego miejsce nazwiska nowego.

13 Także przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi nie wymieniają czynności materialno – technicznej jako przedmiotu skargi wnoszonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

14 Na powyższą decyzję skarżące wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając wydanej decyzji naruszenie art. 155 kpa i art. 99 ust. 2 Pf, przez bezpodstawne przyjęcie, że uaktualnienie danych w zezwoleniu na prowadzenie apteki przez ujawnienie w nim aktualnego nazwiska jednej ze współwłaścicielek, następuje w drodze decyzji zmieniającej oraz przez bezpodstawne przyjęcie, iż na zmianę tego zezwolenia w tym trybie skarżące wyraziły zgodę. Skarżące zarzuciły także naruszenie art. 7, 8, 104 i 107 § 3 kpa, przez niedostateczne rozważenie sprawy i wyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji.

15 Skarżące podniosły, iż uaktualnienie brzmienia nazwiska w zezwoleniu nie powoduje jakiejkolwiek zmiany warunków prowadzonej działalności gospodarczej ani nie dotyczy zmiany zezwolenia w zakresie wynikających z niego praw i obowiązków, w związku z czym, takie uaktualnienie danych nie wiąże się ze zmianą zezwolenia.

16 W odpowiedzi GIF wniósł o nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie, podnosząc, iż zezwolenie na prowadzenie apteki powinno być zawsze aktualne.

17 Zmiana danych jednej ze współwłaścicielek winna była skutkować zmianą treści zezwolenia na prowadzenie apteki w tym zakresie. Każda zmiana danych objętych zezwoleniem – jak podniósł GIF - pociąga za sobą konieczność zmiany jego treści oraz wniesienia stosownej opłaty. Organ podniósł także, iż art. 155 kpa wymaga zgody strony na dokonanie przez organ administracji publicznej stosownej zmiany. Z uwagi na fakt, iż przepisy prawa nie przewidują uaktualniania treści zezwolenia na prowadzenie apteki w innym trybie niż jego zmiana, wniosek skarżących z dnia [...] lipca 2009 r., który nie został przez nie wycofany, organ I instancji słusznie potraktował – w ocenie GIF - jako zgodę na zmianę wydanego skarżącym zezwolenia.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

20 W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

21 Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.

22 Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

23 Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie uchybił powyższej zasadzie. Nie naruszył także innych przepisów postępowania administracyjnego.

24 W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ odwoławczy - rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone - zgodnie z art. 104 kpa - w zaskarżonej decyzji, organ II instancji uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 kpa.

25 Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego dotycząca zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

26 Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 99 Pf, który w ust. 1 wskazuje, że apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki, którego udziela, odmawia udzielenia, zmienia, cofa lub stwierdza jego wygaśnięcie wojewódzki inspektor farmaceutyczny (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 102 pkt 1 Pf, zezwolenie na prowadzenie apteki powinno zawierać nazwę i siedzibę podmiotu, na rzecz którego zostało wydane zezwolenie, a w przypadku osoby fizycznej imię, nazwisko i adres.

27 Zmiana treści zezwolenia na prowadzenie apteki może nastąpić w drodze decyzji zmieniającej zezwolenie, wydawanej na podstawie art. 155 kpa. Prawo farmaceutyczne nie zawiera samodzielnej podstawy do zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki w przypadku zmiany nazwiska przedsiębiorcy. Za wyłączną podstawę rozstrzygnięcia nie może być uznany przepis art. 99 ust. 2 Pf, albowiem jest to przepis kompetencyjny, który określa organ administracji publicznej właściwy do wydania m. in. do wydania zmiany zezwolenia. Skoro zmiana zezwolenia jest dokonywana także w drodze decyzji administracyjnej to oznacza, że podstawą do zmiany decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie apteki może być jedynie przepis art. 155 kpa.

28 Przepis art. 155 kpa stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. "Zgodę strony" należy rozumieć, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 1996 r. (III SA 1214/05 Lex nr 27429), jako wniosek o zmianę decyzji.

29 Sąd podziela stanowisko organu, że wniosek skarżących o "uaktualnienie danych zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej" był wnioskiem o zmianę decyzji. Tego wniosku skarżące nigdy nie cofnęły.

30 W ocenie Sądu, skarżące występując z powyższym wnioskiem o korektę danych, de facto wystąpiły o zmianę udzielonego im zezwolenia, co nastąpiło decyzją organu I instancji wydaną na podstawie art. 155 kpa. Wobec braku cofnięcia pisemnego oświadczenia o zmianie danych objętych treścią zezwolenia, organ słusznie przyjął zgodę skarżących na jego zmianę, co wiązało się również zgodnie z art. 105 ust. 2 Pf, z koniecznością uiszczenia wymaganej opłaty.

31 Przedmiotem postępowania określonego w art. 155 kpa, jest stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Przepis ten wyraźnie stanowi, że zmianie lub uchyleniu podlega decyzja administracyjna, którą pojmować należy w sposób materialnoprawny. W granicach wyznaczonych przez prawo zmianie ulec może każdy z elementów decyzji administracyjnej, a nie jedynie zawarte w niej rozstrzygnięcie.

32 Zgodnie z art. 102 Pf, zezwolenie na prowadzenie apteki musi zawierać, w przypadku osoby fizycznej m. in. imię i nazwisko. Skoro elementem zezwolenia na prowadzenie apteki jest imię i nazwisko osoby fizycznej, a zainteresowany podmiot (osoba fizyczna) jest zobowiązany zmianę tego rodzaju zgłosić organowi (art. 37 Pf), albowiem ulegają one ujawnieniu w Rejestrze, o którym mowa jest w art. 107 ust. 1 Pf, to ujawnienie tego rodzaju zmiany może być jedynie skutkiem zmiany decyzji. Zmiana nazwiska musi być uwzględniona w treści zezwolenia i nie jest to tylko techniczna zmiana danych osobowych. Zmianie ulega bowiem oznaczenie podmiotu jako adresata określonych praw wynikających z decyzji. Prawidłowe określenie adresata decyzji jako podmiotu praw z niej nabytych jest nieodłącznym elementem decyzji administracyjnej.

33 Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę wydania tej decyzji, jak również przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

34 Zauważyć także należy, że wnioskodawca ubiegający się o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej obowiązany jest wykazać, że jest podmiotem uprawnionym do prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z odrębnymi przepisami. W zależności od formy prawnej do wniosku należy zatem załączyć wyciągi z odpowiednich rejestrów. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą powinny załączyć do wniosku zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej.

35 Stosownie do art. 102 ust. 1 Pf, odpowiednie oznaczenie wnioskodawcy polega na podaniu oznaczenia przedsiębiorcy ubiegającego się o udzielenie zezwolenia (jego firmy i formy prawnej) oraz jego siedziby i adresu, a w przypadku osoby fizycznej - na podaniu imienia, nazwiska oraz adresu. Oznaczenie wnioskodawcy powinno być przy tym tożsame z oznaczeniem podmiotu, którego dotyczy zaświadczenie z ewidencji działalności gospodarczej czy odpis z rejestru przedsiębiorców, składane jako załącznik do wniosku. Zezwolenie określa przede wszystkim beneficjenta uprawnienia do prowadzenia działalności w formie apteki ogólnodostępnej, tj. podmiot, na rzecz którego zostało ono wydane.

36 Zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej dotyczy Magdaleny Stachowicz.

37 Zezwolenie wymienia również podstawowe warunki prowadzenia apteki ogólnodostępnej. Zostały one sprecyzowane w komunikacie GIF z dnia 5 marca 2007 r., w formie listy dodawanej do każdego zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Jednym z warunków jest obowiązek zgłaszania organowi zezwalającemu wszelkie zmiany danych określone w zezwoleniu oraz w złożonych dokumentach nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich zaistnienia.

38 Suma powyższych argumentów dowodzi trafności rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Farmaceutycznego.

39 Powyższymi rozważaniami Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 985/08, w którym to wyroku zawarta została teza, że ujawnienie zmiany nazwy przedsiębiorcy może nastąpić skutkiem zmiany zezwolenia, a więc zmiany decyzji. Powyższy wyrok, mimo, że odnosi się do zmiany zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej to z uwagi na podobną regulację prawną można go odnieść do zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki.

40 W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.