Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2014 r., VII SA/Wa 379/14
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2014 r., VII SA/Wa 379/14
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak ( spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2014 r. sprawy ze skargi E. S. i J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. S. i J. S. solidarnie kwotę 500 zł. ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], na podstawie art. 54 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze. zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zawiadomienia o zakończeniu budowy złożonego w dniu 8 października 2013 r., wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na dz. ew. nr [...]z obrębu [...], przy ul. [...]w W.
3 W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 8 października 2013 r. inwestor: E. i J. S. złożyli do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] zawiadomienie o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, zrealizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]
4 Pismem z dnia 14 października 2013 r. inwestorzy zostali wezwani do uzupełnienia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Weryfikacja złożonego wniosku, po jego uzupełnieniu, wykazała, że inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, zgodnie z art. 57 ustawy - Prawo budowlane, brak było m. in. protokołu odbioru przyłącza elektroenergetycznego, aktualnej opinii kominiarskiej, oryginału oświadczenia kierownika budowy, co uniemożliwiło dokonanie oceny, czy zostały spełnione warunki do użytkowania przedmiotowej inwestycji.
5 Od powyższej decyzji z dnia [...] października 2013 r. J. S. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu wskazał, iż złożył wniosek do spółki [...] o wydanie protokołu odbioru przyłącza elekroenergetycznego. Spółka wskazała, że w świetle obowiązującego prawa nie jest zobowiązana do wydawania osobom trzecim dokumentów dotyczących zrealizowanych ogólno-miejskich inwestycji własnych Wystarczający dla organu powinien być fakt, że spółka zawarła z inwestorem umowę na dostawę energii elektrycznej, bo oznacza to, że posiada odpowiednią infrastrukturę i prawo do dysponowania nią.
6 Inwestor podkreślił, że jest to obecnie jedyny dokument, którego brak powoduje, że organ I instancji odmawia przyjęcia zgłoszenia obiektu do użytkowania. Do odwołania załączył: oryginał oświadczenia kierownika budowy doziemnej wewnętrznej instalacji gazowej z dnia 12 października 2010 r. wraz z kopią uprawnień oraz opinię kominiarską z dnia 7 października 2013 r. nr [...].
7 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
8 W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji.
9 Wskazał, że w aktach sprawy znajduje się jedynie fotokopia projektu budowlanego z naniesionymi zmianami, które są nieczytelne oraz nieusystematyzowane (brak opisu), a zatem nie można na tej podstawie ocenić jakie zmiany zostały dokonane w stosunku do pierwotnego projektu. Wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z art. 57 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, w razie zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony. Zarzucił również, że inwestor przedłożył oświadczenie z dnia 12 października 2010 r. kierownika budowy K. S. dotyczące doziemnej i wewnętrznej instalacji gazowej, w sytuacji gdy budowa dotyczyła budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Kierownikiem budowy był M. Ł., co wynika z dziennika budowy, w którym brak jest adnotacji o zmianie w tym zakresie.
10 Powyższe braki i uchybienia uniemożliwiają skuteczne oddanie przedmiotowego budynku mieszkalnego do użytkowania.
11 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. i J. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
12 W uzasadnieniu podnieśli, że żądanie protokołu robót elektroenergetycznych jest bezzasadne. Inwestorem była [...] i nie mają dostępu do ich dokumentacji odbiorowej, a spółka nie ma obowiązku jej udostępniać. Podkreślili, że kierownikiem robót budowlanych był M. Ł., natomiast K. S. był kierownikiem robót gazowych. Na oba zakresy prac uzyskali oddzielne pozwolenia na budowę i roboty prowadzili dwaj kierownicy budowy. Wyjaśnili nadto, że w trakcie prowadzonych prac budowlanych architekt R. R. naniósł na egzemplarz projektu "dla inwestora" kolorem czerwonym nieistotne zmiany. Ich zdaniem w momencie zgłaszania zakończenia budowy nie było możliwości uzyskania na druku 2B, ani na żadnym innym dokumencie, pieczątki firmy architektonicznej i podpisu architektów, bowiem firma [...], która wykonała projekt, już nie istniała, a miejsce pobytu arch. R. R. nie jest inwestorom znane. Podnieśli, że dla wyjaśnienia kwestii "nieistotnych zmian" wystarczyło, by Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał inwestorów z projektem budowlanym w celu poświadczenia za zgodność z oryginałem.
13 W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
15 Skarga jest zasadna.
16 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2013 r. zgłaszającą sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na dz. ew. nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...]w [...], objętego zawiadomieniem E. i J. S. o zakończeniu budowy z dnia [...] października 2013 r.
17 Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organy wskazały art. 54 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z w/w przepisem do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Cytowany przepis jest normą adresowaną zasadniczo do inwestora, określającą warunek przystąpienia do użytkowania obiektu. Jednocześnie przepis ten stanowi źródło kompetencji organu do wydania decyzji o sprzeciwie, ale nie reguluje przesłanek tego sprzeciwu. Nie czyni tego także wprost żaden inny przepis ustawy - Prawo budowalne. Nie oznacza to jednak, że zgłoszenie sprzeciwu zależeć ma tylko od swobodnego uznania organu.
18 Art. 57 ustawy - Prawo budowlane określa jakie dokumenty zobowiązany jest przedłożyć inwestor składając zawiadomienie o zakończeniu budowy. Niekompletne zawiadomienie uruchamia procedurę z art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego.
19 W niniejszej sprawie w wykonaniu obowiązku uzupełnienia dokumentacji inwestorzy przedłożyli wraz z odwołaniem oryginał oświadczenia kierownika budowy z dnia 12 października 2010 r., które dotyczyło doziemnej i wewnętrznej instalacji gazowej wraz z kopią uprawnień oraz aktualną opinię kominiarską z dnia 7 października 2013 r. nr [...], kwestionując brak podstaw do żądania protokołu odbioru przyłącza eIektroenergetycznego.
20 Wobec powyższego, skoro organ I instancji za zasadne uznał wezwanie do przedłożenie m. in. protokołu odbioru przyłącza elektroenergetycznego, i brak tego dokumentu uznał za jedną z przyczyn zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku, to organ odwoławczy obowiązany był ustosunkować się w zaskarżonej decyzji do konieczności przedłożenia przez inwestorów żądanego protokołu. Tym bardziej, że po uzupełnieniu przez inwestora zgłoszenia był to jedyny dokument nie przedłożony w sprawie, do którego był wzywany. Co więcej, wobec podnoszonych przez inwestorów okoliczności wskazujących na niemożność zdobycia ww. protokołu, organ odwoławczy obowiązany był przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie wyjaśniające, na podstawie art. 136 k.p.a., i zwrócić się do spółki [...] o przesłanie żądanego protokołu odbioru przyłącza elektroenergetycznego.
21 Ponadto wskazać należy, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do twierdzeń inwestorów zawartych w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych z dnia 14 października 2013 r. dotyczących niemożliwości opatrzenia zmian dokonanych w projekcie budowlanym o podpis autora projektu budowlanego, z uwagi na rozwiązanie spółki, która wykonała projekt (pismo z dnia 19 października 2013 r. - k. 40 akt administracyjnych).
22 Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy związanych ze złożonym zawiadomieniem o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego i tym samym naruszył zasadę praworządności wynikającą z art. 7 k.p.a. oraz obowiązki określone w art. 77 § 1 k.p.a. Zaniechanie przez organ II instancji przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego uznać należy za uchybienie skutkujące naruszeniem również art. 75 i 80 k.p.a. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w rezultacie podjęte przez organ II instancji rozstrzygnięcie jest przedwczesne.
23 Podkreślić należy, że termin określony w art. 54 ustawy - Prawo budowlane i wymieniona w art. 57 tej ustawy dokumentacja jaką inwestor zobligowany jest załączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zachowania norm prawnych i zasad postępowania, o jakich mowa m.in. w art. 7 i art. 77 k.p.a.
24 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że żaden ze wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, ani bezpośrednio, ani też pośrednio nie zwalnia organu administracji z przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ani też z analizy dokumentacji przedłożonej przez inwestora i skonfrontowania jej z istniejącym stanem faktycznym. Co więcej przepis art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego wprost stanowi, że inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty, jeżeli w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 445/06, lex nr 341353).
25 Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego.
26 Ujawnione naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd oparł się na art. 152 tej ustawy. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 wymienionej ustawy.