Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2009 r., VI SA/Wa 1712/08

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2009 r., VI SA/Wa 1712/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1712/08 o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową i myśliwską postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia 30 lipca 2009 r. J. S. - skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 30 czerwca 2009 r. odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 12 stycznia 2009 r. W zażaleniu skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wykonując zarządzenie z dnia 6 sierpnia 2009r. skarżący w dniu 19 sierpnia 2009 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, załączając również kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w R. [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...] orzekającego rozwód małżeństwa skarżącego i jego byłej żony oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz małoletnich [...] świadczeń alimentacyjnych w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie.

3 Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, osiągając dochód miesięczny brutto w wysokości 1000 złotych.

4 Skarżący posiada jednopokojowe mieszkanie o powierzchni 24 m2. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni około 60 ha, na które uzyskał pomoc finansową ze środków Unii Europejskiej w łącznej wysokości 36.816 zł (załączono kopie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2009 r. i z dnia [...] lutego 2009 r. potwierdzających powyższe).

5 Posiada 50% udziałów w "S." Sp. j. z siedzibą w D., której działalność w okresie od stycznia do grudnia 2008 r., przy przychodach w wysokości 3.119.161,19 zł przyniosła stratę w wysokości 483.265 zł (załączono kopię zaświadczenia firmy [...]).

6 Z załączonego przez skarżącego zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych wydanego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. wynika, że w 2008 r. skarżący uzyskał dochód netto w wysokości 11.510 zł.

7 Skarżący, dokumentując swoją sytuację finansową nadesłał również kopie dwóch umów, które potwierdzają zaciągniecie przez skarżącego w Banku [...] kredytów obrotowych związanych z prowadzoną przez niego działalnością rolniczą na łączną kwotę 130.000,00 zł. Ponadto skarżący wskazał, iż spłata kredyt na zakup gruntów zaciągnięty w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w kwocie 20.153,80 (załączono terminarz spłaty rat ww. kredytu – k. [...] akt sądowych).

8 Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 października 2009 r., doręczonym skarżącemu w dniu 26 października 2009 r., odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu odmowy przyznania prawa pomocy, wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., wskazano, że skarżący nie wykazał, iż przy osiąganych dochodach, nie był w stanie zgromadzić środków niezbędnych do dochodzenia praw przed sądem administracyjnym.

9 W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że prowadzone przez skarżącego P. "S." Sp. j. przy znacznym przychodzie w wysokości 3.119.161 złotych poniosła stratę, jednakże skala prowadzonej przez spółkę działalności uwidacznia znaczny poziom przychodów. Tym samym, fakt wystąpienia w roku 2008 straty nie stanowi argumentu przemawiającego za brakiem możliwości pokrycia przez skarżącego kosztów sądowych. Ponadto, skarżący pomimo strat poniesionych przez ww. spółkę, według załączonego zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego, w 2008 r. uzyskał dochód w wysokości 11.510, 02 zł netto. Dodatkowo skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 60 ha, które, według jego oświadczenia, "nie jest prowadzone, odłogowane". Pomimo tego skarżący uzyskał środki z Unii Europejskiej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich w kwocie 36.816 zł. W świetle oświadczenia skarżącego o nieprowadzeniu gospodarstwa rolnego, należało domniemać, iż omawiane środki dotychczas nie zostały przez skarżącego wykorzystane na cele związane z działalnością rolniczą.

10 Podnoszona przez skarżącego kwestia konieczności spłacania kredytów bankowych nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że strona nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Korzystanie z kredytu bankowego nie oznacza, że skarżący nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów procesu. (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2001 r. sygn. akt II SA/Po 2914/01). Ta okoliczność świadczy o tym, że skarżący posiada zdolność płatniczą. W przedmiotowej sprawie jeden z kredytów obrotowych na kwotę 50.000 zł został zaciągnięty przez skarżącego w czerwcu 2009 r., a więc już po złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym to wniosku wskazywał na swoją bardzo trudna sytuację materialną. Nie można dać wiary, iż bank udzielił ww. kredytu osobie pozostającej w trudnej sytuacji materialnej, a tym samym nie mającej zdolności płatniczej.

11 Pismem z dnia 2 listopada 2009 r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 października 2009 r.

12 W uzasadnieniu wniosku podał, że przychód z prowadzonej działalności nie odzwierciedla jej rentowności, a tym bardziej osiąganych dochodów. Skarżący potwierdził, że w 2008 r. uzyskał dochód w kwocie 11 tysięcy złotych, lecz był on osiągnięty z innych źródeł m.in. z gospodarstwa rolnego i w całości przeznaczony na utrzymanie rodziny i alimenty. Przyznane dopłaty unijne przyznane w celu utrzymania gruntu przeznaczył na utrzymanie kultury agrarnej ziemi oraz zapłatę podatków od gruntu. Skarżący podkreślił, że uzyskany kredyt nie stanowi o zdolnościach płatniczych skarżącego, gdyż kredyt rolny uzyskuje się pod zastaw przyszłych płatności z Unii Europejskiej i na spłatę wcześniej pobranego kredytu. Kredyty uzyskane na potrzeby gospodarstwa celem uzyskania dopłat nie pozostają do dowolnej dyspozycji osoby, która je otrzymuje.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

14 Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

15 W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, tj. żadnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem, np. osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osób ze względu na okoliczności pozbawione środków do życia. W przeciwnym wypadku, strona powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005 r., str. 593).

16 Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy uznać, że sytuacja finansowa skarżącego nie pozwala na pozytywne rozstrzygnięcie złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że źródłem utrzymania skarżącego są dochody osiągane z tytułu prowadzenia gospodarstwa, na poziomie 1000 złotych miesięcznie. Z zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (k. [...] akt sądowych) wynika, że w roku podatkowym 2008 skarżący uzyskał dochód w wysokości 11.510 złotych, pomimo strat jakie przyniosła spółka, w której skarżący posiada udziały. Oznacza to, że skarżący nie jest osobą pozbawioną jakichkolwiek środków do życia, a dla takich właśnie osób przewidziana jest pomoc państwa w postaci przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Powyższą okoliczność wyklucza również informacja podana w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, z której wynika, iż skarżący, osiągając zadeklarowany we wniosku dochód z gospodarstwa w wysokości 1.000 złotych jest w stanie ponosić ciążący na nim obowiązek alimentacyjny w wysokości 1.350,00 złotych miesięcznie. W aktach sprawy nie ma informacji, która wskazywałaby na zaleganie przez skarżącego z ww. zobowiązaniami pieniężnymi, jak również opłatami wynikającymi z posiadania mieszkania.

17 Przy ocenie sytuacji finansowej skarżącego nie można pominąć również faktu, że załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy kserokopie umów o kredyty obrotowe, na podstawie których skarżący uzyskał łącznie kredyt w wysokości 130.000,00 złotych (k. [...] i [...] akt sądowych), jak również informacja o spłacaniu przez skarżącego kredytu na zakup gruntów, którego rata kwartalna na dzień rozpatrywania sprzeciwu wynosi 470 złotych (k. [...] akt sądowych), świadczą o zdolnościach płatniczych skarżącego, tj. posiadanych środkach, które pozwalają na wywiązywanie się z zobowiązań w stosunku do kredytodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2005 r. sygn. akt II GZ 56/05, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r. sygn. akt I OZ 83/06).

18 Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki, które pozwalają Sądowi na pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

19 W tej sytuacji, w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.