Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2012 r., VII SA/Wa 2908/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2012 r., VII SA/Wa 2908/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) października 2011 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 złotych (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy ), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 złotych (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy).

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia (...) października 2010 r., znak: (...) Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 27 ust 1 i 2 oraz art. 31a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm. (dalej: upis), w związku z art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej: kpa):

3 1) wycofał z obrotu na terenie całego kraju wyrób o nazwie "T." określony jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich oraz wszystkie podobne wyroby, mogące mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi,

4 2) nakazał zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu wyrobami, o których mowa w pkt 1,

5 3) decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

6 W uzasadnieniu tej decyzji Główny Inspektor Sanitarny podał, że w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia wystąpienia na terenie całego kraju, bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "T." określonego jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich i wyrobów jemu podobnych (tzw. "dopalaczy") oraz koniecznością natychmiastowego zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tych wyrobów nakazał w drodze decyzji wycofanie z ich obrotu, w tym zamknięcie obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu. Wobec powyższego uznał za zasadne wydanie takiej decyzji wskazując jednocześnie, że strona po jej otrzymaniu, zobowiązana jest do natychmiastowego jej wykonania, a bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia ludzi uzasadnia nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

7 Pismem z dnia (...) listopada 2010 r. Z. M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą E. na podstawie o art. 156 § 1 ust. 2 i 5 kpa wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa i niewykonalnej. Ponadto na podstawie art. 159 § 1 kpa wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa.

8 Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia (...) października 2011 r., znak GIS-PR-51-526/ŁM/11 na podstawie art. 134 i 127 § 3 kpa w zw. z art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31a upis, po rozpatrzeniu wniosku Z. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E. o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

9 W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) października 2010 r. skierowana do Z. M., została doręczona przez państwowego inspektora sanitarnego do sklepu Z. M. w K. ul. (...), w dniu (...) października 2010 r. Natomiast Z. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nadając przesyłkę pocztową dopiero w dniu (...) listopada 2010 r., a zatem uchybił 14-dniowemu terminowi złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy ww. wniosek został wniesiony w przewidzianym przepisami terminie.

10 Jednocześnie organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Orzekanie w kwestii przywrócenia terminu nie następuje z urzędu lecz na wniosek strony. W związku z powyższym, organ w niniejszej sprawie mógł wydać postanowienie o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

11 Powyższe postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) października 2011 r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Z. M..

12 Skarżący dochodząc stwierdzenia nieważności zaskarżanego postanowienia, zarzucił naruszenie:

13 - art. 7 kpa, poprzez brak rozpatrzenia nie tylko materiału dowodowego, ale nawet pisma skarżącego, co powoduje, że nie zostały podjęte żadne czynności mające zmierzać do załatwienia sprawy, a organ błędnie przyjął, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 134 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

14 - art. 8 kpa, poprzez prowadzenie postępowaniu w sposób, który powoduje utratę zaufania obywateli do organów Państwa,

15 - art. 156 kpa oraz art. 158 kpa, poprzez ich niezastosowanie, pomimo iż skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wycofującej z obrotu na terenie całego kraju wyrób o nazwie "T. i wszystkie podobne wyroby oraz nakazującej zaprzestanie działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tymi wyborami.

16 W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie składał wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, lecz pismem z dnia (...) listopada 2010 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) października 2010 r., powołując się na art. 156 § 1 kpa.

17 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

19 Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

20 Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.

21 Podstawą materialnoprawną kontrolowanego przez Sąd postępowania był art. 134 i 127 § 3 kpa. Zgodnie z tymi przepisami organ stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże, aby stwierdzić czy pismo została złożone w terminie, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie charakteru tego pisma, bowiem od tego jaki zawiera wniosek zależy termin w jakim może być złożone, aby organy mogły rozpoznać je merytorycznie.

22 Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że w dniu (...) listopada 2010 r. wpłynęło do Głównego Inspektora Sanitarnego pismo skarżącego z dnia (...) listopada 2010 r. Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, iż pismo to stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) października 2010 r., znak: (...). Po pierwsze skarżący swoje pismo zatytułował jako "wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji". Po drugie mając na uwadze utrwalony w orzecznictwie pogląd, że o charakterze pisma składanego w toku postępowania administracyjnego decyduje nie jego tytuł, lecz istotna treść (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 371/11, Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 538/10, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1215/09, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1931/07), Sąd stwierdza, że z treści pisma również wynika, że skarżący dochodzi stwierdzenia nieważności decyzji. Co prawda skarżący zarzuca organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, ale na ich podstawie wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji wskazując jako podstawę swojego żądania art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa oraz na podstawie art. 159 § 1 kpa wnosi o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Po trzecie kolejnym argumentem przemawiającym za uznanie pisma z dnia (...) listopada 2010 r. za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest fakt złożenia jego po terminie do wniesienia odwołania, a więc w stosunku do decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 16 kpa decyzje ostateczną można kwestionować w trybach nadzwyczajnych, między innymi stwierdzenia nieważności.

23 Jednakże jeżeli treść pisma z dnia (...) listopada 2010 r. budziła wątpliwości Głównego Inspektora Sanitarnego co do zawartych w nim żądań, choć w ocenie Sądu nie powinna, organ mógł skorzystać z trybu naprawczego, przewidzianego w art. 64 § 2 kpa, wszak nie tytuł pisma, lecz jego treść decyduje o tym, czym w istocie jest i do czego zmierza. Dopiero wówczas, w zależności od przedstawionego stanowiska strony, precyzującego pismo (bądź jego braku), organ zobowiązany byłby odpowiednio procedować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

24 Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że Główny Inspektor Sanitarny rozpoznając pismo skarżącego z dnia (...) listopada 2010 r. naruszył przepisy art. 134 kpa, art. 156 § 1 kpa, a tym samym art. 7 kpa i art. 8 kpa.

25 Rozpoznając sprawę ponownie organ, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, będzie zobowiązany do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania i rozpozna wniosek skarżącego merytorycznie.

26 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa oraz art. 152 i art. 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.