Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., VII SA/Wa 431/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., VII SA/Wa 431/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant ref. staż. Agnieszka Chustecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi G.P. i W.P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata H.D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 złotych (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 złotych (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy).

Uzasadnienie

2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...] działając na podstawie art. 119 § 1 i art. 121 § 4 i 5 w związku z art. 17 § 1 oraz art. 20 § 1 pkt 4 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 229 poz. 1954 z poźn. zm., zwanej dalej EgzAdmU) nałożył na W.P. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30.552 zł (trzydzieści tysięcy pięćset pięćdziesiąt dwa złote) za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] nakazującej dokonanie rozbiórki rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...] .

3 W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] nałożył na W.P. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 27.320 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] nakazującej W.P. dokonanie rozbiórki rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...] . Od przedmiotowego postanowienia z dnia [...] lipca 2010 r. W.P. wniósł zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zgłosił zarzuty do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...] (znak [...] ) uchylił w całości postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] (znak [...] ), utrzymanym w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., stwierdził niedopuszczalność zarzutów.

4 Organ pierwszej instancji podniósł, że w związku z niewykonaniem przez zobowiązanego W.P. wynikającego z ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. obowiązku wykonania rozbiórki samowolnej rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...] wystosował upomnienie z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] (znak [...] ), a następnie w dniu [...] grudnia 2009 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] grudnia ([...] ), którym wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie.

5 Wskazał, że określenie stanu faktycznego nastąpiło na podstawie protokołu oględzin obiektu budowlanego z dnia 4 kwietnia 2006 r., w którym stwierdzono brak wykonania obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] .

6 Przepis art. 121 § 5 EgzAdmU stanowi, że wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

7 Organ wskazał, że obecnie obowiązująca cena 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego wynosi za II kwartał 2010 r.- 4 433 zł/m² (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 sierpnia 2010 r., Dz. Urz. GUS z 2010 r. Nr 8. poz. 56). Według wskazanego wyżej wzoru kwota grzywny w niniejszej sprawie wynosi: (3,73 m x 9,24 m) x (4433zł/m² x 0,2) = 34,46 m² x 886,6 zł/m² = 30 552 zł (trzydzieści tysięcy pięćset pięćdziesiąt dwa złote).

8 Organ ustalił opłatę za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł oraz jednocześnie wezwał W.P. do wykonania obowiązku określonego decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia - zwracając uwagę na konieczność zapewnienia profesjonalnego nadzoru przy wykonywaniu robót rozbiórkowych i informując, że w przypadku jego niewykonania zostanie orzeczone wykonanie zastępcze. Natomiast w razie wykonania obowiązku, o którym mowa w tytule wykonawczym, nałożona grzywna ulega umorzeniu na wniosek zobowiązanego.

9 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156, poz. 1118 z późn. zm. zwanej dalej Prawo budowlane), po rozpatrzeniu zażalenia W.P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...] nakładające na W.P. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30.552 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymaną w mocy decyzją [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] oraz zawartym w tytule wykonawczym [...] o charakterze niepieniężnym nr [...] z dnia 1 lipa 2009 r. przypominającym o wykonaniu ww. decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] , utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

10 W uzasadnieniu postanowienia odwoławczy organ egzekucyjny wskazał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w związku z niewykonaniem przez W.P. obowiązku wskazanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] . W dniu 16 lipca 2007 r. zobowiązanemu zostało doręczone upomnienie wzywające do wykonania obowiązku rozbiórki oraz w dniu 2 lipca 2009 r. zobowiązanemu doręczono tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.

11 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] , po rozpatrzeniu zarzutów W.P. , stwierdził niedopuszczalność zarzutów. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., nr [...] , po rozpatrzeniu zażalenia W.P. , uchylił przedmiotowe postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w całości z uwagi na wadliwe wystawienie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.

12 Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wystawił w dniu [...] grudnia 2009 r. tytuł wykonawczy nr [...] , którego doręczenie zobowiązanemu W.P. w dniu 12 stycznia 2010 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.

13 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] , utrzymanym w mocy postanowieniem [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] , stwierdził niedopuszczalność zarzutów zgłoszonych przez W.P. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

14 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] nałożył na W.P. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 27.320 zł za niewykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...] , po rozpatrzeniu zażalenia W.P. , uchylił w całości postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

15 Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...] nałożył na W.P. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 27.320 zł za niewykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] oraz zawartym w tytule wykonawczym [...] o charakterze niepieniężnym nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. przypominającym o wykonaniu ww. decyzji nakazującej rozbiórkę.

16 W ocenie odwoławczego organu egzekucyjnego, organ egzekucyjny pierwszej instancji zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przeprowadził przedmiotowe postępowanie egzekucyjne i wydane przez organ pierwszej instancji postanowienie o nałożeniu grzywny było zasadne.

17 Organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie zastosował się do dyspozycji przepisu art. 122 § 2 EgzAdmU wskazującego, jakie elementy winno zawierać postanowienie o nałożeniu grzywny. Uzasadnił wysokość wymierzonej grzywny nałożonej na podstawie art. art. 121 § 4 EgzAdmU. Ponadto organ wskazał, że pomimo faktu, że decyzja organu powiatowego z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] stała się ostateczna podmiot zobowiązany nie podjął żadnych działań celem realizacji obowiązku z niej wynikającego.

18 Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1403/04 odrzucił skargę W.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] , nie orzekał zaś o wadliwości wskazanych decyzji.

19 Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ignorowania materiału dowodowego organ odwoławczy wskazał, że W.P. nieustannie jako materiał dowodowy przekazuje do organów nadzoru budowlanego oraz organu egzekucyjnego postanowienie KPP w [...] z dnia [...] września 2006 r., na mocy którego przedstawiono B.C. , byłemu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] zarzuty w zakresie osiągnięcia korzyści majątkowych oraz wycinki z artykułów prasowych dotyczących "afery korupcyjnej" w Wydziale Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w [...] . Organ stwierdził, że toczące się postępowania karne w stosunku do pracowników, o których wspomina skarżący pozostają bez wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, ponieważ w/w osoba nie jest już pracownikiem PINB w [...] .

20 Na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli G.P. i W.P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowieia.

21 Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:

22 "1. Niewykonalność tytułu wykonawczego zarówno pod względem formalno-prawnym jak i pod względem technicznym

23 2. Celowe i świadome długotrwałe nękanie przez organ swoimi postanowieniami i decyzjami administracyjnymi (tj. czyn wypełniający znamiona art. 216 kk, § 2) jako urzędnicza wendetta za przyczynienie się do ujawnienia praktyk korupcyjnych "związku przestępczego", jaki tworzyły Kierownik Wydziału Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w [...] - H.P. oraz Inspektor PINB w [...] przy Starostwie Powiatowym - B.C. , autorki licznych decyzji (...).. Przeprowadzanie działań egzekucyjnych w pełnej świadomości istnienia argumentów prawdy materialnej jednoznacznie przemawiających za skarżącymi, czym naruszali dyspozycję art. 7, 10, 77 § 1 kpa, 107 § 3 kpa, jak i bezpodstawne nadużycie dyspozycji art. 20 §1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

24 3. Nieważność postępowania przez pozbawienie możności obrony praw skarżącego w myśl art. 10 Kpa, z uwagi na nienależyte rozpoznanie odwołania skarżącego i z uwagi na nierzetelne prowadzenie sprawy .

25 4. Nie rozpoznanie wniosku co do istoty sprawy.

26 5. Tendencyjne nie respektowanie wykładni obowiązujących aktów prawnych. Nie respektowanie wykładni wyroku WSA w Warszawie Sygn. akt VII SA/Wa 481/09 z dnia 10.09.2019 r. (ogłoszonego przed datą sporządzenia tytułu wykonawczego II) w przedmiocie odmowy przez GUNB wznowienia postępowania o wzruszenie decyzji ostatecznych dotyczących przedmiotowej sprawy, a więc i Decyzji Nr [...] PINB w [...] i wynikających zeń postanowienia Nr [...] PINB w [...] ".

27 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

28 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

29 Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie według art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

30 W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn wskazanych w skardze.

31 W pierwszej kolejności należy wskazać, że grzywna w celu przymuszenia jest jednym ze środków egzekucyjnych i ma zastosowanie między innymi wówczas, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego obowiązku egzekucji o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 EgzAdmU) i może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej (art. 120 § 1 EgzAdmU). Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (art. 32 EgzAdmU) oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienie to powinno zawierać wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie wynikającego przepisów prawa budowlanego, będzie orzeczone wykonanie zastępcze (art. 122 § 2 EgzAdmU).

32 Z poczynionych przez organy egzekucyjne ustaleń wynika bezsprzecznie, że obowiązek wynikający z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] dokonania rozbiórki rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...] nie został przez zobowiązanego W.P. wykonany.

33 W takiej sytuacji organ pierwszej instancji wystosował do strony upomnienie z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] wraz z wezwaniem do wykonania obowiązku i zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec nie wykonania obowiązku, organ skierował do strony tytuł wykonawczy nr [...] grudnia wstawiony w dniu [...] grudnia 2009 r. odpowiadający wszystkim wymogom z art. 27 EgzAdmU. Tytuł ten zawierał pouczenie z art. 33 EgzAdmU, przez taksatywne wymienienie, co może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Następnie skierował postanowienie z dnia [...] października 2010 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Postanowienie to zawierało wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w wysokości 30.552 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] grudnia z dnia [...] grudnia 2009 r. w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie wynikającego przepisów prawa budowlanego, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

34 Oceniając zaskarżone postanowienie pod względem zgodności z prawem, wskazać należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia opisano szczegółowo postępowanie organów, trafnie wskazano i omówiono przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie, jak również organ prawidłowo określił wysokość grzywny zgodnie z art. 121 § 4 EgzAdmU.

35 Jednakże Sąd uwzględnił skargę, ponieważ dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu uchybienia. Zgodnie z art. 122 § 2 pkt 2 EgzAdmU postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu. Wprawdzie zaskarżone postanowienie zawiera takie wezwanie, ale błędnie oznaczono w nim numer tytułu wykonawczego. W sentencji postanowienia, jak również w jego uzasadnieniu powołano się na tytuł wykonawczy "nr [...] " z dnia [...] lipca 2009 r., a w aktach administracyjnych znajduje się jedynie tytuł wykonawczy o numerze [...] grudnia z dnia [...] grudnia 2009 r. w oparciu o który zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie.

36 W ocenie Sądu powyższe uchybienie zawarte w zaskarżonym postanowieniu stanowi takie naruszenie przepisów postępowania, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem ze wskazanymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązany powinien mieć pełną wiedzę o nakładanej na niego grzywnie, terminie jej uiszczenia oraz o tytule, z którego wynika jego obowiązek podlegający wykonaniu.

37 W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. O wynagrodzeniu adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).